# Şark Meselesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eark_Meselesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şark Meselesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eark_Meselesi (CC-BY-SA-4.0)

![Osmanlı İmparatorluğu, topraklarının en geniş olduğu zaman (1683) Yakın Doğu ve Kuzey Afrika ile Orta ve Güneydoğu Avrupa'daki toprakları kontrol etmekteydi.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Ottoman_empire.svg/1280px-Ottoman_empire.svg.png)
*Osmanlı İmparatorluğu, topraklarının en geniş olduğu zaman (1683) Yakın Doğu ve Kuzey Afrika ile Orta ve Güneydoğu Avrupa'daki toprakları kontrol etmekteydi. (André Koehne, CC-BY-SA-3.0)*

**Şark Meselesi** veya **Doğu Sorunu**, 18. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın başlarına kadar süren [Osmanlı'nın istikrarsızlık döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_da%C4%9F%C4%B1lma_d%C3%B6nemi) [Avrupa devletlerinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_g%C3%BC%C3%A7) stratejik ve politik rekabetlerini ifade eden tarihi bir terimdir.[^1]

Artık [hasta adam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa%27n%C4%B1n_hasta_adam%C4%B1) olarak adlandırılan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın güç kaybetmesiyle denge unsurlarının bozulmaya başlaması [Avrupa'yı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa_uyumu) tehlike altına sokmuştu. Bazı Avrupa devletleri çözüm olarak küçük bir [Osmanlı Devleti'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yaşatılması gerektiğini savunurken bazıları ise tamamen ortadan kalkması gerektiğini savunuyordu. Bunun sonucunda [Avusturya-Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'a doğru yayılmaya geçmişti. [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) ise çıkarları doğrultusunda zaman zaman Osmanlı'ya destek vererek bu yayılmaları engelleme yolunu seçti. [Yunan Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) ve [Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) ayaklanmaları ile gelişen Doğu Sorunu, çeşitli savaş, antlaşma ve konferanslar sonucunda [Osmanlı Devleti'nin ortadan kalkması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saltanat%C4%B1n_kald%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1) ile son buldu.[^2]

[^1]: Danforth, Ted. The Eastern Question: A Geopolitical History in 108 Maps & Drawings. Anekdota, 27 Ekim 2015. <https://books.google.com.tr/books/about/The_Eastern_Question.html?id=J0DtsgEACAAJ&redir_esc=y>
[^2]: Grolier İnternational Americana Encyclopedia. Medya Holding A.Ş, 1993.
