# Şair Hayâlî Çeşmesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair_Hay%C3%A2l%C3%AE_%C3%87e%C5%9Fmesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şair Hayâlî Çeşmesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eair_Hay%C3%A2l%C3%AE_%C3%87e%C5%9Fmesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Şair Hayali Çeşmesi.jpg
- **Diğer ad:** İki Lüleli Çeşme
- **Tür:** Sokak çeşmesi
- **Mimari tarz:** Osmanlı
- **Konum:** Merkez, Edirne, Türkiye
- **Yaptıran:** Şair Hayâlî
- **Tamamlanma:** 16. yüzyıl
- **Yenileme:** 1906
- **Yenileyen:** Mustafa Bey
- **Malzeme:** Kesme taş, mermer

**Şair Hayâlî Çeşmesi** veya **İki Lüleli Çeşme**, [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_%28il%29) ili [Merkez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ilçesi sınırları içerisindeki günümüze ulaşamamış [Vize Çelebi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vize_%C3%87elebi_Camii) avlu duvarında bulunan ve 16. yüzyılda [Şair Hayâlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C3%A2l%C3%AE_Bey) tarafından yaptırılmış bir [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) dönemi [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)sidir.

## Tarihi

Üzerinde bir inşa [kitabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) bulunmadığından kesin inşa tarihi bilinmeyen çeşmenin [bani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bani)sinin 1557 yılında Edirne'de vefat eden [Şair Hayâlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C3%A2l%C3%AE_Bey) olduğu aktarılmaktadır.**Adn|**[**Ahmed Badî**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Bad%C3%AE)**, Vize Çelebi Mahallesi'nde Uzunkaldırım Caddesi'nde seksen ikinci numaradaki çeşmenin, hemen yanında medfun bulunan Hayâlî Bey tarafından yaptırıldığını yazmaktadır.**[^1][^2] Çeşme üzerinde bulunan tamir kitabesine göre [Hicri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicr%C3%AE_takvim) 1324 ([Miladi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miladi_takvim) 1906) tarihinde Mustafa Bey tarafından tamir ettirilmiştir. İki Lüleli Çeşme olarak anılmasının sebebi geçmişte devamlı akan iki adet [lüle](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCle)sinin bulunmasıdır.[^3]

Mülkiyeti Edirne Belediyesi'ne ait olan çeşme, [Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_Varl%C4%B1klar%C4%B1n%C4%B1_Koruma_Kurulu)'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.[^4]

## Mimarisi

Dikdörtgen planlı, [kesme taş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kesme_ta%C5%9F) ve [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) malzemeli, yan yana iki adet [sivri kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivri_kemer)li [nişten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) oluşan tek cepheli bir çeşmedir. Yol seviyesinin yükselmesi nedeniyle özgün [yalak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalak)ları ortadan kalkmıştır. İki nişin arasında mermer bir tamir kitabesi bulunmaktadır. Hazne üzeri içten [beşik tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fik_tonoz), dıştan ise kesik piramidal taş bir çatıyla örtülüdür. Özgün [ayna taşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayna_ta%C5%9F%C4%B1) sökülmüştür. Bitişiğinde [Şair Hayâlî Mezarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair_Hay%C3%A2l%C3%AE_Mezar%C4%B1) bulunmaktadır.[^5][^6][^7]

## Kitabesi

Çeşme cephesindeki iki adet sivri kemerli niş arasında bulunan dört satırlık [sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) hatla yazılmış [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) mermer tamir kitabesine göre çeşme Hicri 1324 (Miladi 1906) tarihinde Mustafa Bey tarafından tamir ettirilmiştir.[^8][^9]

### Tamir kitabesinin Murat Karademir tarafından aktarılan transkripsiyonu:4

*Edirne eşrafından Saadetlü Hacı Mustafa beğin validesi* *Atiye hanım ve pederi Hacı Muhammed Efendi, haremi Arife, kerimesi Atiye* *Kayın validesi Hanife, Kayın pederi Abdulkadir ve mahdumu şehid* *Hacı Muhammed Nuri beğin ceddi ruhları içün Fatiha* *1324*

[^1]: Bâdi, Ahmed. Riyâz-ı Belde-i Edirne - 20. Yüzyıla Kadar Osmanlı Edirne'si. Trakya Üniversitesi Yayınları, 2014, s. 304. <https://katalog.trakya.edu.tr/yordamma/index.php#24>
[^2]: Peremeci, Osman Nuri. Edirne Tarihi. Resimli Ay Matbaası T. L. Şirketi, 1939, s. 195. <https://archive.org/details/peremeci00edirnetarihi/page/n95/mode/2up>
[^3]: Köylüoğlu, Neriman Meriç. Edirne'de Osmanlıdan Günümüze Su Yapıları. Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 2001, s. 113. <https://archive.org/details/edirnede-osmanlidan-gunumuze-su-yapilari>
[^4]: Edirne Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri Cilt I. Edirne Valiliği Yayınları, 2013, s. 300-301. <https://archive.org/details/edirnetasinmazkulturvarliklarienvanteri1/page/n305/mode/1up>
[^5]: Köylüoğlu, Neriman Meriç. Edirne'de Osmanlıdan Günümüze Su Yapıları. Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 2001, s. 113. <https://archive.org/details/edirnede-osmanlidan-gunumuze-su-yapilari>
[^6]: Karademir, Murat. Edirne Çeşmeleri. Edirne Valiliği Yayınları, 2008, s. 125-128. <https://archive.org/details/edirnecesmeleri/page/224/mode/1up>
[^7]: ŞAİR HAYALİ ÇEŞMESİ - Edirne. Türkiye Kültür Portalı. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/edirne/kulturenvanteri/sair-hayali-cesmesi>
[^8]: Köylüoğlu, Neriman Meriç. Edirne'de Osmanlıdan Günümüze Su Yapıları. Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 2001, s. 113. <https://archive.org/details/edirnede-osmanlidan-gunumuze-su-yapilari>
[^9]: Karademir, Murat. Edirne Çeşmeleri. Edirne Valiliği Yayınları, 2008, s. 125-128. <https://archive.org/details/edirnecesmeleri/page/224/mode/1up>
