# Şemseddin İldeniz

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ldeniz
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şemseddin İldeniz, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eemseddin_%C4%B0ldeniz (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum adı:** İldegiz
- **Dini:** Sünni İslam
- **Defin yeri:** Nahçıvan
- **Defin tarihi:** 1175
- **Ölüm yeri:** Zencan
- **Ölüm tarihi:** 1175
- **Doğum yeri:** ?
- **Doğum tarihi:** ?
- **Hanedan:** İldenizliler
- **Veraset:** İldenizliler atabegi; Irak Selçuklu Devleti Ordusu Komutanı; Irak Selçuklu Taht Veliahtı Atabegi
- **Çocukları:** Muhammed Cihan Pehlevan, Kızılarslan, Arslan Şah (üvey oğlu)
- **Eşi:** Mü'mine Hatun
- **Sonra gelen:** Muhammed Cihan Pehlevan
- **Önce gelen:** Yeni makam
- **Hüküm süresi:** 1136-1175

![İldeniz'e ait bakır dirhem, Azerbaycan Ulusal Tarih Müzesi, Bakü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/93/Copper_dirhams_of_Eldagiz.jpg)
*İldeniz'e ait bakır dirhem, Azerbaycan Ulusal Tarih Müzesi, Bakü (Interfase, CC-BY-SA-4.0)*

**Şemseddin İldeniz** (شمس الدین الدنگز, شمس الدین الدنیز Şəmsəddin Eldəniz, ö. 1175), kökeni [Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) olan ve Azerbaycan Atabegler devletinin, başka bir deyişle, [İldenizliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ldenizliler) devletinin kurucusu, bilge siyasi figür ve hükümdardır.

[Kafkaslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)dan [Fars Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_K%C3%B6rfezi)'ne kadar geniş bir arazinin hakimiyetini eline geçirmiştir.Türk tarihinde önemli rolü olan Şemseddin İldeniz Sultan Mesut öldükten sonra Irak Selçuklu devletini kendi devletine tabi kılmıştır. 1175 yılında Zencan'daki Muharebe'de [Harezmşahlar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti)'ne mağlup olmuş ve katledilmiştir.[^1]

[^1]: Prof. Dr. Aydın Taneri, "Harezmşahlar". s.17