# Şekvetil Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetil_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şekvetil Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eekvetil_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/49/Turkish_troops_storming_Fort_Shefketil_%28cropped%29.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Şekvetil Muharebesi
- **Parçası:** Kırım Savaşı
- **Tarih:** 24 Kasım 1853
- **Yer:** Şekevetil
- **Bölge:** Rus İmparatorluğu
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Rus İmparatorluğu
- **Komutan:** Mehmed Selim Paşa; Giorgi Gurieli
- **Güç:** 5.000 asker; 3-4.000 asker
- **Kayıp:** 32 ölü; 59 yaralı; 1000+ ölü; 70-80 esir; 2.000 tüfek ve 3 top

**Şekvetil Muharebesi**, [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın bir evresidir.

Müşîr [Mehmed Selim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eneste_Haseki_Mehmed_Selim_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu 24 Ekim 1853 sabahı [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili) kalesindeki Rus garnizonunu baskına uğrattı ve dört saatlik muharebede mağlup ederek kaleyi ele geçirdi. Garnizonun kumandanı [Giorgi Gurieli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giorgi_Gurieli) çatışmada aldığı yaralardan dolayı öldü.[^1] Ardından ise, [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti)'de konuşlu Rus 13. Tümeninin karşı taarruzunu püskürtmeyi başardı.

Muharebe [1853-1856 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın [Kafkas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) cephesindeki ilk askerî çarpışması oldu.[^2]

## Muharebe öncesi

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'da toplanmış kolordusunun komutanı Müşîr [Mehmed Selim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eneste_Haseki_Mehmed_Selim_Pa%C5%9Fa) 23-24 Ekim 1853 gecesinde sabah baskınıyla Türk-Rus hududu yakınındaki [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili) kalesini zapt etmeyi tasarladı. Bu amaçla, emrindeki beş tabur askerle kaleye doğru ilerledi ve sabah saatlerine doğru kalenin önlerine ulaştı. Kalede ise iki tabur piyade ve üç bölük [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) süvarisi ve bir topçu bataryasından oluşan bir Rus garnizonu bulunuyordu.

## Muharebe

Türk kolordusu kısa bir istirahatten sonra sabah alacakaranlığında kaleye doğru taarruzuna başladı. Baskına hazırlıksız yakalanan Rus garnizonu muharebe düzeni alamadı. Dört saat süren muharebe sonucunda Rus garnizonu 1.000'den fazla ölü verirken, 70-80 Rus askeri de esir düştü. Keza 2.000 tüfek ve 3 top da Türklerin eline geçti. Rus komutan garnizonun artıklarıyla birlikte kaleyi terk etti ve [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili) kalesi de 24 yıl sonra yeniden Osmanlıların eline geçmiş oldu.[^3]

Rus 13. Tümeninin karargâhı [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti)'de bulunan komutanı [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili)'nin Osmanlıların eline düştüğünü duyunca süratle dört Rus taburu ve 1.000 erden müteşekkil [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) askerini iki topla takviye ederek [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili)'e sevkettiyse de, bu birlik ağır kayıplarla püskürtüldü. Türk kuvvetleri ise 32 ölü ve 59 yaralı verdi.[^4]

## Muharebe sonrası

Müşîr [Mehmed Selim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eneste_Haseki_Mehmed_Selim_Pa%C5%9Fa) muhtemel Rus taarruzlarını düşünerek [Şekvetil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili)'deki Türk garnizonunu [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'tan gelen 7.000 piyade, 2.000 süvari ve 1.000 kadar topçu eriyle takviye etti ve kaledeki kuvveti 15.000 kişiye çıkardı.

Bunun ardından kaleye tehdit teşkil eden [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti) merkezli Rus 13. Tümenine taarruz planladıysa da, tehlikeyi sezen Rus komutan [Ozurgeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ozurgeti)'yi tahliye ederek [Kutayis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutaisi)'e çekildi ve örtme amaçlı [Rioni Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rioni_Nehri) üzerindeki [Morani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Morani)'de de bir savunma mevzii hazırlattı.

Eşzamanlı olarak karargâhı [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'te bulunan Rus Kafkas Ordusu Komutanı da zayıf bir kuvvetle tutulan [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti) kuzeyindeki [Redifkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Redifkale)'nin de tahliyesini emretti. Rus 13. Rus Taburu burayı da tahliye edince [Sohum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sohum)kale'den [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'a kadar [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) kıyıları Ruslarca çarpışmasız Osmanlı ordusuna terk edilmiş oldu.

Bununla birlikte, [Rus donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri)nın Amiral [Pavel Nahimov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pavel_Nahimov) komutasındaki [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) filosunun 30 Kasım 1853'te [Sinop Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop_Bask%C4%B1n%C4%B1)'yla buradaki zayıf [Osmanlı filosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nu imha etmesi, Osmanlıların [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'in doğusundaki bu stratejik kazanımları [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) yardımıyla destekleme olanağını ortadan kaldırdı.

Buna mukabil, bölgedeki kuvvetli Osmanlı birliği de tekrar yığınak yaparak (ilk aşamada [Gümrü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BC)'den dört, [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska)'dan iki ve [Ahılkelek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1lkelek)'den bir tabur olmak üzere birkaç topla destekli yedi tabur Rus askeri) [Şevketil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekvetili) kalesini sıkıştırmaya çalışan Rus ordusuna direndi. Nitekim, 18-19 Kasım 1853'te denizden dört [fırkateyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn)in desteğiyle kaleye saldıran Rus ordusu Osmanlı birliklerince püskürtüldü.[^5]

Ruslar müteakip dönemde kaleye taarruz etmeye çalıştılarsa da başarı kazanmadılar ve [Savaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)ın sonuna kadar kale ve bölge Osmanlıların elinde kaldı.

[^1]: ენციკლოპედია „საქართველო“ [Gurcistan „Ansiklopedisi”], 2. cilt. Tiflis, 2012, s. 217. <http://encyclopedia.science.org.ge/?q=Encyclopedia%20GEORGIA&language=ka>
[^2]: "The Ottoman Crimean War (1853–1856)", Candan Badem, Brill (2010), ISBN 978-90-04-18205-9, s.154-155
[^3]: "Osmanlı-Rus Kırım Harbi Kafkas Cephesi Harekâtı (1853-1856)", ATASE Yayınları, Ankara (1986), s.72
[^4]: ATASE Arşivi; No.1/1, Klş.5, Dos.13, Fih.15-2.
[^5]: Başbakanlık Arşivi, İrade-i Dahiliye 18195, ATASE Arşivi, No.1/1, Kls.5, Dos.13, Fih.14-1
