# Şavarş Krisyan
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eavar%C5%9F_Krisyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şavarş Krisyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eavar%C5%9F_Krisyan (CC-BY-SA-4.0)
* (Tʻēodik, 1873-1928. Hushardzan April 11i. K. Polis: Tpagrutʻiwn Ō. Arzuman, 1919, public-domain)*
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Ayaş, Osmanlı imparatorluğu
- **Meslek:** Sporcu, yazar, gazeteci, eğitimci
- **Vatandaşlık:** Osmanlı Ermenisi
- **Eğitim:** Robert College
**Şavarş Krisyan** (Շաւարշ Քրիսեան, d. 22 Temmuz 1886, İstanbul - ö. 15 Ağustos 1915, Ayaş), [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) sporcu, yazar, gazeteci, eğitimci ve Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk spor dergisi editörü. [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nda öldürüldü.[^1][^2][^3][^4][^5][^6][^7]
## Hayatı
[Konstantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'de (günümüzdeki [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da) dünyaya geldi. Ermeni Olimpiyatları ve [Homenetmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Homenetmen) Ermeni spor organizasyonu kurucularından biriydi.[^8][^9][^10][^11]
Şubat 1911'den1914'e kadar İstanbul'da yayınlanan bir spor gazetesi olan Marmnamarz[^12] (**Մարմնամարզ**) Krisyan tarafından yayımlandı. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk spor dergisiydi . Dergi 1914'te yayın hayatına son verdi.
24 Nisan 1915 tarihinde, Şavarş Krisyan [Ermeni Soykırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) sırasında Ankara'ya gönderildi.[^13][^14] Krisyan [Ayaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aya%C5%9F)'ta cezaevinde kaldı. Hapiste, Krisyan jimnastik egzersizleri düzenledi. Fakat, [20 Darağacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/20_Dara%C4%9Fac%C4%B1) olayından sonra hapishanedeki atmosfer birden değişti[^15] ve Şavarş Krisyan Ankara yakınlarında öldürüldü[^16][^17][^18].[^19][^20]
[^1]: Teotoros Lapçinciyan Գողգոթա հայ հոգեւորականութեան [The Golgotha of the Armenian clergy], Constantinople 1921 [gives an account of over 1.500 deported clergymen all over the Ottoman Empire with selected biographical entries and lists 100 notables of 24 April 1915 by name out of 270 in total and classifies them roughly in 9 professional groups]
[^2]: Demoyan, Hayk. Armenian Sport in Ottoman Empire. Tigran Mets, 2009, s. 220.
[^3]: The role of Armenian Sport in Ottoman Empire. Panorama, 2 Eylül 2008.
[^4]: Homenetmen's Timeline. "Azadamard" Pasadena Homenetmen Chapter.
[^5]: Onanyan, Vartan. Ավելացրեք "սպանված լրագրողների" ցանկը. Haykakan Jamanak (Armenian Times), 20 Nisan 2011.
[^6]: Armenian Sport in the Ottoman Empire. Armenian Genocide Museum, 2 Eylül 2008.
[^7]: Georges Balakian: Le Golgotha arménien, Le cercle d'écrits caucasiens, La Ferté-Sous-Jouarre 2002 (vol. 1) ISBN 2-913564-08-9 pp. 87-94
[^8]: Demoyan, Hayk. Armenian Sport in Ottoman Empire. Tigran Mets, 2009, s. 220.
[^9]: Onanyan, Vartan. Ավելացրեք "սպանված լրագրողների" ցանկը. Haykakan Jamanak (Armenian Times), 20 Nisan 2011.
[^10]: The History of Homenetmen. Asbarez, 1 Mayıs 2006.
[^11]: History of Homenetmen. Homenetmen Ani Chapter.
[^12]: Osmanlı döneminin ilk spor dergisi.
[^13]: Ohanian, Pascual Carlos. Turquía, estado genocida: (1915-1923). Pascual C. Ohanian, 1986, s. 598.
[^14]: Arşivlenmiş kopya. Hairenik Association, 1971, s. 22.
[^15]: Kévorkian, Raymond H.. The Armenian genocide : a complete history. I. B. Tauris, 2010, s. 532.
[^16]: Arşivlenmiş kopya. Hairenik Association, 1971, s. 22.
[^17]: An illustrated book published by AGMI. Armenian Genocide Museum, 13 Ekim 2009.
[^18]: THE HISTORY OF HOMENETMEN. Homenetmen NY.
[^19]: Georges Balakian: Le Golgotha arménien, Le cercle d'écrits caucasiens, La Ferté-Sous-Jouarre 2002 (vol. 1) ISBN 2-913564-08-9 pp. 87-94
[^20]: Ohanian, Pascual Carlos. Turquía, estado genocida: (1915-1923). Pascual C. Ohanian, 1986, s. 598.