# Şarkat Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Earkat_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şarkat Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Earkat_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Şarkat Muharebesi
- **Parçası:** I. Dünya Savaşı ve Irak Cephesi
- **Tarih:** 23-30 Ekim 1918
- **Yer:** Bağdat'ın kuzeyi, günümüzde Irak
- **Sonuç:** İtilaf zaferi
- **Savaşan:** Britanya İmparatorluğu; İngiliz Hindistanı; 21px Süryani Gönüllüler; Osmanlı Devleti
- **Komutan:** Sir; Sir; border|20px; border|20px Ağa Petros; Kürt İsmail Hakkı Bey
- **Güç:** 2 piyade tümeni, 2 süvari tugayı; "Dicle Grubu" 6. Ordu; beş piyade alayı ve bir avcı alayı
- **Kayıp:** 1,800; 11,322 - 13,000 arası; Çok sayıda yaralı ve ölü ile birlikte savaş esiri

**Şerkat Muharebesi** (23-30 Ekim 1918), I. Dünya Savaşı'nın [Irak Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_Cephesi)'nde [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında gerçekleşmiş, [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nden önceki son çatışmalardandır.

## Arka plan

Osmanlı'nın Filistin'de yenilgiye uğraması ve Bulgaristan'ın kısa süre önce teslim olmasının[^1] ardından ateşkes bekleyen [David Lloyd George](https://turkipedia.org/tr/wiki/David_Lloyd_George), İngilizlerin [Irak Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_Cephesi) Başkomutanı Sir William Marshall'a, Fırat ve Dicle nehirlerine doğru iki koldan ilerlemek kaydıyla Türk varlığını bu bölgeden çıkarmasını ve Dicle üzerinde Musul yakınlarındaki petrol yataklarını ele geçirmesini emretti.

## Muharebe

Sir komutasındaki 17. ve 18. Hint Tümenleri ile 7. ve 11. Hint Süvari Tugaylarından oluşan bir İngiliz-Hint kuvveti 23 Ekim 1918'de [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'tan ayrıldı. Sadece 39 saat içinde 120 kilometre (75 mil) yol kat ederek, [14. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/14._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) komutanı [İsmail Hakkı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1)'in komuta ettiği, [6. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun Dicle Grubu'nun kendilerini beklediği, [Zap Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zap_Suyu)'ne ulaştılar. [6. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29), ikmal eksikliği nedeniyle zayıflamıştı. Kuvvetleri 14. ve 46. Tümenlerden oluşan [18. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) ile [2.](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29) ve [6. Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/6._Piyade_T%C3%BCmeni_%28Osmanl%C4%B1%29)lerden oluşan [13. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'dan oluşuyordu.

[İsmail Hakkı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1), ordu gerisinin tehdit altında olduğunu görünce 100 kilometre (62 mil) daha kuzeye, Cobbe'nin 29 Ekim'de saldırdığı Şerkat'a çekildi[^2] ve 11. Süvari Tugayı'nı cepheyi sıkıştırmak için gönderirken 17. Tümen de onları desteklemek için geldi.[^3] 17. Tümen'in gelmesi gecikmiş ve süvariler gece boyunca Türk topları tarafından bombalanmıştır.[^4] Sabahleyin 13. Süvari Alayı topların bulunduğu tepeye hücum etti ve sabit süngülerle tepeye çıkarak topları başarıyla ele geçirdi.[^5] [İsmail Hakkı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1), [Mondros'taki barış görüşmelerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi) haberdardı ve savaşmak ya da kaçmak yerine adamlarını birliklerin imhası pahasına çatışmaya karar verdi.[^6] Kendisi 30 Ekim'de teslim oldu.[^7] 18. Tümen, 80 kilometre (50 mil) kuzeydeki [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul)'a doğru ilerledi ve ateşkes ilan edildiğinde şehre 19 kilometre (12 mil) kalmıştı.[^8]

## Muharebe sonrası

1 Kasım 1918'de Musul, İngiliz kuvvetlerinin, [Ali İhsan Paşa (Sâbis)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C4%B0hsan_S%C3%A2bis)'nın mütareke sırasında çekilme talebini[^9] görmezden gelmesinin ardından, 7. ve 11. Hint süvari tugayları tarafından işgal edildi.[^10][^11]

## Dış bağlantılar

- [Şerkat Muharebesi, 1918](http://www.firstworldwar.com/battles/sharqat.htm), FirstWorldWar.com
- [Şerkat Muharebesi](http://www.westernfront.co.uk/thegreatwar/articles/timeline/sharqat.htm), Western Front Association

[^1]: Wilcox, R. (2006). Battles on the Tigris. Pen & Sword. pp214
[^2]: Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I: A Comparative Study, Routledge, 2007, s. 183.
[^3]: Moberly, F. J. The Campaign in Mesopotamia 1914–1918, Cilt IV, HMSO, 1927, s. 233.
[^4]: Fromkin, David. A Peace to End All Peace, Henry Holt, 1989, s. 368.
[^5]: Woodward, David R. Hell in the Holy Land: World War I in the Middle East, University Press of Kentucky, 2006, s. 199.
[^6]: Ulrichsen, Kristian Coates. The First World War in the Middle East, Hurst, 2014, s. 159.
[^7]: Edward J. Erickson, Ordered to Die: A history of the Ottoman Army in the First World War (Greenwood Press, Wesport, CT 2001), 203.
[^8]: Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I: A Comparative Study, Routledge, 2007, s. 186.
[^9]: Sabis, Ali İhsan. Harb Hatıralarım, Cilt 4, Nehir Yayınları, 1990, s. 1243.
[^10]: Fromkin, David. A Peace to End All Peace, Henry Holt, 1989, s. 370
[^11]: Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I, s. 188.