# Şair Eşref > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eair_E%C5%9Fref > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Şair Eşref, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eair_E%C5%9Fref (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/%C5%9Eair_E%C5%9Fref.jpg) * (public-domain)* - **Doğum adı:** Mehmet Eşref - **Doğum tarihi:** 1847 - **Doğum yeri:** Gelenbe, Kırkağaç, Aydın Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Kırkağaç, Aydın Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Yattığı yer:** Kırkağaç Şehir Mezarlığı - **Eğitim:** Hatuniye Medresesi - **Meslek:** Şair, bürokrat - **Etkin yılları:** 1870-1912 - **Akrabalar:** Gelenbevi İsmail Efendi ![6 Haziran 1912 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Şair Eşref](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Serveti_funun-1912-06-06-1_Sair_Esref.jpg) *6 Haziran 1912 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Şair Eşref (Servet-i Fünun Dergisi, public-domain)* **Şair Eşref** (1847, [Kırkağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rka%C4%9Fa%C3%A7) – 22 Mayıs 1912, Kırkağaç), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_T%C3%BCrkleri) şair ve bürokrat. [Türk edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1)nda [hiciv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hiciv) şiirleriyle tanınmıştır. Hicviyelerini gazel, kaside, muhammes ve özellikle kıta biçiminde kaleme almıştır. ## Hayatı ve kariyeri ![Şair Eşref'in Kırkağaç'taki şehir mezarlığında bulunan kabri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/%C5%9Eair_E%C5%9Fref%27in_mezar%C4%B1.jpg/1280px-%C5%9Eair_E%C5%9Fref%27in_mezar%C4%B1.jpg) *Şair Eşref'in Kırkağaç'taki şehir mezarlığında bulunan kabri (Pragdon, CC0-1.0)* Asıl adı Mehmet Eşref'tir. Babası Usulizade Hafız Mustafa Efendi, annesi ise Arife Hanım'dır.[^1] Eşref, [Gelenbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelenbe%2C_K%C4%B1rka%C4%9Fa%C3%A7)'de doğdu. Doğum yılı farklı kaynaklarda 1842 ile 1853 arasında değişmekte olup, çoğu kaynakta 1847 olarak geçer; Mehmet Zeki Pakal'ın resmi sicil araştırmalarında ise 1853 doğumlu olduğu belirtilmiştir.[^2] Büyük dedesi, matematikçi [Gelenbevi İsmail Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelenbevi_%C4%B0smail_Efendi)'dir.[^3] İlköğrenimini Gelenbe'de tamamlayan Şair Eşref, [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)'da [Hatuniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatuniye_Camii_%28Manisa%29)'nde Arapça ve Farsça dersleri aldı. Özel öğretmenlerden matematik ve tarih öğrendi. 1870'te Manisa Vilayeti Tahrirat Kalemi'nde memuriyete başladı. [Turgutlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgutlu), [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar) ve [Alaşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C5%9Fehir)'de mal müdürlüğü, [Fatsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatsa)'da kaymakamlık yaptı.[^4] Ardından [Ünye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnye), [Acıpayam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ac%C4%B1payam), [Buldan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buldan) ve çeşitli ilçelerde görev aldı. Doğu illerinde bulunduğu dönemde Ermenice konuşmayı ve Fransızca okumayı öğrendi.[^5] [Gördes](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rdes) kaymakamlığı sırasında görevdeki yolsuzluklarla ilgili yazdığı şiirler ve gizli cemiyet kurmakla suçlanması nedeniyle bir yıl hapis cezası aldı. Ceza sonrası [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de gözetim altında tutuldu. 1903'te [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a geçti oradan da bir süre [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa), [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re) ve [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ta bulundu. Mısır'da *Curcuna* adlı mizah dergisinde yazılar yazdı; 1904-1908 yılları arasında altı kitabı yayımlandı. [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra yurda döndü. İzmir'de *Edeb Yahu*, İstanbul'da [*Eşref*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musavver_E%C5%9Fref) (daha sonra *Musavver Eşref* adını aldı) dergisinde başyazarlık yaptı. 1908'de [Turgutlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgutlu) kaymakamlığı, 1909'da [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) vali muavinliği görevlerinde bulundu. 1909'da emekliye ayrılarak Kırkağaç'a yerleşti. 22 Mayıs 1912'de öldü ve Kırkağaç Mezarlığı'na defnedildi.[^6][^7] Eşref'in hicivleri, şekil bakımından [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal) ve [Ziyâ Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziy%C3%A2_Pa%C5%9Fa)'nın şiirleriyle benzerlik gösterir. Gazel, kaside, mesnevi ve kıta biçimlerini kullanmış; hece ölçüsünü yalnızca bir dörtlüğünde, diğer tüm eserlerinde ise aruz ölçüsünü tercih etmiştir.[^8] Konu olarak daha çok toplumsal meselelere yer vermiştir. ## Hatırası 1980'den sonra Buldan Belediyesi, Cumhuriyet Mahallesi'ndeki bir caddeye Şair Eşref adını vermiştir.[^9] [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in [Karşıyaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C5%9F%C4%B1yaka) ilçesinde bir ilkokula ve [Alsancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alsancak%2C_Konak) semtinde bir bulvara adı verilmiştir. [Kırkağaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rka%C4%9Fa%C3%A7) ilçesinde bir mahalleye de Şair Eşref Mahallesi ismi verilmiştir. ## Başlıca Eserleri - Deccal (2 Kitap, 1904-1907, Kahire) - İstimdad (1905, Mısır) - Şah ve Padişah (1906, Kahire) - Hasbihal yahut Eşref ve Kemal (1908) - İran'da Yangın Var (1908, İstanbul) ### Ölümünden sonra yayımlananlar - Şair Eşref Külliyatı (1928) - Meclisi Mebusan (1928) - Bergüzar (1928-29 - Kuyruklu Yıldız (1929) - Rüya (1929) - Kıt'alar ve Hikâyeler (1929) - Deccal (3. Kitap) [^1]: Huyugüzel, Ömer Faruk. Şair Eşref. TDV İslâm Ansiklopedisi, 2010. [^2]: Hisar Dergisi (sayı:16, Ağustos 1951) [^3]: Kapıcıoğlu, Sait. Şair Eşref - Ünye Kaymakamı. unyekent.com. [^4]: Çakıroğlu, Ekrem. Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. Yapı Kredi Yayınları, 2001, s. 421-422. [^5]: Şen, Yüksel. Ünye'nin Şair Kaymakamları Ünye Ticaret ve Sanayi Gazetesi Yıl : 3, Sayı : 26, Nisan/1997. [^6]: Hisar Dergisi (sayı:16, Ağustos 1951) [^7]: Manisa il yıllığı, 1967. Ticaret Matbaacılık, 1968. [^8]: Cumhur Çilesiz, Bürokrasi ve Mizah, İdarecinin Sesi dergisi, Sayı: Ocak - şubat / 2012. [^9]: Süavi Uyum, Şair Eşref, Buldan'da Yaşam gazetesi, Erişim tarihi:29.05.2014.