# Şam'ın Zaptı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam'%C4%B1n_Zapt%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şam'ın Zaptı, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eam%27%C4%B1n_Zapt%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/B%C3%BCy%C3%BCk_M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi.jpg)
* (Karaduman, CC-BY-SA-3.0)*

- **Çatışma:** Şam'ın Zaptı
- **Parçası:** 1516-1517 Osmanlı-Memlûk Savaşı
- **Tarih:** 27 Eylül-3 Ekim 1516
- **Bölge:** Şam
- **Sebep:** Suriye
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Şam ve Lübnan Osmanlı topraklarına katıldı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Memlûk Sultanlığı
- **Komutan:** I. Selim; Nâsireddin Bey
- **Güç:** 55-60.000

**Şam'ın Zaptı**, [1516-1517 Osmanlı-Memlûk Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi)nda evre.

24 Ağustos 1516'da [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri) komutasındaki [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ordusunu [Mercidâbık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi)'nde ağır bir yenilgiye uğratan [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) ileri harekâtını sürdürerek 27 Eylül 1516 tarihinde [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'ın dış mahallelerine, 3 Ekim'de ise merkezine girdi.

## Harekat ve Şam'da Osmanlı idaresinin kurulması

![Osmanlı-Memlûk Savaşına dair tasvirî bir gravür](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/Ottoman-Mamluk_war_%28cropped%29.jpg)
*Osmanlı-Memlûk Savaşına dair tasvirî bir gravür (public-domain)*

[Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) komutasındaki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) 15 Eylül 1516 tarihinde [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'ten ayrılarak [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a doğru ilerledi. 19 Eylül'de [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama)'yı, 21 Eylül'de de [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus)'u teslim alan Osmanlı ordusu, [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Beylerinin [Mercidabık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi)'nde ölen [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri)'nin yerine yeni Sultan belirlemek üzere [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da yaptıkları toplantının sonuçsuz dağılıp Beylerin de 22 Eylül'de [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye gitmelerini bekledi.[^1]

Ardından ileri harekâtını sürdüren Osmanlı ordusu Eylül sonlarına doğru [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'ın dış mahallelerinden Mastaba'ya girdi. [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'daki [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Emiri Nâsireddîn, Osmanlı tarafına geçmiş [Hayır Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C4%B1r_Bey)'in telkiniyle teslim oldu. 3 Ekim 1516'da ise Osmanlı ordusu [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'ın merkezine girdi.[^2] Kasr-ı Ablak'ta [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'deki muhtelif Memlûk kalelerinin komutanları, Arap emirleri ve [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)'daki [Dürzîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrziler) [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e tâbiyetlerini sundular. Selim; [Trablusşam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus%C5%9Fam)'a İskenderpaşazade Mustafa Bey'i, [Kudüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs)'e Evrenosoğlu'nu ve [Safed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safed)'e Mustansıroğlu'nu [sancakbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi) olarak tayin etti. [Dürzîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrziler)in başına ise İbn el-Hanaş'ı atadı. Ayrıca, İsabeyzade Mehmed Bey'i 2.000 süvariyle [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazze) üzerine gönderdi.[^3]

1516-1517 kışı boyunca iki buçuk ay [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da kaldı ve Osmanlı idaresini tesis ettiği gibi (başta Şeyh [Muhyiddin İbnü'l-Arabî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhyiddin_%C4%B0bn%C3%BC%27l-Arab%C3%AE) türbesi olmak üzere) harap eserleri onarttı.

## Diplomasi faaliyetleri

[Memlük Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'nin başına Sultan [Tomanbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tomanbay)'ın getirildiğinin öğrenilmesi üzerine, [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'dan gönderdiği elçilerle Tomanbay'a bir *Nâme-i Hümâyûn* ileterek, [hutbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hutbe)nin Selim adına okunması ve [sikke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maden%C3%AE_para)nin Selim nâmına okunması ile [Memlûk Sultanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)nın Osmanlıalra tâbiyeti kabul etmesi koşullarıyla tahtında kalabileceği bildirildi, boş yere [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) kanı dökülmesine meydan verilmemesi tavsiye edildi ve ibret misali olarak da bir önceki Sultan [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri)'nin uğradığı âkıbetten bahsedildi. Osmanlı elçilerinin [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de huzura çıktıktan sonra öldürülmeleri ise savaşın sürdürülmesini kaçınılmaz hale getirdi. Bunun üzerine, [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) ordusunun başında 15 Aralık 1516'da [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye doğru yeniden harekete geçti.[^4]

## Ayrıca bakınız

- [Han Yunus Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_Yunus_Muharebesi)
- [Ridaniye Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi)

[^1]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.4, s.213-214
[^2]: İslam Ansiklopedisi, "Şam" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (2010), c.38, s.315. <https://islamansiklopedisi.org.tr/sam--suriye>
[^3]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.4, s.214-215
[^4]: İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi", İsmail Hami Danişmend, c.2, s.31
