# Şarkı (edebiyat)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eark%C4%B1_(edebiyat)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şarkı (edebiyat), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eark%C4%B1_%28edebiyat%29 (CC-BY-SA-4.0)

Divan şiirine Türkler tarafından katılmış bir nazım şeklidir. Besteyle okumak için yazılmıştır. Bestelenmek amacıyla yazıldığı için 3-5 dörtlük arası değişir. Yeni edebiyatımızda Yahya Kemal Beyatlı, bu türü ustalıkla kullanmıştır. Aruz ölçüsünün her kalıbı kullanılır. Dörtlüklerden kurulan musammat da denebilir. [Murabba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kare)ya benzer. 5 ya da 6 dizelik bentlerden de oluşabilir. Üçüncü dizeye *miyan*, dördüncü dizeye *nakarat* denir. Aşk, sevgili, ayrılık, içki ve eğlence konularında yazılır. Divan edebiyatının ilk şarkı yazarı Nail-i Kadim'dir. [Lale Devri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lale_Devri)'nin en önemli temsilcisi ise [Nedim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ned%C3%AEm)'dir. En çok şarkıyı Enderunlu Vasıf yazmıştır.

Müzikte, [türkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%BC)nün karşıtı olarak, Şarktan gelen, doğuya ilişkin, özgü, tarzında anlamında kullanılır.

Dörder mısralık 2-5 bendden meydana gelir. Birinci bendin 2. ve 4., öbür bendlerin yalnız sonuncu mısraları hiç değişmeden tekrarlanır.

Şarkının ilk örneklerine, [Divan edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_edebiyat%C4%B1)nda, [11. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/11._y%C3%BCzy%C4%B1l)da rastlanır. Bu edebiyatta şarkı özellikle [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da, Lâle Devri'nde çok gelişmiştir. Divan edebiyatının en büyük şarkı şairi Nedim'dir. Halk edebiyatında da şarkı türünde eserler veren şairler yetişmiştir.

### Şarkı'nın Özellikleri

- Dört dizelik bentlerden oluşur.
- Şarkının uyak düzeni şöyledir: abab, cccb, dddb...
- Tekrarlanan dizeye nakarat denir.
- Eğer bendin son dizesi aynen tekrarlanırsa buna murabba-i mütekerrir denir.
- Bent sayısı 2-5 arasında değişir.
- Felsefi konular ve aşk konusu işlenir.
- Şair son dizede mahlasını kullanır.

## Dış kaynaklar

- Pala, İskender (1999 27.bas. 2016), *Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü*, İstanbul:Kapı Yayınları, ISBN 9758950218, Sayfa:67
- Dilçin, Cem (1983) *Örneklerle Türk Şiir Bilgisi*, Ankara:Türk Dil Kurumu Yayınları ISBN 9789751604897
- İpekten, Haluk (1994, 14.bas.2011), *Eski Türk Edebiyatı Nazım şekilleri ve Arûz*, İstanbul:Dergah Yayınları, ISBN 9759953539
- Muallim Nâci, (haz. M. A. Yekta Saraç), (2004) *Edebiyat Terimleri: Istılahât-ı Edebiyye*, İstanbul:
- Tural, Sadık Kemal (ed.) (2001, 2003, 2004, 2005, 2006), *Türk Dünyası Edebiyat Terimleri ve Kavramları Ansiklopedik Sözlüğü* 5 Cilt, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, ISBN 3990000025722

## Dış bağlantılar

- Uzun, Mustafa, (2010) "Şarkı", *Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. c.38 say. 357-358* Online: [http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c38/c380203.pdf](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c38/c380203.pdf)