# Şapsığlar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9Flar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Şapsığlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9Flar (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Shapsug_Banner.png/1280px-Shapsug_Banner.png) * (Yahya Kuadzhe, CC-BY-SA-4.0)* - **Grup:** Şapsığlar; шапсыгъэхэр - **Bölge:** Türkiye; Rusya; Suriye; Ürdün; İsrail - **Nüfus:** 3.900-10.376 - **Diller:** Şapsığca, Çerkesçe, Türkçe, Rusça, Arapça, İbranice - **Dinler:** İslam (Hanefi Sünni) - **İlgili gruplar:** Abzehler, Çerkesler **Şapsığlar** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): шапсуги; [Şapsığca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_leh%C3%A7esi): адыгэ, шапсыгъ), Kuzey Kafkasya'nın yerli halklarından olan [Batı Çerkesleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_%C3%87erkesleri)ne mensup topluluklardan biridir. Tarihi [Şapsığya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9Fya) bölgesinde yaşıyorlardı. Bugün çoğunluğu, [Krasnodar Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnodar_Kray%C4%B1) Tuapse rayonu ve [Soçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C3%A7i)'nin Lazarevsk rayonunda ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'ya bağlı [Adıgey Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adige_Cumhuriyeti)'nde yaşar. Dilleri olan [Şapsığca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_leh%C3%A7esi) 1945 yılına kadar yazı ve edebiyat dili olmuştur. Şapsığ Çerkeslerinden olan [Ahlat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat) Çerkeslerinin eskiden sekiz dokuz olan köy sayısı günümüzde bire ([Adilcevaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adilcevaz)'da) düşmüş olup çoğu Ahlat merkezde yaşamaktadır.[^1] ![Çerkes atlı savaşçısı.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Adyghe_knight.jpg) *Çerkes atlı savaşçısı. (Alexander Orlowski, public-domain)* ## Tarihsel topraklar Yerli Kafkas halklarından biri olan Şapsığlar, [Kuzey Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya)'da [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) kıyısındaki en büyük topluluklardan biridir ve [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)in en büyük topluluklarından biri idi. 1864 yılı öncesinde kuzeyde Kuban nehrinden güneyde Şahe nehrine kadar uzanan geniş bir alanda yaşarlardı. Kuzeyde [Kuban Irmağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban_Nehri) boylarında, şimdiki [Krasnodar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnodar) kentine değin uzanan yöreye Büyük Şapsığ, Karadeniz kıyısındaki kesime de Küçük Şapsığ denirdi. Günümüzde Şapsığ etnik kimliği taşıyan insanlar, Karadeniz kıyısında kuzeyde Cubga, güneyde de Şahe nehirleri arasında bulunan bölgede yaşarlar. 1922'de Şapsığ halk temsilcilerinin kararıyla Rusya Sovyet Cumhuriyeti'ne bağlı [Şapsığ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_%C3%96zerk_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti) kuruldu.Cumhuriyetin nüfusu 50 bin idi ve 1864'te Türkiye'ye sürülmüş olan Çerkes-Şapsığların geri getirilmesini programına koymuştu.Cumhuriyet'in sınırları güneyde,[Soçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C3%A7i)'de dahil Abhazya'ya değin uzanan geniş bir alanı kapsıyordu.Ancak 1924'te Şapsığ Cumhuriyeti Moskova'dan onay alamadı, onun yerine toprakları daraltılmış bir [Şapsığ Ulusal Rayonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_Ulusal_rayonu) oluşturuldu, rayon 1945'te kaldırıldı.Birçok Şapsığ ileri geleni cezalandırıldığı gibi, birçok Şapsığ da [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'ya sürülerek telef edildi. Kafkas dağlarının kuzey eteklerinde Anthir, Abin, Afips, Bakan, Şips ve diğer akarsuların bulunduğu bölgeye ise Büyük Şapsığ denir. Büyük Şapsığ'dan arta kalmış olan dört köy (Afıpsıpe, Penehes, Haştuk ve Pseytuk) ile bir de Natuhay köyü [Adıge Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adige_Cumhuriyeti)’nin Tahtamukay Rayonu’nda bulunuyor.Adıgey'deki Adıge olarak tanınıyor.Şapsığlar 1945-1999 yılları arasında etnik haklar tanınmamıştı. ## Nüfus Bazı verilere göre 1926’da [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)’da 4 binin üzerinde Şapsığ yaşıyordu. 2010 yılı nüfus sayımına göre dağınık biçimde, Soçi ve Tuapse yörelerinde yaşayan Şapsığların toplam nüfusu 3882’dir.Ancak Şapsığların büyük bölümü,örneğin Tuapse Şapsığları, 2002 yılı nüfus sayımı sırasında, Şapsığ etnik kimliği ile kayda geçirilmemiştir. Karadeniz kıyılarında 2002'de 8376 (Soçi- 4854, Tuapse- 3522) Şapsığ-Çerkes nüfusu (aslında hepsi Şapsığ) kayda geçirilmişti. Şapsığların kendi ifadelerine göre Karadeniz kıyısındaki (Soçi ve Tuapse rayonundaki) Şapsığ nüfusu 2 bin kadardır. ## Dil Şapsığların dili, [Çerkesce](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adigece)’nin Batı kolu kıyı grubu ağızlarından biridir. [Çerkesce](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adigece) ise, [Kafkas dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_dilleri)nin [Kuzeybatı Kafkas dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzeybat%C4%B1_Kafkas_dilleri) öbeğine bağlı bir dildir. ## Din Şapsığlar [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)'dır ## Tarih Şapsığlar, [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)’na karşı savaşan diğer Çerkesleri desteklediler. [Kafkas Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_Sava%C5%9F%C4%B1)’nda Çarlık [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)’sının en radikal düşmanları arasında yer aldılar ve bu savaşta 1859 yılında [Şeyh Şamil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C5%9Eamil)’e katıldılar. 1860 yılının hemen başında Meclis Şapsığların, [Ubıhlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ub%C4%B1hlar)ın ve Natuhayların birleşmesi kararını aldı. Savaştan yenilgiyle çıkılması ve Rus güçlerinin topraklarına girmesi üzerine, 1864’te Şapsığların ve [Ubıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ub%C4%B1hlar)ların çoğunluğu [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına göç etmek zorunda kaldı.Bu göçten sonra [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)’da 2000 kadar Şapsığ kaldı. 1924 yılında [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) yönetimi [Şapsığ Ulusal Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_Ulusal_rayonu)’ni kurdu. Tuapse Bölge'nin ilk yönetim merkeziydi.24 Mayıs 1945'te [Şapsığ Ulusal Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_Ulusal_rayonu) Lazarevsk rayonuna dönüştürüldü. 1990 yılında Şapsığlar, [Şapsığ Ulusal Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaps%C4%B1%C4%9F_Ulusal_rayonu)'nin kuruluşunu yeniden ilan ettiler, ancak bu bölge iki yıl sonra [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) yönetimi tarafından lağvedildi. ## Kültür Geleneksel Şapsığ kültürü, [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) kültürünün parçasıdır. Şapsığlar, [tarım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m), [sığır](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1%C4%9F%C4%B1r) ve [at](https://turkipedia.org/tr/wiki/At) yetiştiriciliğiyle uğraşırlar. İslam öncesinde Şapsığlar, [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)in tanrıları olan Şıble (şimşek ve yıldırım tanrısı), Sozereş (bereket tanrısı), Yemiş, Ahin ve Hakustaş gibi tanrılara tapıyorlardı. ## Şapsığ sülaleler 19. yüzyılın ortasında Şapsığlar 8 esas soya ayrılıyorlardı: Natho, Nataho, Goago, Yemu, Koble, Shopete, Sootoh ve Goaye. Bu soylar da büyük küçük birçok alt kola ayrılıyordu. Örneğin, Natho soyu 28 alt soya ayrılıyordu; Koble 50'den fazla koldan oluşuyordu, Psezuapse'deki Goayelerin 17 alt soyu vardı.[^2] Eski kabile isimleri ve boyları aşağıda görüldüğü gibidir: ## Dış bağlantılar - [Şapsuğ sitesi (Rusça/Adıgece)](http://www.shapsugiya.ru/) - [Şapsığlar Hakkında Genel Bilgiler ](https://web.archive.org/web/20161123031918/http://www.cerkes.gen.tr/) [^1]: Selçuk Balkar. Ahlat Çerkesleri - Kafkas Diasporası [^2]: V.L. ksenofontov 8yazan), Murat Papşu (çeviren). Şapsığlar . Nart dergisi