# Şalimar Bahçeleri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ealimar_Bah%C3%A7eleri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şalimar Bahçeleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Ealimar_Bah%C3%A7eleri (CC-BY-SA-4.0)

- **Ülke:** Pakistan
- **Tür:** Kültürel
- **Kriter:** i, ii, iii
- **ID:** 171
- **Bölge:** Asya-Pasifik
- **Yıl:** 1981
- **Tehlike:** 2000 — 2012

**Şalimar Bahçeleri** ([Pencapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pencap%C3%A7a), [Urduca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urduca): شالیمار باغ, Shālāmār Bāgh), [Pakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)'ın [Pencap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pencap%2C_Pakistan) eyaletinin başkenti [Lahor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahor)'da bulunan bir [Babür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) bahçe kompleksidir.[^1] Bahçelerin inşaatı İmparator [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan) döneminde[^2] 1637'de başlamış ve 1641 yılında tamamlanmıştır.

Şalemar Bahçeleri bir Pers cennet bahçesi olarak tasarlanmıştır. Bahçeler 658 metre x 258 metre ölçülerindedir ve Surlarla Çevrili Lahor şehrinin doğusunda 16 hektarlık bir alanı kaplamaktadır. Bahçeler, girift duvar işçiliği ile ünlü bir tuğla duvarla çevrilidir.

1981'de Şalemar Bahçeleri, [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) tarafından Babür bahçe tasarımı gelişiminin bir öncüsü olarak [Dünya Mirası](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Miras%C4%B1) olarak ilan edildi.[^3] Bahçeler, Babür İmparatorluğu'nun sanatsal ve estetik zirvesinde olduğu tarihlerde inşa edilmiştir.[^4]

## Tarihi

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Faiz_Baksh_%28Bestower_of_Goodness%29_terrace_view_from_Farah_Baksh_%28Bestower_of_Pleasure%29_terrace.jpg/1280px-Faiz_Baksh_%28Bestower_of_Goodness%29_terrace_view_from_Farah_Baksh_%28Bestower_of_Pleasure%29_terrace.jpg)
* (Muhammad Ashar, CC-BY-SA-3.0)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Shalamar_Garden_July_14_2005-Sideview_of_marble_enclosure_on_the_second_level.jpg/1280px-Shalamar_Garden_July_14_2005-Sideview_of_marble_enclosure_on_the_second_level.jpg)
* (CC-BY-SA-3.0)*

![Şalemar Bahçeleri 1895](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Shalimar_Gardens_Lahore_1895.jpg)
*Şalemar Bahçeleri 1895 (public-domain)*

Bahçelerin inşaatı 12 Haziran 1641'de başladı ve tamamlanması 18 ay sürdü.[^5] Sih döneminde, bahçenin mermerinin çoğu yağmalandı ve yakındaki [Amritsar'daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amritsar) [Altın Tapınağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Tap%C4%B1nak) ve Ram Bah Sarayı'nı süslemek için kullanıldı,[^6] bahçelerin pahalı [Akik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akik) kapısı soyuldu ve [Lehna Singh Majithia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehna_Singh_Majithia) tarafından satıldı.[^7]

1806'da Maharaja, şalimar bahçelerinin onarılmasını emretti.[^8]

Bahçeler 1962'de General Eyüb han tarafından kamulaştırıldı[^9] çünkü Arain Mian ailesinin önde gelen üyeleri Pakistan'da sıkıyönetim uygulamasına karşı çıktılar.

Yıllık Mela Çirahan Festivali, General Eyüb han 1958'de yasaklayana kadar bahçelerde gerçekleşirdi.

[^1]: Google maps. Location of Shalimar Gardens. Google maps. <https://maps.google.com/maps?f=q&source=s_q&hl=en&geocode=&q=Shalimar+Gardens,+G.+T.+Road,+Lahore,+Punjab,+Pakistan&aq=3&oq=shalimar+&sll=31.590015,74.393063&sspn=0.044525,0.084543&vpsrc=0&ie=UTF8&hq=Shalimar+Gardens,+G.+T.+Road,+Lahore,+Punjab,+Pakistan&t=m&z=16&iwloc=A&cid=11480846550376738499>
[^2]: Shalamar Gardens Gardens of the Mughal Empire. 20 Haziran 2012 tarihinde erişildi <http://mughalgardens.org/html/shalamar.html>
[^3]: Fort and Shalimar Gardens in Lahore. UNESCO. <http://whc.unesco.org/en/list/171/>
[^4]: Fort and Shalimar Gardens in Lahore. UNESCO. <http://whc.unesco.org/en/list/171/>
[^5]: Jellicoe, Susan. Plants and Gardens in Persian, Mughal and Turkish Art. 1980, s. 25. <http://dx.doi.org/10.2307/1586624>
[^6]: Turner, Tom. Garden history : philosophy and design, 2000 BC--2000 AD. Spon Press, 2005. <https://www.worldcat.org/oclc/63172385>
[^7]: Latif, Syad Muhammad. Lahore Its History, Architectural Remains And Antiquities. 1892. <http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.107067>
[^8]: Gupta, Hari Ram. History of the Sikhs: The Sikh lion of Lahore : Maharaja Ranjit Singh, 1799-1839 (1st ed. 1991). Munshiram Manoharlal, 1991. <https://books.google.com.tr/books?id=zwFDAAAAYAAJ&redir_esc=y>
[^9]: Ruban, Anatoly I.. Trailing-Edge Flow. 18 Ocak 2018. <http://dx.doi.org/10.1093/oso/9780199681754.003.0004>
