Şınorhk Kalustyan

Şınorhk Kalustyan (27 Eylül 1913, Yozgat - 7 Mart 1990, Eçmiyazin), Ermeni din adamı ve Türkiye Ermenileri'nin 82. patriği.

Kudüs'te eğitim aldı, İstanbul'a dönerek çeşitli dini görevlerde bulundu. 1961-1990 yılları arasında İstanbul Ermeni Patriği görevinde bulundu. Dinî ve kültürel faaliyetleriyle tanınan Kalustyan, Türk-Ermeni toplumu arasında saygı gören bir lider olarak hatırlanmaktadır.

Hayatı

Erken yaşamı

Şınorhk Kalustyan, 1913 yılında Türkiye’nin Yozgat iline bağlı İyteli köyünde doğdu. Doğum adı Arşak Kalustyan’dı. Babası, köyün en varlıklı ve etkili kişilerinden biri olan Mihran Kalustyan’dı. Bir erkek kardeşi (Armen) ve iki kız kardeşi (Şınorhik ve Anuş) vardı. Babası, erkek kardeşi ve kız kardeşi Anuş, 1915-1923 yılları arasında çeşitli nedenlerle hayatlarını kaybetti.

1922 yılında Arşak önce Lübnan’daki Nahr İbrahim yetimhanesine, ardından Filistin’deki Nasıra yetimhanesine yerleştirildi. Daha sonra Kayseri’nin Talas köyündeki Amerikan Koleji’ne kabul edildi. Burada yetimhane olarak kullanılan okulda eğitim aldı. Bu yıllardan itibaren ailesinden 33 yıl boyunca ayrı kaldı.

Kudüs’te geçirdiği yıllar

27 Temmuz 1927’de Kudüs’teki Ermeni Ruhban Okulu’na kabul edildi.

1932 yılında diyakon olarak atandı. 1935 yılında Başpiskopos Torgom Guşakyan tarafından rahip olarak takdis edildi ve Şınorhk ismini aldı.

1936 yılında Kudüs Ermeni Ruhban Okulu’nda müdür olarak atandı. 1937’de Ermeni Patrikhanesi’ne ait Surb Hakobyants matbaasının müdürlüğüne getirildi ve patrikhanenin resmi yayını Sion gazetesinin yardımcı editörü oldu. Aynı zamanda Surb Targmançats okulunda öğretmenlik yaptı. Aynı yıl Patrik Torgom Guşakyan tarafından rahiplik derecelerinin dört aşamasına yükseltildi.

Din adamı olarak görevleri

Haifa ve çevresinde ruhani lider olarak görev yaptı. 1941’de Lübnan Antelias’taki Ruhban Okulu’na gönderildi. 1945’te Londra’daki Ermeni cemaatine ruhani lider olarak atandı. 1948’de ABD’nin New Jersey eyaletine çağrılarak üç farklı şehirdeki Ermeni cemaatlerine dini hizmet verdi.

1952’de Kaliforniya Ermeni Başpiskoposu Tiran Nersoyan tarafından Başrahip unvanını aldı.

Piskoposluk ve patriklik yılları

1956’da Ermenistan Katolikosu Vazgen I tarafından Piskopos olarak atandı. ABD’ye dönerken İstanbul’a uğradı ve 33 yıl sonra ilk kez annesiyle buluştu. Aynı yıl, Kilikya Katolikosluğu seçimlerine katıldı.

1956’da Kudüs’e gitti ve bir yıl sonra Kutsal Makam’ın Kilise İşleri Müdürü olarak seçildi.

1961’de İstanbul’a döndü ve Patrik Karekin Haçaduryan’ın isteği üzerine burada bir süre kalmaya karar verdi. 11 Ekim 1961’de Karekin Haçaduryan’ın vefatının ardından İstanbul Ermeni cemaati tarafından 83. İstanbul Ermeni Patriği olarak seçildi.

Patrikliği döneminde, İstanbul Ermeni Patrikhanesi ile Ermenistan’daki Ana Taht Echmiadzin Katolikosluğu arasındaki ilişkiler güçlendi. 1979’da İstanbul’a gelen Papa II. John Paul ile görüştü.

Ölümü ve mirası

Şınorhk Kalustyan, 7 Mart 1990’da Ermenistan’da, Ana Taht Eçmiyadzin'de hayatını kaybetti. Burada, depremzedelere yardım ve moral desteği sağlamak amacıyla bulunuyordu.

Cenazesi 14 Mart 1990’da İstanbul’a getirildi. 18 Mart’ta düzenlenen son dini törenin ardından Şişli Ermeni Mezarlığı’na defnedildi^{[1]Շնորհք Գալուստյան.}.