# Şahsevenler

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahsevenler
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Şahsevenler, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eahsevenler (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c9/Shahsevan_girl.jpg)
* (А. В. Севрюгин (? - 1933), public-domain)*

- **Grup:** Şahsevenler; شاهسئون
- **Nüfus:** 450.000; 300.000 (2007)
- **Bölge:** İran; Azerbaycan
- **Diller:** Şahseven Türkçesi, Güney Azerbaycan Türkçesi, Farsça
- **Dinler:** İmamî Şiîlik; Kızılbaşlık
- **İlgili gruplar:** Türk halkları
- **Köken:** Anadolu , turkey

**Şahsevenler,** ([Azerbaycanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): Şahsevənlər, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Шахсевены, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): شاهسون 'dan [Romanizesi:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanizasyon) Shahsavan) [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da yaşayan[^1] ve soyları [Oğuzlar'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) [Beydili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C4%9Fdili_boyu)[^2] boyuna (veya [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu) ile [Beğdili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C4%9Fdili_boyu) karışımına[^3]) dayanan bir Türk grubudur.

İran'da yaşayanların büyük kısmı Kum, [Tahran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahran), [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin) ve Zencan şehirlerindedir.[^4] [Büyük Sovyet Ansiklopedisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sovyet_Ansiklopedisi), Şahsevenleri [Azerbaycan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)ni oluşturan etnografik gruplardan biri olarak kabul etmektedir.[^5] Şahsevenler, [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1) zamanında paralı askerlik yapmışlardır.[^6]

## Beydili

Şahseven Türkleri, [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)in gözde Türk aşireti olan Şamlu-Beydili tarafından kurulmuş bir Türk boyudur.[^7]

## İran'a göre Şahsevenler

İran, Şahseven Türklerini ayrı bir Türk grubu olarak ele alır ve Azerbaycan Türkleriyle ilgili sayımlara onları dahil etmezler.[^8]

## Köken bilimi

Milli bir boy ismi olmayan *Şahseven* kelimesi siyasi bir terim olup[^9] kökenine dair farklı bilgiler mevcuttur. [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) şahı [I. Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sınırını korumaları için Türkmenlerden bir aşiret oluşturmak istemiştir ve *Şahın mübarek başını sevenler şah etrafında toplansın* diyerek kendisini seven Türkmenleri toplamıştır. Bu Türkmenlere de *Şahseven* adını vermiştir.[^10] Diğer bir bilgiye göre ise *Şahseven* adı [I. Tahmasp](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)'ın ölümü üzerine şah olmak isteyen Haydar'a karşı gelen Türk boylarının kabul ettiği addır.[^11]

## Etnososyal Yapısı

![Zengin Bir Aileden Şahseven Kızları](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Shahsevan_girls_from_a_rich_family.jpg/1280px-Shahsevan_girls_from_a_rich_family.jpg)
*Zengin Bir Aileden Şahseven Kızları (Севрюгин Антон Васильевич, public-domain)*

Şahseven Türkleri, geleneksel göçebe Türk kültürünü yaşatan önemli topluluklardan biridir. Geniş anlamda ele alındığında ise Şahseven Türklerinin oymak teşkilatı şöyledir:[^12]

- **İl (Ėl):** Birden fazla Şahseven oymağının bir araya gelerek oluştur- duğu en büyük etnososyal oluşumdur (Meşkin ili, Erdebil ili vb.)
- **Oymak / Tayfa / Aşiret:** Tirelerin veya dar anlamda boyların bir araya gelerek oluşturdukları yapılanmadır.
- **Oba:** Aynı yerde birden fazla alaçık veya kümenin bir arada bulunduğu gruptur

## Şahsevenlerde Evlilik ve Doğum Kültürü

Şahseven Türklerinde doğum, evlilik ve ölüm ritüelleri Türk dünyasıyla benzerlik gösterir. Doğum sonrası aile tebrik edilir, dualar edilir ve kutlamalar yapılır. Bebeğin ismi genellikle aksakal tarafından verilir. Eskiden göç sırasında doğum olursa, akbirçekler doğuma yardımcı olur ve anne ile bebek deveye bindirilerek kafilenin arkasından giderdi. Bebekler kundağa sarılır, ninniler söylenir ve diş hediği yapılır.[^13][^14]

Evlilikte, kız tarafına elçi gönderilir, aksakal ve oba beyi bu sürece dahil olur. Başlık parası ve evlilik şartları konuşularak söz kesilir. Çeyiz hazırlığı kız tarafına, düğün düzenlemesi erkek tarafına aittir. Düğüne “toy” denir ve geniş katılım amaçlanır. Kına gecesi, gelin kuşağı, duvak gibi gelenekler Türkiye Türkleriyle benzerdir. Halk ozanları çağrılır, büyük kazanlarda yemek pişirilerek misafirlere ikram edilir.[^15]

[^1]: A.Z. Abdullaiev. "Türk dillerinin tarihsel gelişme sorunları". 1996, s. s. 66.
[^2]: R. Tapper, 1997, app. 1, pp. 349-55; Ḥasani, 1990; idem, 2002
[^3]: Yaşar Kalafat. "Balkanlar'dan Uluğ Türkistan'a Türk halk inançları". 2002, s. c. 2, s. 74.
[^4]: Demetrius Charles Boulger. "The Asiatic quarterly review". 1886, s. c. 1, s. 171.
[^5]: Азербайджанцы. <http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00001/18400.htm?text=%D0%90%D0%97%D0%95%D0%A0%D0%91%D0%90%D0%99%D0%94%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A6%D0%AB&encid=bse>
[^6]: Rıza Nur. "Türk tarihi". 1981, s. c. 5-6, s. 259.
[^7]: Foundation, Encyclopaedia Iranica. Welcome to Encyclopaedia Iranica. <https://www.iranicaonline.org/articles/shahsevan>
[^8]: Foundation, Encyclopaedia Iranica. Welcome to Encyclopaedia Iranica. <https://www.iranicaonline.org/articles/shahsevan>
[^9]: Mehmet Metin Ören, Selçuk Alkın. "İran Türkleri hürriyet hareketleri". 1999, s. s. 9.
[^10]: Yaşar Kalafat. "Balkanlar'dan Uluğ Türkistan'a Türk halk inançları". 2002, s. c. 2, s. 74.
[^11]: Adnan Menderes Kaya. "Avşar Türkmenleri". 2004, s. s. 201.
[^12]: Şahseven Türkçesi, Ahmet Çam, Türk Dil Kurumu Yayınları, S. 93
[^13]: Tapper 2004, s. 576-597; Hiyavi 2005, s. 61-95
[^14]: Şahseven Türkçesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ahmet Çam, Şahseven Türklerinde Din ve Kültür, S. 102-103
[^15]: Şahseven Türkçesi, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ahmet Çam, Şahseven Türklerinde Din ve Kültür, S. 102-103
