# Şerefname

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerefname
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şerefname, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eerefname (CC-BY-SA-4.0)

***Şerefname*** [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) [sülale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aile)lerinin ayrıntılı tarihçesidir. [Şeref Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeref_Han) tarafından 1597 tarihinde [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) olarak kaleme alınmıştır.[^1] Kürt tarihine ilişkin en önemli özgün kaynaklardan biridir.[^2]

Şeref Han, [Bitlis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitlis) emiri Şemseddin Han'ın oğlu, [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)la 1514'te ittifak antlaşmasını imzalayan ve Bitlis'teki [Şerefiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerefiye_Camii)'ni inşa ettiren 4. Şeref Han'ın torunudur.[^3]

## Bölümleri

Şerefname kitabının Kürt hanedan ve beyliklerini konu alan cildi, giriş kısmı ile birlikte toplam beş bölümden oluşmaktadır:[^4]

- Giriş bölümü: Kürt toplulukları ve durumlarını anlatır.
- Birinci Bölüm: Geçmişte bağımsız Kürt devletleri [Mervani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merv%C3%A2n%C3%AEler) ve [Eyyubi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEler) ile [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor), [Büyük Lor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hez%C3%A2resb%C3%AEler) ve [Küçük Lor](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_Luristan_Atabeyli%C4%9Fi) hakkındadır.
- İkinci Bölüm: Saltanat ve bağımsızlık iddiasında bulunmamakla birlikte bazen kendi adlarına hutbe okutmuş ve para bastırmış olan [Erdelan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdelan), [Hakkâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri_Emirli%C4%9Fi), [Behdinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Badinan_Beyli%C4%9Fi) (İmadiye) ve [Bohtan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Botan_Emirli%C4%9Fi) (Cizre) hükümdarları hakkındadır.
- Üçüncü Bölüm: [Çemişkezek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87emi%C5%9Fgezek), [Eğil](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fil_Beyli%C4%9Fi), [Palo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palu_Beyli%C4%9Fi), [Çermik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ermik), [Sason-Hazzo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garzan/Erzen_Beyleri), [Hizan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hizan), [Müks](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCks) (Bahçesaray), [Kilis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilis), [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan), [Atah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atah) (Lice), [Tercil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tercil) (Hazro), [Swêdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sw%C3%AAdi), [Slemani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slemani) (Silvan), [Mahmudiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmudiyan) (Hoşab) ve diğer yerlerdeki ikincil hükümdar sülaleleri hakkındadır.
- Dördüncü Bölüm: Yazarın ataları olan Bitlis hükümdarları hakkındadır.[^5]

## Yayınlar

Şerefname'nin yazımı 1597 yılında tamamlanmış olup, birçok hükümdar ve emir kâtibi tarafından çoğaltılmış ve çeşitli dillere tercüme edilmiştir.

Kitabın yazar tarafından [istinsah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stinsah) edilmiş özgün elyazması [Oxford](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oxford)'da [Bodleian Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bodleian_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)'ndedir. Bu nüsha, 20 tane renkli minyatür içermektedir. 1599 tarihli bir nüsha St. Petersburg'da bulunmaktadır. [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) kütüphanelerinde de çok sayıda elyazması nüshası bulunmaktadır.[^6]

1860'ta [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a), 1868'de Fransızca çevirisi yayımlanmıştır. [Muhammed Ali Avni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Ali_Avni)'nin [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) çevirisi 1958-1962'de Kahire'de iki cilt olarak basılmıştır.

İlk Türkçe tercüme 1669'da, Şerefname'nin tamamlanmasından 68 yıl sonra, Şerefhan'ın torunlarından Muhammed Bey tarafından yapılmıştır.[^7] 1684'te ise Palu beyi Yansür Bey'in yanında görev yapan Şem'i tarafından "Terceme-i Tevarih-i Şeref Han" adıyla Osmanlı Türkçesine çevrilmiştir. Şemi bu çeviriye Palu ve Eğil beylerinin yaklaşık bir asırlık tarihçesini de eklemiştir.[^8]

Şerefname'nin günümüz Türkçesine ilk çevirisi ise 1971 yılında [Mehmet Emin Bozarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Emin_Bozarslan) tarafından yapıldı.[^9] Celal Kabadayı tarafından yapılan bir çeviri 2007'de Yaba Yayınları tarafından basılmıştır.

Şerefname'nin bilinen ilk Kürtçe çevirisi, 1858 yılında *Tevarîxî Qedîmî Kurdistan* (Kürdistan'ın Kadim Tarihi) adıyla [Mela Mehmûdê Bazîdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Beyazidi) tarafından yapılmıştır.[^10] Şerefname'nin Ziya Avcı tarafından yapılan Kürtçe çevirisi ise 2007 yılında Avesta yayınları tarafından yayınlanmıştır.

[^1]: Aktürk, Ahmet Serdar. Family, Empire, and Nation: Kurdish Bedirkhanis and the Politics of Origins in a Changing Era. Journal of Global South Studies, 2018, s. 393. <http://journals.upress.ufl.edu/JGSS/article/view/729>
[^2]: Aktürk, Ahmet Serdar. Family, Empire, and Nation: Kurdish Bedirkhanis and the Politics of Origins in a Changing Era. Journal of Global South Studies, 2018, s. 393. <http://journals.upress.ufl.edu/JGSS/article/view/729>
[^3]: Şerefiye Camii - Bitlis. Journal of Government’s Cultural platform. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/serefiye--camii>
[^4]: Şerefxanê Bedlîsî, Şerefname, Çeviren: Ziya Avcı, Azad yay., 2014, ss. 57-60
[^5]: Sönmez, Vecihi (2017), "Şerefhan el-Bitlisi ve Şerefnamesi", Sahn-ı Semân’dan Dârülfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası (Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler) - XVI. Yüzyıl.
[^6]: Sönmez, Vecihi (2017), "Şerefhan el-Bitlisi ve Şerefnamesi", Sahn-ı Semân’dan Dârülfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası (Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler) - XVI. Yüzyıl.
[^7]: Sönmez, Vecihi (2017), "Şerefhan el-Bitlisi ve Şerefnamesi", Sahn-ı Semân’dan Dârülfünûn’a Osmanlı’da İlim ve Fikir Dünyası (Âlimler, Müesseseler ve Fikrî Eserler) - XVI. Yüzyıl.
[^8]: Terceme-i Tevarih-i Şerefhan, Mütercim: Şemî, Hazırlayan: Adnan Oktay, Nûbihar, 2016.
[^9]: Şeref Han. Şerefname. Ant Yayınları, 1971, s. 6.
[^10]: Kawa Nemir. Kürtçe ve Çeviri. Kurdilit. <https://www.kurdilit.net/?page_id=703&lang=tr>
