# İzzettin Çalışlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zzettin_%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İzzettin Çalışlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zzettin_%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/%C4%B0zzettin_%28%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar%29_Pa%C5%9Fa_during_the_Turkish_War_of_Independence.jpg)
* (İzzettin Çalışlar, public-domain)*

- **Doğum adı:** İzzeddin
- **Doğum tarihi:** 1882
- **Doğum yeri:** Yanya, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Mezaryeri:** Devlet Mezarlığı, Ankara
- **Hizmet yılları:** 1903-1939
- **Rütbesi:** Orgeneral
- **Birimleri:** Edirne Kalesi Komutanlığı Kurmay Başkanı, 19. Tümen Kurmay Başkanı, 16. Kolordu Kurmay Başkanı, Anafartalar Grubu Kurmay Başkanı, 2. Ordu Kurmay Başkanı, 4. Tümen; 20. Kolordu (vekil), 23. Tümen, 61. Tümen, 1. Grup, 1. Kolordu, İzmir Askeri Valisi, 3. Ordu, 2. Ordu
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Türk Kurtuluş Savaşı
- **Sonraki işi:** Milletvekili

**İzzettin Çalışlar** (1882, [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya) - 20 Ağustos 1951), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asker ve siyasetçidir.

Ataullah Bey ile Esma Hanım'ın 6. ve en küçük çocuğu olarak 1882 yılında Yanya'da doğdu.

## Eğitimi

Rüşdiye'yi Yanya'da bitirdikten sonra tıp öğrenimi amacıyla [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geldiğinde Tıbbiye İdadisi'nin sınavlarını kaçırdığından Harbiye İdadisi'ne girdi. Orta öğrenimini bu askeri okulda yaptıktan sonra, 1901 yılında [Mühendishane-i Berr-i Hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendishane-i_Berr%C3%AE-i_H%C3%BCm%C3%A2y%C3%BBn)'a girip 1903 yılında da mezun oldu. Aynı yıl girdiği [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'ni de 1906 yılında [İsmet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)'in ardından Topçu Sınıfı ikincisi olarak bitirerek Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı.

## Askerlik hayatı

İlk görevi 17. Seyyar Jandarma Alayı 1. Batarya Komutanlığı ve 21. Alay 1. Tabur Komutan Vekilliği olduktan sonra 1909 yılında 31 Mart İsyanı'nı bastırmak üzere oluşturulan [Hareket Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hareket_Ordusu)'nda 1. Mürettep Tümen Kurmay Başkanlığında bulundu. Daha sonra da sırasıyla 3. Ordu 21. Alay'da, Üsküp'te 5. Kolordu'da Tabur ve Tümen komutanlıklarında bulundu.

![Mülâzım-ı sâni İzzettin, Yüzbaşı Mustafa Kemal ile Selanik Tren Garı'nda, Haziran 1910](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/Mustafa_Kemal_and_Izzeddin_in_Salonica.jpg)
*Mülâzım-ı sâni İzzettin, Yüzbaşı Mustafa Kemal ile Selanik Tren Garı'nda, Haziran 1910 (Infestor, public-domain)*

### Balkan Savaşları

[Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) sırasında Fatih Redif Tümeni ve 14. Nizamiye Tümeni kurmaylıklarını yaparken, 7 Kasım 1913 tarihinde kıdemli yüzbaşılığa terfi etti ve Genelkurmay 3. Şube'de ve Edirne Kalesi Komutanlığı'nda görev aldı.

### I. Dünya Savaşı

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başlamasıyla [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'in 19. Piyade Tümeni Komutanı olarak Çanakkale cephesinde görevlendirilmesiyle, Mustafa Kemal tarafından 19. Piyade Tümeni Kurmay Başkanı olarak yanına çağrıldı. Bu görevi, Mustafa Kemal'in Anafartalar Grubu Komutanı olarak atanmasıyla beraber Anafartalar Grubu Kurmay Başkanı olarak sürdürdü. Yine Mustafa Kemal Paşa'nın 16. Kolordu ve 2. Ordu Komutanı olarak görev yaptığı sırada bu birliklerin kurmay başkanı olarak görev yaptı. Savaşın sonlarına doğru Yarbay rütbesine terfi etti ve Genel Karargah'ta görevlendirildi.

### Türk Kurtuluş Savaşı

![Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev yapan üst düzey komutanlar, en sağda İzzettin Paşa.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/Commanders_of_the_Turkish_War_of_Independence.jpg)
*Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev yapan üst düzey komutanlar, en sağda İzzettin Paşa. (T.C., public-domain)*

1 Temmuz 1920 tarihinde İstanbul'da Harbiye Nazırlığı Personel Dairesi emrinde çalışmayı reddederek [Mudanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mudanya)'ya geçti ve [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'ye katıldı.

[Ankara Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti) tarafından [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'yi yürüten kuvvetlerden 23. Tümen Komutanlığı ve 20. Kolordu Komutan Vekilliği ile görevlendirildi. [Çerkez Ethem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem) İsyanı'nın bastırılmasında birinci derece rol oynadı. Bu başarısı sebebiyle TBMM tarafından [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) rütbesine terfi ettirildi. [Birinci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Muharebesi) ve [İkinci İnönü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC_Muharebesi)'nde 61. Tümen Komutanı, [Kütahya-Eskişehir Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri) ve [Sakarya Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi)'de 1. Grup Komutanı olarak görev yaptı.

Sakarya Meydan Muharebesi sonrası Türk Ordusu'nda grup komutanlıklarının lağvedilerek kolorduların kurulmasıyla 1. Kolordu Komutanlığı'na atandı. [Büyük Taarruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz) ve [Dumlupınar Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkomutanl%C4%B1k_Meydan_Muharebesi)'nde 1. Kolordu Komutanlığı görevinde, Yunan kuvvetlerinin imha edilmesinde büyük rol oynadı. Başarılarından dolayı 1922 yılında [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti ve [Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) oldu.

[İzmir'in Kurtuluşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_Kurtulu%C5%9Fu)'ndan sonra Başkomutan [Mareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mare%C5%9Fal) [Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi) [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) tarafından İzmir Askeri Valisi olarak atandı.

### Cumhuriyet Dönemi

![İzzettin Paşa, kızının düğününde Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte, 1933](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/The_wedding_of_the_daughter_of_%C4%B0zzettin_%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar.jpg)
*İzzettin Paşa, kızının düğününde Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte, 1933 (public-domain)*

Savaştan sonra II. Dönem Aydın milletvekili iken Mustafa Kemal Paşa'nın telkinleriyle askerliği tercih ederek 1 Kasım 1924 tarihinde milletvekilliğinden istifa etti. 20 Haziran 1925 tarihinde [3. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28T%C3%BCrkiye%29) komutanlığına atandı. Bu görevinde sürdürürken 1926 yılında [Korgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korgeneral) rütbesine terfi etti.

1930 yılında [Orgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orgeneral) rütbesine terfi etti ve [2. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Ordu_%28T%C3%BCrkiye%29) komutanlığına atandı. 1937 yılındaki [Trakya Manevraları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya_Manevralar%C4%B1)'na katıldı. 20 Aralık 1939 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

## Siyasi hayatı

Emekli olduktan sonra VI. ve VII. Dönem Muğla, VIII. Dönem Balıkesir milletvekili olarak [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)nde bulundu. 1940 yılında resmi davet üzerine [Maginot Hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maginot_Hatt%C4%B1)'nı incelemeye gittiği [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'da törenle karşılandı.

## Özel hayatı

11 Eylül 1912 tarihinde kendisi gibi Yanyalı olan Kevser Hanım ile evlendi. Bedriye, [Celal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Celal_%C3%87al%C4%B1%C5%9Flar), Seniye ve Gündüz adlarında dört çocuk sahibi oldu.

20 Ağustos 1951 tarihinde aniden başlayan rahatsızlığı sonucu İstanbul'da öldü. Cenazesi [Edirnekapı Şehitliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1_%C5%9Eehitli%C4%9Fi)'ne defnedildi.

1988 yılında diğer yüksek rütbeli Türk Kurtuluş Savaşı komutanları ile birlikte [Devlet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi. İsmi [Bahçelievler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7elievler)'deki bir caddeye ve Adana'nın Yüreğir ilçesinde bulunan kışlaya verilmiştir.

## Kitapları

- *İstiklâl Harbi Hatıraları*
- *II nci İnönü Muharebesinde 61 nci Fırka*, 1932.
- *61 nci Fırkanın Gediz ve Kütahya Muharebeleri*, 1932.
- *Sakarya Meydan Muharebesinde 1 nci Grup*, 1932.
- *Sakarya'dan İzmir'e kadar I inci Kolordu*, 1932.
- İzzettin Çalışlar (ed. İsmet Görgülü), *Atatürk'le İkibuçuk Yıl – Orgeneral Çalışlar'ın anıları*, Yapı Kredi Yayınları, 1993.
- İzzettin Çalışlar (ed.: İsmet Görgülü), *On Yıllık Savaşın Günlüğü: Balkan, Birinci Dünya ve İstiklal Savaşları*, Yapı Kredi Yayınları, 1997, ISBN 975-363-617-2.
- İzzettin Çalışlar, *Gün Gün, Saat Saat İstiklâl Harbi'nde Batı Cephesi: Org. İzzetin Çalışlar'ın Anılarıyla*, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009, ISBN 978-9944-88-554-6.
