# Şaz Türkçesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaz_T%C3%BCrk%C3%A7esi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şaz Türkçesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eaz_T%C3%BCrk%C3%A7esi (CC-BY-SA-4.0)

![Şaz Türkçesinin Avrasya'daki dağılım haritası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Common_Turkic_Languages_distribution_map.png/1280px-Common_Turkic_Languages_distribution_map.png)
*Şaz Türkçesinin Avrasya'daki dağılım haritası (GalaxMaps, CC-BY-SA-4.0)*

**Şaz Türkçesi**, **Doğu Türkçesi** veya **Z-Türkçesi**, [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) [türkologları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji), lehçeler tasnifi için z \> r (=[*rotasizm*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rotasizm)) ve ş \> l (=*lambdasizm*) değişimlerini daha esaslı saydıklarından, Türk lehçelerini bu esasa göre ikiye ayırmışlar ve z-ş esaslı lehçeler grubuna “Doğu Türkçesi” ([A. Zeki Velidi Togan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeki_Velidi_Togan)’a göre: Şaz Türkçesi), r-l esaslı lehçelere de “Batı Türkçesi” (aynı yazara göre: Lir Türkçesi) demişlerdir.[^1] l-r paralelliğini çok basitçe anlatmak gerekirse [Lir Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogur_%C3%B6be%C4%9Fi)ndeki *kır* sözcüğü Şaz Türkçesinde *kız* şeklindedir.

## Sınıflandırma

Şaz Türkçesi, günümüzde [Türk yazı dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nin [Çuvaşça](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F%C3%A7a) dışında kalan bütün kollarının çıktığı ana koldur. Nüfus ve yayılma alanı açılarından büyük kesimi oluşturur.

## Ayrıca bakınız

- [Ana Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96n_T%C3%BCrk%C3%A7e)
- [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e)
- [Lir Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogur_%C3%B6be%C4%9Fi)

[^1]: Agop Dilâçar, Batı Türkçesi, TDAY Belleten (1953), Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 75. <http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20DILI/1953_7_Dilacar.pdf>
