# İzmir'in İşgali

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir'in_%C4%B0%C5%9Fgali
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İzmir'in İşgali, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Ionia_within_Greece_%281919%29.svg/1280px-Ionia_within_Greece_%281919%29.svg.png)
* (Philly boy92, CC0-1.0)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Royal_Arms_of_Greece.svg/1280px-Royal_Arms_of_Greece.svg.png)
* (Royal\_Arms\_of\_Greece\_(blue\_cross).svg : \* Royal\_Coat\_of\_Arms\_of\_Greece\_(blue\_cross).svg : Sodacan derivative work: Sodacan ( talk ) derivative work: Sodacan ( talk ), CC-BY-SA-3.0)*

- **Native name:** Ζώνη Σμύρνης
- **Conventional long name:** Smirni Bölgesi
- **P:** Aydın Vilayeti
- **S:** Ankara Hükûmeti
- **Capital:** İzmir
- **Title leader:** Yüksek Komiser
- **Leader:** Aristidis Steryadis
- **Year leader:** 1919–1922
- **Era:** Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi (1919–1922)
- **Date start:** 15 Mayıs
- **Year start:** 1919
- **Event start:** İzmir Çıkarması
- **Date end:** 9 Eylül
- **Year end:** 1922
- **Event end:** Türk ordusunun gelişi
- **Today:** Türkiye

![İzmir'de işgale direnmesiyle ün kazanmış gazeteci Hasan Tahsin](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/21/Hasan_Tahsin.jpg)
*İzmir'de işgale direnmesiyle ün kazanmış gazeteci Hasan Tahsin (NA, public-domain)*

**İzmir'in İşgali**, [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in 15 Mayıs 1919 ile 9 Eylül 1922 arasında [Yunanistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tarafından [işgal](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fgal)idir. [Yunanların İzmir'e çıkışı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar%C4%B1n_%C4%B0zmir%27e_%C3%A7%C4%B1k%C4%B1%C5%9F%C4%B1) ile bölgede etnik çatışmalar yaşandı. Bu çatışmalar işgale uluslararası desteği azalttı ve Türk milliyetçiliğinde yükselişe yol açtı. İzmir Yüksek Komiseri [Aristidis Steryadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aristidis_Steryadis), yönetimin Türklere yönelik ayrımcılığına karşı çıktı.

İzmir kenti ile birlikte [Ayvalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayval%C4%B1k), iki kent arasındaki sahil şeridi, [Çeşme Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaburun_Yar%C4%B1madas%C4%B1), [Selçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk) ve [Belkahve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belkahve_Ge%C3%A7idi)'ye kadar İzmir'in arka alanı da işgal edilmiştir. Nisan 1920'den sonra [Yunan ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri) İzmir'den harekete geçerek, [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa), [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir), [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) ve [Afyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar)'a kadar [Batı Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_B%C3%B6lgesi)'nun büyük bir bölümünü de işgal altına almıştır.

Üç yıl süren işgal, Mustafa Kemal komutasındaki [Türk ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi)nun şehre girdiği 9 Eylül 1922'de [İzmir'in Kurtuluşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_Kurtulu%C5%9Fu) ile sona erdi. Bir gün sonra [Metropolit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metropolit) [Hrisostomos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hrisostomos_Kalafatis) öldürüldü ve birkaç gün sonra şehrin Ermeni ve Rum mahallelerini etkileyen [Büyük İzmir Yangını](https://turkipedia.org/tr/wiki/1922_%C4%B0zmir_Yang%C4%B1n%C4%B1) başladı. İşgalin bitmesiyle [Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi) de büyük oranda tamamlandı ve taraflar 24 Temmuz 1923'te savaşı bitiren [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı imzaladı.

## Arka plan

### İşgal kararı

Esasında [Wilson İlkeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilson_%C4%B0lkeleri)'nin Türkiye'yi ilgilendiren 12. maddesinde Türklerin bulunduğu ve çoğunluk sağladığı yerlerde bağımsızlık hakkı bulunduğu bildirilmiştir. Osmanlı Devleti'nin resmi istatistiğine göre 1914 yılında kazanın toplam nüfusu olan 264 437 kişinin 100 356'sı Türk 73 676'sı Rumlardan meydana gelmektedir. 1917 yılında ise 279 853 olan nüfusun 102 558'i Türk 96 727'si Rumdur.[^1] Savaş nedeniyle nüfus değişime uğrasa dahi Türk nüfusunun daha fazla olduğu söylenebilir. Buna karşın Yunan Başbakanı [Venizelos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eleftherios_Venizelos) bölgedeki Rum nüfusunun daha fazla olduğunu dolayısıyla İzmir'in işgalinin meşru olduğunu iddia etmiştir.

İşgale giden kararda rol oynayan isimlerden birisi de dönemin İngiltere Başbakanı [L. George](https://turkipedia.org/tr/wiki/David_Lloyd_George)'tur. Kendisi ABD başkanı [Wilson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wilson) ile görüşmesinde İtalyanların İzmir açıklarına 7 tane savaş gemisi göndererek bir işgal hazırlığında olduğunu ve bunun yanı sıra şehirdeki kışkırtmaların da gittikçe arttığını, dolayısıyla bölgedeki Rumların tehlikede olduğunu bildirmiştir. Ancak bu bilgilerin tam olarak gerçeği yansıtmadığı ve propaganda amaçlı olduğuna dair de karşıt savlar bulunmaktadır. Wilson ise bu söylevlere karşılık olası bir işgale destek vermiştir.[^2]

İşgalin nasıl yapılacağı ve ne şekilde meşru bir zemine oturtulacağı 7 Mayıs 1919 tarihli Wilson'un Paris'teki evinde yapılan toplantı içerisinde konu alınmıştır. İşgal öncesinde Türklere haber verilip verilmemesi meselesi bu toplantıda kararı alınan maddelerden birisidir. [Venizelos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eleftherios_Venizelos)'a göre Türkler ancak işgalin başlamasından hemen önce haberdar edilmelidir çünkü ancak bu şekilde potansiyel bir direnişin önüne geçilebilir. Wilson bu önergeye cevaben işgalden haberdar etmenin daha doğru bir prosedür olacağını ancak bu durumda bir direnişin kesinlikle olacağını dolayısıyla Venizelos'un önerisine sıcak baktığını ve Türklere son ana kadar haber verilmemesini doğru bulduğunu beyan etmiştir. Dolayısıyla işgalin ve hazırlıkların son ana değin gizli tutulmasına karar verilmiştir.[^3]

Bütün bu sürecin bir tezahürü olarak 7 Mayıs'ta [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti), [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) donanmasının [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'e gönderilmesinde hemfikir olmuşlardır. Karar ise 15 Mayıs'ta uygulanmıştır.[^4]

## İşgalin statüsü

İşgalin askeri boyutu ve planı her ne kadar kararlaştırılmış olsa da meşru bir zemine oturtulmasının gerektiği de 7 Mayıs 1919 tarihli toplantıda [Wilson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Woodrow_Wilson), [Venizelos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eleftherios_Venizelos) ve [L.George](https://turkipedia.org/tr/wiki/David_Lloyd_George) tarafından konuşulmuştur. Toplantıda bu konu konuşulduğu zaman Başkan [Wilson](https://turkipedia.org/tr/wiki/Woodrow_Wilson), [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)’nin böyle bir işgale hak tanıdığını, Venizelos ise şehirdeki 30 000 Rum’un hayatının tehlikede olduğunu ileri sürmüştür. Fakat bu savların ne kadar doğru olduğu şüphelidir çünkü kentte bazı küçük çaplı taşkınlıklar dışında belirtildiği gibi ciddi bir asayiş sorunu yoktur.[^5]

10 Ağustos 1920'de imzalanan [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) uyarınca [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) ve [Ayvalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayval%C4%B1k) beş yıl süreyle [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) işgali altında [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) egemenliğinde kalacak, bu sürenin sonunda hangi devlete katılacaklarına ilişkin [plebisit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Referandum) (halk oylaması) yapılacağı yönünde karar alınmış, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ve dünya kamuoyu İzmir'in işgalini, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ulusuna yönelik bir hakaret ve nihai [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) ilhakına yönelik bir adım olarak değerlendirmiştir.

## İşgale yönelik eleştiriler

İşgal tüm Anadolu’da çok büyük bir tepkiyle karşılanmıştır. Öyledir ki Milli Mücadele’ye giden yoldaki ateşi yakan en önemli olaylardan birisi olduğu söylenmektedir. İlk reaksiyon vatanlarının işgali karşısında sessiz kalamayan [İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Redd-i_%C4%B0lhak_Cemiyeti)’nden gelmiştir. Telgraf hatları işgal güçleri tarafından tahrip edilmiş olsa da gizlice yurdun dört bir yanına gizlice işgal haberini yaymışlardır. Yunanların bölgedeki Müslüman halka yönelik katliamda bulunduğunu ve bölgede kan gövdeyi götürdüğünü duyurmuşlardır.[^6]

![Sultanahmet Mitingi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/SultanahmetMitingi.jpg/1280px-SultanahmetMitingi.jpg)
*Sultanahmet Mitingi (This photograph was published at latest in 1920 by the newspaper Hakimiyet-i Milliye { DR ), public-domain)*

Bu sayede yurdun dört bir yanından karşı reaksiyonlar gelmeye başlamıştır. Özellikle İstanbul’daki mitingler halkın bu olaydan ne kadar derin bir teessür hissettiğini göstermektedir. 19 Mayıs 1919 tarihinde protesto için yapılan [Fatih Mitingi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_mitingi)’ne 80 bin kişi katılmıştır. Bu mitingden sonraki [Üsküdar Mitingi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar_Mitingi)’ne 30 bin kişi katılmıştır. Kitlelerin büyük tepkisini ispatlayan ve milli mücadele fitilini ateşleyen olay ise [Sultanahmet Mitingleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanahmet_Mitingleri)’dir. Bu mitinglere 100 binden fazla insan katılmış, içlerinde [Halide Edip Adıvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halide_Edib_Ad%C4%B1var), [Mehmet Emin Yurdakul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Emin_Yurdakul), [Fahrettin Hayri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Hayri_Bey) gibi insanlar ateşli konuşmalar yapmış, bu konuşmalar da yurdun genelinde derin yankı uyandırmıştır. Bu mitingde binlerce insan “*Türk hürdür, esir olamaz.” “Hak isteriz: 2 milyon Türk 200 bin Rum’a feda edilemez.”* diyerek haykırmıştır.[^7]

İşgale karşı tepki gösteren tek cenah [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) tarafı değildir. Yabancı diplomatlar arasında da bu işgalin hata olduğunu ve bölgede katliam olduğunu söyleyenler olmuştur. Amerikan Yüksek Komiseri [Mark L. Bristol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mark_L._Bristol) Dışişleri Bakanlığı'na gönderdiği raporda işgale izin vermenin yanlış olduğunu çünkü işgale meşru bir hakları bulunmadığını bildirmiştir. Benzer şekilde İngiliz Savaş Kabinesi raporlarındaki tartışmalar da benzer şekilde İngilizlerin bu işgale izin verdiği için pişman olduğuna işaret etmektedir.[^8]

Barış Konferansındaki [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) delegasyonunun resmî raporuna göre, denildi.

Bunların yanı sıra, bazı Amerikan mandası yanlısı kişiler ve halkın bir kısmı Wilson'un [Paris Barış Konferans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)ı’ndaki destekleyici tutumundan habersiz bir şekilde Amerika’nın bu işgale destek vermediğini, işgale ortak olmadığını düşünmüş ve hatta Yunanların işgal sonrası katliamlarından ötürü kurulan uluslararası komisyonda haksız bulunmasını Amerikan mandasının lehinde bir argüman olarak kullanmışlardır. Bu tutuma dair [İsmet İnönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC) daha sonra hatıratlarında şöyle demiştir:

“".*.. Cihan Harbi'nden sonra barış anlaşmalarına bir tedbir yaldızı ile sokulan manda fikri etrafında bir filizlenmeye yol açtı. Amerika taraftarları için şüphesiz başka sebepler de vardı. Yunanların İzmir'i işgal ettikleri ilk günlerde yaptıkları şiddet hareketleri şikayet edildi ve bir enternasyonal komisyonda bu şikayetler tetkik olundu. Komisyon, Yunanları haksız buldu. Bu netice, tabiatıyla, zulme uğramış bir millet için galip devletler safında bir adaletsizliğin tespit edilmesi ile müspet tesir (olumlu etki) yaratmıştı. Bu adaletsizliği meydana çıkaran devletin Amerika olduğu kabul ediliyordu. Amerikan taraftarı çevrelerde, Amerikalılarda adalet duygusu vardır, zaten mütareke de Wilson Prensipleri üzerine yapılmıştır, deniliyordu. Yunanların Anadolu'ya çıkarılmalarında, İzmir'i işgal etmelerinde başlıca Wilson'un kararının ağır bastığını, onun sebep olduğunu da bilen yoktu...”*[^9]

![İzmir'in işgal edilmesi fikrini ortaya atan Yunanistan Başbakanı Elefterios Venizelos](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cd/Venizelos_WWI_1918.jpg)
*İzmir'in işgal edilmesi fikrini ortaya atan Yunanistan Başbakanı Elefterios Venizelos (service de photographie des armées france, public-domain)*

## İşgal nedenleri

İşgale giden yolda gösterilen sebepler şunlar olarak sayılabilir:

1) Venizelos'un [Konferans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)'ta ortaya attığı bölgede Rum nüfusunun daha fazla olduğu iddiası,

2) Lloyd George'un Wilson'u olası bir İtalyan işgaline dair ikna etmesinin doğurduğu gerilim

3) Venizelos'un bölgede 30 bin Rum'un tehlikede olduğunu iddia ederek ortaya attığı ve Müttefiklerin de ikna olduğu [Mondros Mütarekes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)i'nin 7. maddesine dayandırılan işgal hakkı.

Bunlar arasında en çok baz alınan gerekçe hazırlanan sahte raporlarla ilgili bölgedeki [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) sayısının [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) sayısından fazla olduğu ve bununla beraber bölgedeki Rum halkının tehlikede olduğu iddialarıdır. Bunlar her ne kadar doğruluğu ihtilaflı iddialar olsa da bölgenin [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)a verilmesi kararlaştırılmıştır. Wilson[^10] gerek Lloyd George'un manipülatif bilgileri gerekse İtalyanların talepleri dolayısıyla [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)ın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) içine sefer başlatmaları olasılığından şüphelendi ve dolayısıyla İzmir üzerinde olan [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) hak iddialarına sıcak bakmaya başladı. Bunu [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)ı cezalandırmak için iyi bir olanak olarak gördü ve Rumlara karşı yapılan zulüm hikâyeleri de onun İzmir'in Yunan ordusu tarafından işgal edilmesine onay vermesinde etkili oldu.[^11]

## İşgal günü

![İzmir'de Yunan askerlerinin geçit töreni](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Greek_army_Smyrne_1919.jpg/1280px-Greek_army_Smyrne_1919.jpg)
*İzmir'de Yunan askerlerinin geçit töreni (public-domain)*

![Yunan Evzonlar İzmir'de tören yürüyüşünde](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Ceremonial_marching_of_Evzones_in_occupied_Smyrna.jpg)
*Yunan Evzonlar İzmir'de tören yürüyüşünde (NA, public-domain)*

[İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in işgalinden önce, 14 Mayıs'ta [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) istihkâmları işgal edildi.[^12] [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) birlikleri [Karaburun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaburun) ve [Uzunada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzunada)'yı, [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) birlikleri [Urla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urla) ve [Foça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fo%C3%A7a)'yı, [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) birlikleri de Yenikale'yi işgal ettiler.[^13] 15 Mayıs 1919 sabahı [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) donanmasının koruması altında Yunan askerleri [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) rıhtımına çıktılar.[^14] [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de ise buna karşı koyabilecek sadece 200 kişilik bir askerî birlik bulunuyordu.[^15] [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) ve çevresindeki birliklerin başında bulunan Ali Nadir Paşa, Yunan askerlerine karşı koyulmaması ve silahları [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) askerlerine teslim edilmesi için emir verdi.[^16] [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)li [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)ların sevinç gösterileri arasında geçit töreni yapan Yunan askerlerine ateş eden [Hasan Tahsin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Tahsin) bir Yunan askerini öldürdü, akabinde diğer Yunan askerlerinin ateşiyle hayatını kaybetti.[^17] [Hasan Tahsin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Tahsin)'in ateş ettiği kurşun, [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın sembolik başlangıcı kabul edilir. Bu olay, Türk halkının işgale karşı topyekûn bir direniş başlatmasına zemin hazırlar[^18]. [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) askerleri bu olaya karşılık çevreye yaylım ateşi başlattılar.[^19] Askeri kışlada bulunan silahsız [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) askerlerini hedef alan yaylım ateşi, Türk askerlerinin teslim olmasına rağmen devam etti.[^20] Türk subayları ve askerleri dipçiklenerek ve süngülenerek öldürüldü. *Zito Venizelos* (Yaşasın Venizelos) diye bağırmayan Türk subayları süngüleniyordu.[^21] Ali Nadir Paşa ise Yunan askerleri tarafından tekmeleniyordu. [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) sivillere karşı öldürme, yağma ve tecavüz olayları başladı.[^22][^23] İşgalin ilk günü [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de 400 [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) öldürüldü.[^24] 15-16 Mayıs arası çevredeki köylerde ve kazalarda yaşanan olaylar ile 5.000 kadar [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) öldürüldü.[^25] 19 Mayıs 1919 tarihli [New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times) gazetesi, işgalin ilk günü 300 [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)'ün ve 100 [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)'ın öldüğünü yazdı.[^26] 15 Mayıs günü sonunda toplam 20.000 Yunan askeri [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) ve etrafındaki bölgeye çıkarılmıştı.[^27]

16 Mayıs sabahı İzmir'in işgalini duyan 800 kadar yerli [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum), Türk köylerine saldırmaya başladı. Savunmasız insanlar öldürüldü ve malları yağmalanmaya başlandı.[^28] Urla'daki Türk mahalleleri [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)lar tarafından kuşatılmaya başlandı. Bunun üzerine 56. [Tümen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmen)e bağlı 173. [Alay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alay) Komutanı Yarbay Kâzım Bey yanında bulunan 18 er ve birkaç jandarma ile kasabayı savunmaya başladı. İlk Rum saldırısı püskürtüldü.[^29] Aynı gün bu olayı öğrenen kasabadaki Türk halkı, [Urla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urla)'daki askeri silah deposunda bulunan 120 silâhı ve cephaneyi alarak, 120 kişilik bir milis kuvveti meydana getirmiş, böylece [Batı Anadolu’da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_B%C3%B6lgesi) ilk [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) birliği doğmuştur. Bunu çevrede hızla başka milis kuvvetlerinin kuruluşu izlemiştir.[^30]

## Yönetim

[Aristidis Steryadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aristidis_Steryadis) yüksek komiser olarak atandı ve işgalin dördüncü gününde İzmir'e geldi.

## Sonrası

Üç yıl süren işgal, Mustafa Kemal komutasındaki [Türk ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi)nun şehre girdiği 9 Eylül 1922'de [İzmir'in Kurtuluşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_Kurtulu%C5%9Fu) ile sona erdi.[^31] Bir gün sonra [Metropolit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metropolit) [Hrisostomos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hrisostomos_Kalafatis) öldürüldü ve birkaç gün sonra şehrin Ermeni ve Rum mahallelerini etkileyen [Büyük İzmir Yangını](https://turkipedia.org/tr/wiki/1922_%C4%B0zmir_Yang%C4%B1n%C4%B1) başladı. İşgalin bitmesiyle [Türk Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi) de büyük oranda tamamlandı ve taraflar 24 Temmuz 1923'te savaşı bitiren [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı imzaladı.

## Ayrıca bakınız

- [Süleyman Fethi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Fethi_Bey)
- [1922 İzmir Yangını](https://turkipedia.org/tr/wiki/1922_%C4%B0zmir_Yang%C4%B1n%C4%B1)
- [Türk Kurtuluş Savaşı ve Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1%27nda_Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)
- [Hasan Tahsin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Tahsin)
- [Menemen Katliamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen_Katliam%C4%B1)

## Dış bağlantılar

- [İzmir'in İşgali (15 Mayıs 1919)](http://www.sosyalbilgiler.gen.tr/izmirin-isgali15-mayis-1919/)
- [İzmir'in İşgali Olayı ve Yunanların XVII. Kolordu Mensuplarına Yönelik Gasp ve Yağmalama Hareketi](http://sbe.erciyes.edu.tr/dergi/sayi_10_07-%20Z.%20Turkmen%20%28121-152.%20syf.%29.pdf)

[^1]: Bilgi, Nejdet. İşgal öncesi izmir nüfusu. INTERNATIONAL AEGEAN CONFERENCES ON SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES-VI. 20-22 Aralık 2022. s. 165. <https://www.academia.edu/95304827/%C4%B0%C5%9Fgal_%C3%96ncesi_%C4%B0zmir_N%C3%BCfusu>
[^2]: 3 Köse, İsmail. Paris barış konferansı tutanakları ve başkan woodrow wilson’un türk algısı. History Studies Volume 6 Issue 3. April 2014. s. 224-225 <https://www.academia.edu/7673991/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1_Tutanaklar%C4%B1_ve_Ba%C5%9Fkan_Woodrow_Wilson_un_T%C3%BCrk_Alg%C4%B1s%C4%B1>
[^3]: 4 Papers Relating to the Foreign Relations of the United States. Notes of a Meeting Held at Mr. Lloyd George’s Residence. 7 May 1919. Washington: Government Printing Office. <https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv05/d49>
[^4]: Paul C. Helmreich, From Paris to Sèvres: The Paertition of the Ottoman Empire at the Peace Conference of 1919-1920, Ohio University Press 1974.
[^5]: 6 Papers Relating to the Foreign Relations of the United States. Notes of a Meeting Held at Mr. Lloyd George’s Residence. 7 May 1919. Washington: Government Printing Office. <https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1919Parisv05/d49>
[^6]: 7 Kırmıt, Ömer Faruk. İzmir’in İşgalinden Sonra Yapılan Büyük Sultan Ahmet Mitingleri. Tarih ve Gelecek Dergisi Cilt 6 Sayı 4. Aralık 2020. DOI: http://dx.doi.org/10.21551/jhf.829454 <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1408869>
[^7]: 8 İstiklal Harbi Gazetesi, 24 Mayıs 1919 <https://kutuphane.aku.edu.tr/kutuphane/nadireserler/E001335;_%C4%B0stiklal_Harbi_Gazetesi;_;/index-h5.html#page=38>
[^8]: 9 Köse, İsmail. Paris barış konferansı tutanakları ve başkan woodrow wilson’un türk algısı. History Studies Volume 6 Issue 3. April 2014. s. 229-230 <https://www.academia.edu/7673991/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1_Tutanaklar%C4%B1_ve_Ba%C5%9Fkan_Woodrow_Wilson_un_T%C3%BCrk_Alg%C4%B1s%C4%B1>
[^9]: İnönü, İ. (2018). Editör: Selek, S. Hatıralar. s. 167.
[^10]: Zara S. Steiner: The lights that failed: European international history, 1919-1933 , Oxford University Press, 2005, ISBN 0198221142, sayfa 91 <http://books.google.mk/books?hl=de&id=V00vGP4TobwC&dq=zara+steiner&q=%22the+occupation+of+smyrna+on+15+may+1920+proved+a+disaster+for+greece%22#v=snippet&q=%22the%20occupation%20of%20smyrna%20on%2015%20may%201920%20proved%20a%20disaster%20for%20greece%22&f=false>
[^11]: Zara S. Steiner: The lights that failed: European international history, 1919-1933 , Oxford University Press, 2005, ISBN 0198221142, sayfa 91 <http://books.google.mk/books?hl=de&id=V00vGP4TobwC&dq=zara+steiner&q=%22the+occupation+of+smyrna+on+15+may+1920+proved+a+disaster+for+greece%22#v=snippet&q=%22the%20occupation%20of%20smyrna%20on%2015%20may%201920%20proved%20a%20disaster%20for%20greece%22&f=false>
[^12]: İzmir İşgali Olayının Trakya'daki Tepkileri , Zekâi Güner, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 27, Cilt: IX, Temmuz-Kasım 1993. <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=533>
[^13]: İzmir İşgali Olayının Trakya'daki Tepkileri , Zekâi Güner, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 27, Cilt: IX, Temmuz-Kasım 1993. <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=533>
[^14]: İzmir İşgali Olayının Trakya'daki Tepkileri , Zekâi Güner, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 27, Cilt: IX, Temmuz-Kasım 1993. <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=533>
[^15]: Kuva-yı Milliye'nin Askeri Açıdan Etüdü Kadir Kasalak; (Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 42, Cilt: XIV, Kasım 1998, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. Yılı Özel Sayısı) <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=386>
[^16]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^17]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^18]: İzmir'in Yunan İşgalinden Kurtuluşu: Atatürk'ün Zaferi - bkmkitap. <https://www.bkmkitap.com/blog/izmirin-yunan-isgalinden-kurtulusu>
[^19]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^20]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^21]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^22]: Zara S. Steiner: The lights that failed: European international history, 1919-1933 , Oxford University Press, 2005, ISBN 0198221142, sayfa 91 <http://books.google.mk/books?hl=de&id=V00vGP4TobwC&dq=zara+steiner&q=%22the+occupation+of+smyrna+on+15+may+1920+proved+a+disaster+for+greece%22#v=snippet&q=%22the%20occupation%20of%20smyrna%20on%2015%20may%201920%20proved%20a%20disaster%20for%20greece%22&f=false>
[^23]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^24]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^25]: Ergün Aybars: Türkiye Cumhuriyeti Tarihi 1, Ege Ünviversitesi Basımevi, 1986, sayfa 139-145
[^26]: Asserts hard fighting took place in Smryna , New York Times, 19 Mayıs 1919 . <http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=990CEFDD1338EE32A2575AC1A9639C946896D6CF>
[^27]: Lord Kinross: Ataturk, ISBN 0688010849, William Morrow & Co, 1969, sayfa 154
[^28]: Kuva-yı Milliye'nin Askeri Açıdan Etüdü Kadir Kasalak; (Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 42, Cilt: XIV, Kasım 1998, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. Yılı Özel Sayısı) <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=386>
[^29]: Kuva-yı Milliye'nin Askeri Açıdan Etüdü Kadir Kasalak; (Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 42, Cilt: XIV, Kasım 1998, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. Yılı Özel Sayısı) <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=386>
[^30]: Kuva-yı Milliye'nin Askeri Açıdan Etüdü Kadir Kasalak; (Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 42, Cilt: XIV, Kasım 1998, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. Yılı Özel Sayısı) <http://www.atam.gov.tr/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=386>
[^31]: Stewart, Matthew. "Catastrophe at Smyrna.". History Today, 2004. <http://www.arts.yorku.ca/hist/tgallant/documents/stewartsmyrnaandasiaminor.pdf>
