# Şehzade Camii

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Camii
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şehzade Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eehzade_Camii (CC-BY-SA-4.0)

- **Başlık rengi:** 98e898
- **Yazı rengi:** 000000
- **Görüntü:** Princova\_mešita.jpg
- **Konum:** Fatih, İstanbul; Türkiye
- **Açılış:** 1548
- **Durum:** Etkin
- **Mimar:** Mimar Sinan
- **Mimari tarz:** Osmanlı mimarisi
- **Başlama:** 1543
- **Tamamlanma:** 1548
- **Minare sayısı:** 2
- **Yaptıran:** I. Süleyman
- **Adını aldığı:** Şehzade Mehmed

**Şehzade Camii** (**Şehzade Mehmet Camii** ya da **Şehzadebaşı Camii** olarak da bilinir), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesinde yer alan ve [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan) tarafından yapılan cami, [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) tarafından [Saruhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa) Sancak Beyi iken 1543'te 22 yaşında ölen oğlu [Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mehmed_%28I._S%C3%BCleyman%27%C4%B1n_o%C4%9Flu%29) adına yaptırılmıştır. Camiyi 1543-1548 yılları arasında Mimar Sinan'a yaptırttı. Mimar Sinan'ın "çıraklık eserimdir" dediği camidir.

18,42 metrelik kubbesi 4 büyük yarım kubbeye yaslanır. [Şadırvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ead%C4%B1rvan) avlusu 12 sütunda 16 kubbelidir. İkişer şerefeli çift minaresi vardır. [İmaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0maret) ve [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), tabhane, türbeler cami bahçesinde ve arka sokaktadır. Caminin dış duvarında [Emine Hanım Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emine_Han%C4%B1m_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Fatih%29) bulunur.

## Tarihi

Şehzade Camii, Osmanlı padişahı [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) tarafından, 1543 yılında ölen oğlu [Şehzade Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mehmed_%28I._S%C3%BCleyman%27%C4%B1n_o%C4%9Flu%29)’in anısına yaptırılmıştır. Yapının inşası [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan)’ın sorumluluğunda 1543–1548 yılları arasında gerçekleştirilmiştir.[^1] Sinan, daha sonraki yıllarda burayı kendi “çıraklık eseri” olarak nitelemiştir. Caminin çevresinde, vakfiyelere göre [imaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0maret), [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), tabhane, derviş hücreleri ve çeşitli hizmet birimlerinden oluşan bir [külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye) yer almaktaydı.[^2] Bu yapılardan bir bölümü zaman içinde işlev değişikliğine uğramış, bir kısmı da günümüze ulaşmamıştır.

## Mimari

### Genel düzen

Cami, merkezî kubbe etrafında kurgulanmış simetrik bir mekân düzenine sahiptir. Yaklaşık 18,4 metre çapındaki ana kubbe, dört büyük yarım kubbe ile desteklenmiştir.[^3] Bu şema, Sinan'ın daha sonraki büyük ölçekli camilerinde geliştireceği merkezî plan denemelerinin erken bir örneği kabul edilir. Harim, altı [paye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paye) üzerine oturan kubbe sistemiyle taşınır; yan kısımlarda daha küçük birimlerle mekân genişletilir. İç mekân aydınlatması, altlı üstlü pencereler ve yan açıklıklar aracılığıyla sağlanır. Süreklilik gösteren kemerler ve [payanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Payanda) düzeni, strüktür ile iç mekân algısı arasında uyum kurar.

### Dış mekân

![Şehzade Camii plan şeması](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Sehzade_Mosque_Gurlitt_1912.jpg/1280px-Sehzade_Mosque_Gurlitt_1912.jpg)
*Şehzade Camii plan şeması (Cornelius Gurlitt (1850-1938), public-domain)*

Yapının dış cephesi kesme taş malzeme ile inşa edilmiştir. Kuzeyde yer alan son cemaat yeri beş gözlüdür ve her bir gözü küçük kubbeler örter. Avlu, üç tarafı revaklarla çevrili kareye yakın bir plan gösterir; ortasında mermer bir şadırvan bulunur.[^4] Cephe düzeninde pencere açıklıkları, mihrap çıkıntısı ve payanda kitleleri bir arada değerlendirilmiştir. Bu düzenleme, yapının hem taşıyıcı sistemini hem de dış görünümünü belirleyen temel ögedir. Caminin iki minaresi bulunmaktadır. Minareler tek şerefeli olarak tasarlanmış, gövde oranları ve konumları yapının simetrik çizgisiyle uyumlu tutulmuştur.[^5]

### İç mekân

![İç mekan ve kubbe görünümü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Shezade_mosque_9510.jpg/1280px-Shezade_mosque_9510.jpg)
*İç mekan ve kubbe görünümü (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)*

Harimde kalem işi bezemeler ve sınırlı çini uygulamaları kullanılmıştır. [Mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) ve [minber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minber) mermerden yapılmış olup mukarnaslı geçişler ayrıntılı fakat ölçülü bir işçilik gösterir. İç mekân süslemesinde 16. yüzyılın erken klasik dönemine özgü kırmızı, mavi ve yeşil tonlar öne çıkar.[^6]

## Külliye kompleksi

### İmaret ve sosyal birimler

Külliyenin bir parçası olan imaret, vakfiyelerde belirtilen günlük yemek dağıtımıyla kentin farklı kesimlerinden gelenlere hizmet veriyordu.[^7] Yapının bazı bölümleri günümüze değişmiş bir biçimde ulaşmıştır.

### Medrese

Medrese, hücreli avlu etrafında düzenlenmiş klasik bir plan şemasına sahipti. Hücreler öğrencilerin barınması için kullanılırken, avlunun bir kenarında dershane mekânı yer alıyordu. Plan özellikleri, aynı dönemde İstanbul'da inşa edilen diğer medreselerle benzerlik gösterir.[^8]

### Türbeler

Cami avlusunun güneydoğusunda [Şehzade Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mehmed_%28I._S%C3%BCleyman%27%C4%B1n_o%C4%9Flu%29)'in türbesi bulunur. Türbenin iç mekânında çini kaplamalar ve yazı kuşakları yer alır. Şehzade türbesinin içi rengârenk çinilerle doludur. Ortadaki sandukada Şehzade Mehmed, sağında [Şehzade Cihangir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Cihangir), solunda [Hümaşah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCma%C5%9Fah_Sultan) metfundur.[^9] Şehzade türbesinin sol tarafında [Rüstem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Pa%C5%9Fa)'nın türbesi ise külliyenin dış kısmında, cami ile ilişkili ayrı bir yapı olarak tasarlanmıştır. Diğer şehzade türbeleri Vefa tarafındadır. Dış avluda [Destari Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dest%C3%A2r%C3%AE_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın türbesi vardır.[^10]

## Koruma ve onarımlar

Şehzade Camii, 19. ve 20. yüzyıllarda çeşitli onarım çalışmaları geçirmiştir. Özellikle Cumhuriyet döneminde [Vakıflar Genel Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) tarafından yürütülen kampanyalar kapsamında, kubbe örtüleri, cephe taşları ve iç mekân süslemeleri üzerinde restorasyonlar yapılmıştır.[^11]

## Değerlendirme

Şehzade Camii, Mimar Sinan'ın mesleki gelişimi içinde erken bir aşamayı temsil eder. Yapı, merkezî kubbe düzeni, oran anlayışı ve strüktürel kurgusu bakımından klasik dönem [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) camilerinin temel özelliklerini yansıtır. Aynı mimarın daha sonra inşa ettiği [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii) gibi yapılarda bu denemelerin geliştirilmiş biçimleri gözlenir.[^12]

## Dış bağlantılar

- [Şehzade Mehmet Camii](http://www.mimarsinan.gen.tr/sehzade-mehmet-camii/) ve Mimar Sinan
- [T.C. İstanbul Valiliği (Harika İstanbul) / Şehzade Camii tanıtım sayfası](https://archive.today/20121222203048/http://harika.istanbul.gov.tr/Default.aspx?pid=9422)

[^1]: Kuran, Abdullah. Sinan: The Grand Old Master of Ottoman Architecture. Ada Press, 1987.
[^2]: Necipoğlu, Gülru. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Reaktion Books, 2005.
[^3]: Kuban, Doğan. Osmanlı Mimarisi. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, 2007.
[^4]: Goodwin, Godfrey. A History of Ottoman Architecture. Thames & Hudson, 1993.
[^5]: Kuban, Doğan. Osmanlı Mimarisi. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, 2007.
[^6]: Necipoğlu, Gülru. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Reaktion Books, 2005.
[^7]: Necipoğlu, Gülru. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Reaktion Books, 2005.
[^8]: Kuran, Abdullah. Sinan: The Grand Old Master of Ottoman Architecture. Ada Press, 1987.
[^9]: Goodwin, Godfrey. A History of Ottoman Architecture. Thames & Hudson, 1993.
[^10]: Goodwin, Godfrey. A History of Ottoman Architecture. Thames & Hudson, 1993.
[^11]: Kuban, Doğan. Osmanlı Mimarisi. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları, 2007.
[^12]: Necipoğlu, Gülru. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. Reaktion Books, 2005.