# İzmit Saat Kulesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit_Saat_Kulesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İzmit Saat Kulesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zmit_Saat_Kulesi (CC-BY-SA-4.0) ![İzmit Saat Kulesi (Ekim 2020)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/%C4%B0ZM%C4%B0T_CLOCK_TOWER20200916_%28cropped%29.jpg/1280px-%C4%B0ZM%C4%B0T_CLOCK_TOWER20200916_%28cropped%29.jpg) *İzmit Saat Kulesi (Ekim 2020) (Kocaeligönüllüsü, CC-BY-SA-4.0)* - **Diğer ad:** Kocaeli Saat Kulesi - **Yapı türü:** Saat kulesi - **Mimari tarz:** Birinci Ulusal Mimarlık Akımı Neoklasik ve İslami ayrıntılar - **Konum:** İzmit, Türkiye - **Başlama:** 1 Eylül 1900 - **Tamamlanma:** Eylül 1902 - **Yükseklik:** 16,4 m - **Zemin alanı:** 3,65 × 3,65 m - **Mimar:** Vedat Tek (proje); Mihran Azaryan (uygulama) **İzmit Saat Kulesi** ya da diğer adıyla **Kocaeli Saat Kulesi**, [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli)'nin idarî merkezi [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit)'te bulunan bir [saat kulesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saat_kulesi)dir. Hem ilin, hem de şehrin sembolleri arasındadır. 34. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in tahta çıkışının 25. yıl dönümünü anma amacıyla, İzmit Mutasarrıflığı tarafından yaptırıldı. [Mimar Vedat (Tek)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vedat_Tek) tarafından oluşturulan projenin uygulaması, [Mihran Azaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihran_Azaryan) tarafından yapıldı. 1 Eylül 1900'de temeli atılan kulenin ertesi yıl aynı gün tamamlanması hedeflense de, süreç gecikti ve Eylül 1902'de henüz inşâsı tamamlanamayan kulenin açılışı gerçekleştirildi. [Birinci Ulusal Mimarlık Akımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Ulusal_Mimarl%C4%B1k_Ak%C4%B1m%C4%B1)'na uygun bir şekilde [Neoklasik Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) tarzında bir yapı olan İzmit Saat Kulesi'nde [Neoklasik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neoklasik_mimari) ve [İslam mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam_mimarisi) ayrıntıları kullanılmıştır. Kule, tek katlı [kaide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaide) kısmı ile üç katlı gövde kısmı olmak üzere iki [kare prizmadan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) oluşur. Kaide kısmının üç cephesinde birer mermer [sebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebil) yer alır. İkinci katında bir seyir balkonu bulunan yapının gövdesinde pencereler vardır. Her katında farklı süslemelerin olduğu kulenin dördüncü katının dört cephesinde birer saat bulunur. Yapının çatısı [piramidal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramit) [koni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koni) şeklindedir. ## Tarihi ![Kulenin 1900'lerdeki görünümü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/%C4%B0zmit_Clock_Tower%2C_1900s.png) *Kulenin 1900'lerdeki görünümü (public-domain)* 34. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in tahta çıkışının 25. yıl dönümünü anısına İzmit Mutasarrıfı Musa Kâzım Bey'in girişimiyle, İzmit Mutasarrıflığı tarafından [Sultan Abdülaziz Kasrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Av_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC_Saray_M%C3%BCzesi)'nın (günümüzde Av Köşkü Saray Müzesi) bahçesinde bir saat kulesi inşa edilme kararı alındı.[^1] Yapının projesi [Mimar Vedat (Tek)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vedat_Tek) tarafından hazırlansa da, uygulama aşaması [Mihran Azaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihran_Azaryan) tarafından, projede yapılan birtakım değişikliklerle gerçekleştirildi.[^2][^3] Saat kulesinin temeli 1 Eylül 1900'de atıldı.[^4] Kulede kullanılmak üzere [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'dan getirilen saat, belediyenin vergilerini ödeyememesinden ötürü padişahtan vergi muafiyeti izni alınana kadar gümrükte bekletildi. Bu izin, 3 Nisan 1902 tarihli bir belgeyle çıktı.[^5][^6] İnşasının tamamlanması için hedeflenen tarih olan 1 Eylül 1901'e yetiştirilemeyen saat kulesi, tam olarak hazır olmamasına karşın Eylül 1902'de açıldı. Açıldığı dönemde saat kulesinin balkon korkulukları takılmamış, çevre düzenlemesi yapılmamıştı.[^7] 1929 yılında kuledeki saatler, [Mustafa Şem'i Pek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C5%9Eem%27i_Pek) tarafından imal edilen saatlerle değiştirildi.[^8] 1970'te [SEKA](https://turkipedia.org/tr/wiki/SEKA) Genel Müdürlüğünün girişimiyle kulede yapılan restorasyon çalışması Şubat 1971'de tamamlandı.[^9] [1999'daki depremde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1999_G%C3%B6lc%C3%BCk_depremi), [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak)ların altındaki [payanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Payanda)lar kırıldı.[^10] 2006 yılında Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin açtığı ihale sonrasında Aralık 2006'da başlayan saat kulesindeki restorasyon çalışmaları,[^11] Mart 2007'de tamamlandı.[^12] Bu çalışmalar sonrasında kule, geceleri aydınlatılmaya başlandı.[^13] İzmit Belediyesi tarafından Ekim 2010'da, saat kulesi ile çevresinde yapılacak düzenleme için bir ihale başlatıldı.[^14] Kasım 2007'de sit alanı ilan edilen bu alan, yapılan düzenlemeler sonrasında Haziran 2011'de gerçekleştirilen bir törenle Kültür Tepesi adıyla açılarak günümüzdeki görünümüne ulaştı.[^15][^16] Aralık 2013'te arızalanmasının ardından Aralık 2014'te onarım için [Millî Saraylar Başkanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Saraylar_Ba%C5%9Fkanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)nın saatçisine gönderilen kulenin saati,[^17][^18] onarımının ardından Nisan 2015'te yerine konuldu.[^19] ## Konumu ve mimarisi ![İzmit Saat Kulesi ile çevresi (Ekim 2020)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/%C4%B0ZM%C4%B0T_CLOCK_TOWER_%282%2920200916.jpg/1280px-%C4%B0ZM%C4%B0T_CLOCK_TOWER_%282%2920200916.jpg) *İzmit Saat Kulesi ile çevresi (Ekim 2020) (Kocaeligönüllüsü, CC-BY-SA-4.0)* [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli) ilinin merkezi [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit)'in [Kemalpaşa Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalpa%C5%9Fa%2C_%C4%B0zmit)'nde, [İzmit Garı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit_Gar%C4%B1)'nın kuzeydoğusundaki tepenin üzerinde konumlanan ve ildeki tek saat kulesi olan İzmit Saat Kulesi; Av Köşkü Saray Müzesi'nin çevresindeki parkta bulunur.[^20] [Neoklasik Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) tarzındaki kule, [Birinci Ulusal Mimarlık Akımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Ulusal_Mimarl%C4%B1k_Ak%C4%B1m%C4%B1)'nın örnekleri arasındadır.[^21] [Afife Batur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afife_Batur) ve Münevver Eminoğlu'na göre "Vedat'ın \[Vedat Tek'in\] hem Osmanlı hem de Avrupa mimari ögelerini kullanmadaki rahatlığını duyumsatan bir tasarımdır. Hem de Vedat'ın kentsel ölçekte anıtsal biçimler bulmadaki yeteneğini sergiler."[^22] [Yığma](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) tuğla bir yapı olan kulenin zemin kat duvarları [Hereke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hereke%2C_K%C3%B6rfez)'den getirilen [konglomera](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konglomera), gövdesi ise [Akçaova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7aova%2C_Kand%C4%B1ra)'dan getirilen [Kandıra taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kand%C4%B1ra_ta%C5%9F%C4%B1)yla kaplanmıştır. Kenarları [pah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pah)lanmış [kare prizma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) biçimindeki saat kulesinin gövdesi, 3,65 × 3,65 m planlı kare prizma bir [kaide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaide) üzerinde yükselir.[^23] Kulenin yüksekliği 16,4 m olup enlemesine üç [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme) ile, her birinde farklı mimari uygulama ve süslemelerin kullanıldığı dört kata bölünmüştür.[^24] Kaide kısmının her bir köşesinde ikişer [sütun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) bulunurken üç kenarında birer [sebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebil), bir kenarında ise giriş kapısı yer alır. [Eşkenar dörtgen](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fkenar_d%C3%B6rtgen) dilimli [başlıklara](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCtun_ba%C5%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) sahip sütunların üst bölümünde sekizer dilimli, iç içe geçmiş panolar vardır. Panoların ortalarındaki [konsol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konsol_%28mimarl%C4%B1k%29) biçimli, herhangi bir taşıyıcı işlevi olmayan dekoratif amaçlı [Ampir üslup](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ampir_%C3%BCslup)lu [payanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Payanda)larda; [kır çiçekleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r_%C3%A7i%C3%A7e%C4%9Fi), [akantuslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akantus_%28s%C3%BCsleme%29), [inci](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nci) tanesi ve dilimli [kanelür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanel%C3%BCr)ler tasvir edilmiştir. ![Kulenin ilk üç katının görünümü (Mart 2006)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Izmit_Clocktower_1450.jpg/1280px-Izmit_Clocktower_1450.jpg) *Kulenin ilk üç katının görünümü (Mart 2006) (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)* Silmeyle çevrili, basık yuvarlak [kemerli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemer_%28mimarl%C4%B1k%29) [niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) şeklinde olan [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) sebillerin her birinin [elips](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elips) şeklinde birer [teknesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) bulunur. Bu teknelerin her iki kenarında, stilize olmuş birer akantus yaprağı motifi ile kanelürlü dilimler yer alır. Her bir tekne birer ayağa oturtulmuştur ve bu ayaklar, akantus, inci dizileri ve kanelürlerle süslenmiştir. Sebillerin aynalıklarında, üç dilimli bir şekil içerisinde [hilal ve yıldız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilal_ve_y%C4%B1ld%C4%B1z); hilal ve yıldızın altında ise kurdeleyle sarılmış, karşılıklı bir sıra ikili yapraklar ile [menekşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menek%C5%9Fe)den oluşan, üst kısmı tek bir yaprakla son bulan çelenk biçimli bir kıvrık dal tasviri vardır. Aynalıkların iki yanında bulunan ve diklemesine aşağıya doğru inen dilimlerin üst kısımlarında birer stilize kır çiçeği motifi, üst kısımlarında ise [kilit taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilit_ta%C5%9F%C4%B1) benzeri çıkıntılarda çeşitli bitkiler ile dilimli motifler işlenmiştir. Sebillerin [alınlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C4%B1nl%C4%B1k)larında ve kule kapısının üzerinde [kitabeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) yer alır. Okunabilen tek kitabe olan batı cephesindeki kitabede "1318 Belediye etti inşa bu kule ile çeşme-i Seyyit Kamari'ye" yazar. Bu kitabelerin her iki yanında birer adet bulunan panolarda, kır çiçekleri ve yapraklardan oluşan birer çelenk kompozisyonu işlenmiştir. Giriş kapısının yanındaki [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) kitabede ise kulenin, SEKA tarafından 1970'te onarıldığı yazılıdır.[^25] İkinci katta, büyük prizma olan kaideden küçük prizma olan gövdeye geçiş kısmında, altındaki sütunlara oturacak biçimde [çıkma](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3A%C3%A7%C4%B1kma) yapılarak dışa doğru genişletilmiş bir [balkon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkon) bulunur.[^26] Demir korkulukları bulunan balkonun dört cepheden çevrelediği katın dört köşesinde, dekoratif amaçlı kanelürlü sütunlar yer alır.[^27] Bu katın her cephesinde birer adet bulunan [İslam mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam_mimarisi) tarzındaki pencerelerin [kaş kemer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9F_kemer)leri, her iki yanlarından, sütun başlığı gibi alınmış kare profilli [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster)lere oturtulmuştur. Katta kullanılan tüm sütunların [Neoklasik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neoklasik_mimari) başlıklarında [volüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vol%C3%BCt)ler, kanelürlü desenler ve bitki motifleri yer alır. Katın köşesinde yer alan sütunların üçüncü kata ulaşan başlıklarına kaideli, şişkin gövdeli ve dairesel başlıklı, üzeri bitki motifleriyle süslenmiş birer nesne yerleştirilmiştir. Kulenin üçüncü katının da her cephesinde birer adet, silmeli ve kaş kemerli pencereye yer verilmiştir. Bu kattaki kaş kemerler her iki yanlarından, hem üstünde hem de altında birer adet, kısmen sütun başlığına benzer, çıkıntı yapan ve iç kısımlarına stilize olmuş akantus yapraklarının işlendiği [söve](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6ve)lere oturur. Pencerelerin alt kısımlarındaki ortalanmış dairesel mermer kartuşlar içerisinde II. Abdülhamid'in [tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)ları bulunur. Bu kartuşların her iki yanında bitişik bir biçimde, "C" şeklinde kıvrımlı birer akantus yaprağı vardır. Üst ve alt kenarlarının ucunda birer [rozet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rozet_%28motif%29) motifinin bulunduğu bu akantusların iç kısımlarında, bordür şeklinde devam eden testere dişi motifi bulunur. Akantus motiflerinin altlarına birer inci tanesi işlenmiştir. Pencere balkonları ile katın cephesini, [kuş saraylarına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C5%9F_saray%C4%B1) benzer, yüzeyinde kare şeklindeki boşlukların olduğu bir düzenleme çevreler.[^28] Üçüncü katın pahlanmış köşelerinde, bir daire bir elips şeklinde olmak üzere, dördüncü katı belirleyen silmelere kadar uzanan bir pano dizisi yer alır.[^29] Saat odasının yer aldığı dördüncü katın dört cephesine de 80 cm çapında yuvarlak birer saat kadranı yerleştirilmiştir.[^30][^31] Saat çanı, her saat başında saat sayısı kadar, her yarım saatte bir ise bir kere çalar.[^32] Saatlerin üzerinde, kuleyi [meander](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meander) motifli bir [friz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Friz) çevreler. Her bir saatin etrafında, köşelerinin içerisinde stilize olmuş birer kır çiçeği ile akantus yapraklarının yer aldığı üçer pencere kuşağı bulunur. [Kurşun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%C5%9Fun) kaplı çatı kısmı, [piramit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramit)sel ve [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak)lı bir [koni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koni) ile örtülmüştür ve her cephedeki saçağın altında, biri büyük sekizi küçük olmak üzere payanda şeklinde, süsleme amaçlı taşıyıcı görünümlü çıkıntılar işlenmiştir. Bu çıkıntıların üzerleri ve çevreleri çiçek ve bitki motifleri ile kanelürlerle kuşatılmıştır.[^33] Batur, bu çatıyı "[gotik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gotik_mimari) anımsatma" olarak tanımlamıştır. ## Sembolik değeri ve kültürel etkileri ![Miniatürk'te sergilenen İzmit Saat Kulesi maketi (Mayıs 2012)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Miniaturk_in_Istanbul%2C_Turkey_-_The_Maquette_park_Miniat%C3%BCrk_%289895088074%29.jpg) *Miniatürk'te sergilenen İzmit Saat Kulesi maketi (Mayıs 2012) (Boris Dzhingarov, CC-BY-2.0)* İzmit Saat Kulesi, hem İzmit'in hem de Kocaeli'nin sembollerinden birisidir.[^34] Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin logosunda, saat kulesinin bir tasvirine yer verilmiştir. [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bulunan ve Mayıs 2003'te açılan [Miniatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miniat%C3%BCrk)'te;[^35] Mayıs 2004'te [Konyaaltı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konyaalt%C4%B1), [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)'da açılan ve 2018'de [Kepez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kepez)'e taşınan [Dokuma Park Açık Hava Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuma_Park_A%C3%A7%C4%B1k_Hava_M%C3%BCzesi)'nde;[^36][^37] [Safranbolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safranbolu)'da bulunan ve 2012'de açılan Zamanın Tanığı Saat Kuleleri Parkı'nda İzmit Saat Kulesi'nin birer maketi yer alır.[^38][^39] Türkiye'deki bazı saat kulelerinin yer aldığı pul serisinin Ekim 2001 tarihli bir pulu ile[^40] İzmit Belediyesinin girişimi sonucunda [PTT](https://turkipedia.org/tr/wiki/PTT) tarafından 2017'de basılan ve şehirdeki bazı mekânların fotoğraflarının yer aldığı pul serisindeki pulların birinde, İzmit Saat Kulesi'nin fotoğrafına yer verilmiştir.[^41] [Dünya Çocuk Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_%C3%87ocuk_G%C3%BCn%C3%BC),[^42] Dünya Kalp Günü,[^43] [Dünya Otizm Farkındalık Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Otizm_Fark%C4%B1ndal%C4%B1k_G%C3%BCn%C3%BC),[^44] [Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1na_Y%C3%B6nelik_%C5%9Eiddete_Kar%C5%9F%C4%B1_Uluslararas%C4%B1_M%C3%BCcadele_G%C3%BCn%C3%BC),[^45] gibi belirli günlere ya da haftalara dikkat çekme veya onları anma; [İkinci Dağlık Karabağ Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Da%C4%9Fl%C4%B1k_Karaba%C4%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'a verilen desteği gösterme[^46] gibi çeşitli farkındalık girişimleri, kutlama ya da anma günlerinde kule, farklı renklerle aydınlatılır. [^1]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^2]: Mimar Vedat Tek (1873-1942). Mimarlık, 1973, s. 45-51. [^3]: İzmir Saat Kulesinin Mimarı Kimdir?. Tarih ve Toplum, 1995, s. 4. [^4]: Osmanlı'nın geç dönemlerinde İzmit'teki inşaat örgütlenmesi: İstanbul bağlantıları, etnik-bürokratik değişimler ve geçirgen sınırlar. Mimar.ist, 2008. [^5]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^6]: Uluslararası Çoban Mustafa Paşa ve Kocaeli Tarihi-Kültürü Sempozyumu-IV Bildirileri. 2018, s. 771. [^7]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^8]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^9]: Zamanın Aynasında Kocaeli. 2013, s. 192. [^10]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^11]: Saat Kulesi'nde onarım başladı. 27 Aralık 2006. [^12]: Branda açıldı, saat kulesi ortaya çıktı. 22 Mart 2007. [^13]: Yeni onarılan İzmit Saat Kulesi yine yazı tahtası haline getirildi. 21 Şubat 2008. [^14]: Saat Kulesi çevresi için düzenleme ihalesi yapıldı. 13 Ekim 2010. [^15]: İzmit Kültür Tepesi Kentsel Sit Alanı. [^16]: İzmit Kültür Tepesi törenle açıldı!. 25 Aralık 2011. [^17]: Saat kulesinin saatleri arızalı. 5 Mart 2014. [^18]: Saat kulesinin saati tamire gitti. 14 Aralık 2014. [^19]: İzmit'in sembolü artık çalışıyor. 21 Nisan 2015. [^20]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^21]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^22]: Batur, Afife. Bir usta bir dünya: Mimar Vedat Tek. Yapı Kredi Yayınları, 1999, s. 11. [^23]: Halaç, Hicran Hanım. Kentsel Simge Olarak Saat Kuleleri: II. Abdülhamid Han Dönemi Saat Kulelerinin İstanbul Dışı Türkiye Coğrafyasında Dağılımları ve Bir Tipoloji Denemesi. E-Journal of New World Sciences Academy, 2014, s. 190-200. [^24]: İzmit Saat Kulesi. [^25]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^26]: Halaç, Hicran Hanım. Kentsel Simge Olarak Saat Kuleleri: II. Abdülhamid Han Dönemi Saat Kulelerinin İstanbul Dışı Türkiye Coğrafyasında Dağılımları ve Bir Tipoloji Denemesi. E-Journal of New World Sciences Academy, 2014, s. 190-200. [^27]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^28]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^29]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^30]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^31]: İzmit Saat Kulesi. [^32]: İzmit Saat Kulesi. [^33]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^34]: Cansever, Meltem. Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi. NTV Yayınları, 2009, s. 152. [^35]: İzmit Saat Kulesi. [^36]: Mini City sahipsiz kaldı. 31 Mayıs 2004. [^37]: 'Minyatür Türkiye Parkı' Dokuma'da. 6 Şubat 2018. [^38]: Zamanın Tanığı Saat Kuleleri Safranbolu'ya Renk Katacak. 31 Mayıs 2012. [^39]: Zamanın Tanığı: Saat Kuleleri Parkı. 5 Ekim 2021. [^40]: Saat Kuleleri 2001 - İzmit Saat Kulesi. [^41]: İzmit'in güzellikleri posta pulunda. 26 Ekim 2017. [^42]: İzmit Belediyesi'nden çocuk hakları farkındalığı saat kulesi çocuk hakları için mavi yanıyor. 19 Kasım 2019. [^43]: İzmit saat kulesi kırmızıya büründü. 1 Ekim 2019. [^44]: 2 Nisan'da Türkiye'de 'Kırmızı Işık' yakılacak. 31 Mart 2022. [^45]: İzmit Saat Kulesi kadınlar için turuncu yandı. 25 Eylül 2019. [^46]: İzmit Saat Kulesi Azerbaycan bayrağının renkleriyle ışıklandırıldı. 6 Ekim 2020.