# Şam Devleti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_Devleti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şam Devleti, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eam_Devleti (CC-BY-SA-4.0)

![Fransız Suriye Mandası'nın alt idari bölümleri ve turuncu renkteki Şam Devleti.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/French_Mandate_for_Syria_and_the_Lebanon_map_tr.svg/1280px-French_Mandate_for_Syria_and_the_Lebanon_map_tr.svg.png)
*Fransız Suriye Mandası'nın alt idari bölümleri ve turuncu renkteki Şam Devleti. (Don-kun , TUBS , NordNordWest Turkish translate: ToprakM, CC-BY-3.0)*

- **Kendi dilindeki adı:** دولة دمشق
- **Tam adı:** Şam Devleti
- **Yaygın adı:** Şam
- **Kuruluş yılı:** 1920
- **Yıkılış yılı:** 1925
- **Olay:** Fransız Suriye Mandası kabulü
- **Öncel:** Suriye Arap Krallığı
- **Ardıl:** 1921:; 1922:
- **Başkent:** Şam
- **Yaygın diller:** Arapça, Fransızca
- **Status:** 1920-1922; Fransız Suriye Mandası tarafından yönetilen devlet; 1922-1925; Suriye Federasyonu devleti (Fransız Suriye Mandası tarafından yönetiliyor)
- **Empire:** Fransa
- **Event start:** Fransız Mandası
- **Date start:** 25 Temmuz
- **Event:** Cebel el-Dürzi Devleti'nin ayrılması; Federasyon
- **Date event:** 1 Mayıs 1921; 28 Haziran 1922
- **Event end:** ile birleşme
- **Date end:** 1 Ocak
- **Era:** İki savaş arası dönem

**Şam Devleti**[^1] veya **Şam Bölgesi**,[^2] ([Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca):*État de Damas*, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): دولة دمشق, *Dawlat-î Dimashq*), [San Remo Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/San_Remo_Konferans%C4%B1)'ndan sonra, 3 Eylül 1920'de,[^3] [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) general [Henri Gouraud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Henri_Gouraud) tarafından, [Kral Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kral_Faysal)'ın kısa süreli [monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi)si olan [Suriye Arap Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Arap_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na son veren,[^4] [Fransız Suriye ve Lübnan Mandası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1)'nda, mandaya bağlı şekilde kurulan 6 [otonom](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zerklik) devletten (*bölgeden*) birisidir.[^5]

Fransız Şam Devleti dışında, [mandaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1) bağlı diğer otonom devletler ise, [Halep Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_Devleti) (1920),[^6] [Alevi Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alevi_Devleti) (1920),[^7] [Cebel-i Dürzi Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_D%C3%BCrz%C3%AE_Devleti) (1921),[^8] daha sonra [Hatay Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatay_Devleti) (1938) olacak olan [İskenderun Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderun_Sanca%C4%9F%C4%B1) (1921)[^9] ve sonrasında günümüz [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)'nın bağımsızlığını (1946) kazanacağı [Büyük Lübnan Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_L%C3%BCbnan) (1920) olmuştur.[^10]

## Kuruluş

Şam Devleti, Fransız General [Henri Gouraud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Henri_Gouraud) tarafından 3 Eylül 1920'de başkenti [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) olacak şekilde ilan edildi.[^11] Yeni devletin ilk devlet başkanı [Hakkı el-Azm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C4%B1_Bey_el-Azm)'dı. Şam Devleti; [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye), [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama) ve [Asi Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asi_Nehri) Vadisi'nin yanı sıra Şam ve çevresini de kapsıyordu.

Yeni Şam devleti, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde [Şam Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Vilayeti)'nin bir parçası olan dört kazayı (bucak) yeni [Büyük Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_L%C3%BCbnan) Devleti'ni yaratmak için esas olarak [Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyan) olan [Lübnan Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan_Da%C4%9F%C4%B1)'na kaybetti. Şam'dan ayrılan bölge bugün [Bekaa Vadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bik%C3%A2_Vadisi)'ne ve [Güney Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_L%C3%BCbnan)'a tekabül ediyor. Şam ve daha sonra Suriye, bu toprakların ayrılmasını sürekli olarak protesto etti ve manda dönemi boyunca geri almayı talep etti. Çoğunluğu [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olan bu bölgelerin nüfusu da Şam'dan ayrılmayı protesto etti.

## Suriye Federasyonu ve Suriye Devleti

22 Haziran 1922'de, General Henri Gouraud; Alevi Devleti, Şam Devleti ve Halep Devleti'nin birleştirilerek, [Fransız Suriye Mandası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1)'na bağlı, [Suriye Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Federasyonu)'nun ([Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca):* 'La Fédération Syrienne*) kurulduğunu açıkladı.[^12][^13]

1924'te Alevi Devleti'nin Suriye Federasyonu'ndan ayrılarak tekrar kendi başına [otonom](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zerklik) olmasıyla, 2 yıl boyunca devam eden Suriye Federasyonu'nun bozulmasının ilk adımı atıldı.[^14]

Kısa süre sonra 1 Aralık 1924'te [General Gouraud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Henri_Gouraud) ve diğer yetkililerin yaptığı düzenlemeler sonrası 1 Ocak 1925'te, Suriye Federasyonu tamamen dağıtıldı ve yerine - Halep Devleti ve Şam Devleti zaman kaybetmeden birleştirilerek - yine [Fransız Suriye Mandası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1)'na idari olarak bağlı olan [otonom](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zerklik) [Suriye Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Devleti) kuruldu.[^15][^16]

## Ayrıca bakınız

- [Fransız Suriye ve Lübnan Mandası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Suriye_ve_L%C3%BCbnan_Mandas%C4%B1)
- [Alevi Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alevi_Devleti)
- [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)
- [Hatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatay)
- [İskenderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderun) (Sancak halinde Fransız yönetiminde bulunmuştur.)
- [Hatay Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatay_Devleti) (Daha sonra)

[^1]: Okur, Mehmet Akif. Emperyalizmin Ortadoğu Tecrübesinden Bir Kesit: Suriye’de Fransız Mandası. Yesevi Yayınları, 2009, s. 142. <http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/214.pdf>
[^2]: Duran, Yusuf. İskenderun Sancağı'nda Fransız mandası (1920-1936). Ankara Üniversitesi, 2007, s. 43. <http://www.belgeler.com/blg/t53/iskenderun-sancaginda-fransiz-mandasi-1920-1936-french-mandate-in-the-sanjak-of-alexandretta-1920-1936>
[^3]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^4]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^5]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^6]: Okur, Mehmet Akif. Emperyalizmin Ortadoğu Tecrübesinden Bir Kesit: Suriye’de Fransız Mandası. Yesevi Yayınları, 2009, s. 142. <http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/214.pdf>
[^7]: Duran, Yusuf. İskenderun Sancağı'nda Fransız mandası (1920-1936). Ankara Üniversitesi, 2007, s. 61. <http://www.belgeler.com/blg/t53/iskenderun-sancaginda-fransiz-mandasi-1920-1936-french-mandate-in-the-sanjak-of-alexandretta-1920-1936>
[^8]: Okur, Mehmet Akif. Emperyalizmin Ortadoğu Tecrübesinden Bir Kesit: Suriye’de Fransız Mandası. Yesevi Yayınları, 2009, s. 142. <http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/214.pdf>
[^9]: Duran, Yusuf. İskenderun Sancağı'nda Fransız mandası (1920-1936). Ankara Üniversitesi, 2007, s. 176. <http://www.belgeler.com/blg/t53/iskenderun-sancaginda-fransiz-mandasi-1920-1936-french-mandate-in-the-sanjak-of-alexandretta-1920-1936>
[^10]: Duran, Yusuf. İskenderun Sancağı'nda Fransız mandası (1920-1936). Ankara Üniversitesi, 2007, s. 42. <http://www.belgeler.com/blg/t53/iskenderun-sancaginda-fransiz-mandasi-1920-1936-french-mandate-in-the-sanjak-of-alexandretta-1920-1936>
[^11]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^12]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^13]: Okur, Mehmet Akif. Emperyalizmin Ortadoğu Tecrübesinden Bir Kesit: Suriye’de Fransız Mandası. Yesevi Yayınları, 2009, s. 152. <http://yayinlar.yesevi.edu.tr/files/article/214.pdf>
[^14]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^15]: Suriye Tarihi Kronolojisi. <http://www.syrianhistory.com/node/3379>
[^16]: Fransız Suriye ve Lübnan Mandası İdari ve Politik Gelişim Süreci (1920-1946) - PDF. <http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/IMG/pdf/III_-_Protmand_modifie_mandat.pdf>
