Şarkat Muharebesi

Şerkat Muharebesi (23-30 Ekim 1918), I. Dünya Savaşı'nın Irak Cephesi'nde İngilizler ve Osmanlı arasında gerçekleşmiş, Mondros Mütarekesi'nden önceki son çatışmalardandır.

Arka plan

Osmanlı'nın Filistin'de yenilgiye uğraması ve Bulgaristan'ın kısa süre önce teslim olmasının^{[1]Wilcox, R. (2006). Battles on the Tigris. Pen & Sword. pp214} ardından ateşkes bekleyen David Lloyd George, İngilizlerin Irak Cephesi Başkomutanı Sir William Marshall'a, Fırat ve Dicle nehirlerine doğru iki koldan ilerlemek kaydıyla Türk varlığını bu bölgeden çıkarmasını ve Dicle üzerinde Musul yakınlarındaki petrol yataklarını ele geçirmesini emretti.

Muharebe

Sir komutasındaki 17. ve 18. Hint Tümenleri ile 7. ve 11. Hint Süvari Tugaylarından oluşan bir İngiliz-Hint kuvveti 23 Ekim 1918'de Bağdat'tan ayrıldı. Sadece 39 saat içinde 120 kilometre (75 mil) yol kat ederek, 14. Tümen komutanı İsmail Hakkı Bey'in komuta ettiği, 6. Ordu'nun Dicle Grubu'nun kendilerini beklediği, Zap Nehri'ne ulaştılar. 6. Ordu, ikmal eksikliği nedeniyle zayıflamıştı. Kuvvetleri 14. ve 46. Tümenlerden oluşan 18. Kolordu ile 2. ve 6. Tümenlerden oluşan 13. Kolordu'dan oluşuyordu.

İsmail Hakkı Bey, ordu gerisinin tehdit altında olduğunu görünce 100 kilometre (62 mil) daha kuzeye, Cobbe'nin 29 Ekim'de saldırdığı Şerkat'a çekildi^{[2]Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I: A Comparative Study, Routledge, 2007, s. 183.} ve 11. Süvari Tugayı'nı cepheyi sıkıştırmak için gönderirken 17. Tümen de onları desteklemek için geldi.^{[3]Moberly, F. J. The Campaign in Mesopotamia 1914–1918, Cilt IV, HMSO, 1927, s. 233.} 17. Tümen'in gelmesi gecikmiş ve süvariler gece boyunca Türk topları tarafından bombalanmıştır.^{[4]Fromkin, David. A Peace to End All Peace, Henry Holt, 1989, s. 368.} Sabahleyin 13. Süvari Alayı topların bulunduğu tepeye hücum etti ve sabit süngülerle tepeye çıkarak topları başarıyla ele geçirdi.^{[5]Woodward, David R. Hell in the Holy Land: World War I in the Middle East, University Press of Kentucky, 2006, s. 199.} İsmail Hakkı Bey, Mondros'taki barış görüşmelerinden haberdardı ve savaşmak ya da kaçmak yerine adamlarını birliklerin imhası pahasına çatışmaya karar verdi.^{[6]Ulrichsen, Kristian Coates. The First World War in the Middle East, Hurst, 2014, s. 159.} Kendisi 30 Ekim'de teslim oldu.^{[7]Edward J. Erickson, Ordered to Die: A history of the Ottoman Army in the First World War (Greenwood Press, Wesport, CT 2001), 203.} 18. Tümen, 80 kilometre (50 mil) kuzeydeki Musul'a doğru ilerledi ve ateşkes ilan edildiğinde şehre 19 kilometre (12 mil) kalmıştı.^{[8]Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I: A Comparative Study, Routledge, 2007, s. 186.}

Muharebe sonrası

1 Kasım 1918'de Musul, İngiliz kuvvetlerinin, Ali İhsan Paşa (Sâbis)'nın mütareke sırasında çekilme talebini^{[9]Sabis, Ali İhsan. Harb Hatıralarım, Cilt 4, Nehir Yayınları, 1990, s. 1243.} görmezden gelmesinin ardından, 7. ve 11. Hint süvari tugayları tarafından işgal edildi.^{[10]Fromkin, David. A Peace to End All Peace, Henry Holt, 1989, s. 370[11]Erickson, Edward J. Ottoman Army Effectiveness in World War I, s. 188.}

Dış bağlantılar

• Şerkat Muharebesi, 1918, FirstWorldWar.com

• Şerkat Muharebesi, Western Front Association