# İvazzâde Halil Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0vazz%C3%A2de_Halil_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İvazzâde Halil Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0vazz%C3%A2de_Halil_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/%C4%B0vazz%C3%A2de_Halil_Pasha.jpg/1280px-%C4%B0vazz%C3%A2de_Halil_Pasha.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Osmanlı Sadrazamı - **Dönembaşı:** 12 Aralık 1769 - **Dönemsonu:** 25 Ekim 1770 - **Hükümdar:** III. Mustafa - **Öncegelen:** Moldovancı Ali Paşa - **Sonragelen:** Silahdar Cihangirli Mehmed Paşa - **Doğum tarihi:** 1724 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** Ekim 1777; (52-53 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** Nallıhan, Osmanlı İmparatorluğu **İvazzâde Halil Paşa** (1724, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – Ekim 1777, [Nallıhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nall%C4%B1han)), [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa) saltanatında, 12 Aralık 1769 - 25 Ekim 1770 tarihleri arasında on buçuk ay [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yapmış [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır.[^1] ## Hayatı 1724'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğmuştur.[^2] Babası [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) kökenli [Hacı İvaz Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0vaz_Mehmed_Pa%C5%9Fa), [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) Fatihi olarak isim yapmış ve sadrazamlık görevi de yapmıştır. Babasının önemli mevkiinden dolayı devlet katında çabuk ilerlemiş, kapıcıbaşı, [mirahor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirahor)-u sanı oldu. Ekim 1756'da mirahor görevi verildi ama Ekim 1757'de bu görevden azledildi. Ağustos 1760'ta [çavuşbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avu%C5%9Fba%C5%9F%C4%B1), Şubat 1763'te [tütün gümrüğü emini](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCt%C3%BCn_g%C3%BCmr%C3%BC%C4%9F%C3%BC_emini) görevlei yapmıştır., 1763'te ikinci kez mirahor-u evvel olmuş 1764'te azledilmiştir. Şubat 1769'da [sadaret kethudası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadaret_kethudas%C4%B1) olmuş, aynı yıl sonlarında azille üçüncü kez mirahor-u evvel yapılmıştır. Sonra vezirlik verilerek [Rumeli Valiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_Valili%C4%9Fi) tayin edilmiştir. Oradan [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) Muhafızlığı görevine nakledilmiştir.[^3] Devam eden [1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1768-1774_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında 1769'da Sadrazam [Moldovancı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldovanc%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) kalesini kaybetmesi üzerine Aralık 1769'da III. Mustafa tarafından takiben Sadrazamlığa getirilmiştir. 1739-1740'ta on buçuk ay süren sadrazamlık yapmıştır. Sadrazamlık döneminde Osmanlı askerî güçleri önemli yenilgilere uğramışlardır. 6-7 Temmuz 1770'te Baltık Denizi'inden batı Avrupa kıyılarını dolanıp Akdeniz'e ve [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne gelen Rus deniz filosu Osmanlı donanmasını [Çeşme Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme_Deniz_Muharebesi) sonucu yakmıştır. Serdar-ı Ekrem olarak İvazzâde Halil Paşa Osmanlı ordusu ile 1770'te Rus cephesine sefere çıkmıştır. 7 Temmuz 1770'te [Kırım Tatarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) ve Osmanlı ordusu birlikleri Kırım Hanı [Kaplan Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Kaplan_Giray) komutasında, Rus ordusu ile [Larga Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hantepesi_Muharebesi)'ne girişmiş ve büyük bir bozguna uğramıştır. 1 Ağustos 1770'te serdar-ı ekrem olarak komuta ettiği Osmanlı ordusu Rus ordusu ile [Kartal Ovası Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartal_Ovas%C4%B1_Muharebesi_%281770%29) (veya Kagul Meydan Muharebesi)'ne girişmiş ve Osmanlı ordusu ağır bir bozguna uğramıştır. Bu muharabede Osmanlı ordusu 20.000 asker ölü ve yaralı zayiat vermiş ve 130 top kaybetmiştir. Sonra da Ruslar [Bender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender), [İbrail](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ber%C3%A2il), [Kılı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1), [İzmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmail) ve [Akkerman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkirman_Kalesi) kalelerini ellerine geçirmişlerdir.[^4] Bunun üzerine Aralık 1770'te İvazzâde Halil Paşa sadrazamlıktan azledilmiştir. Vezirliği kaldırılarak [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe)'de mecburi olarak oturmaya gönderilmiştir. Fakat sonra afedilmiştir. Önce Belgrad Muhafızı olarak görev verilmiş; Ocak 1772'de Karadeniz seraskeri yapılmıştır. 1773'te vezirlik rütbesi tekrar geri verilmiştır. Sonra da [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz) valisi ve Eylül 1775'te [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) valisi ve Ağustos 1777'de son olarak da [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) valisi görevleri verilmiştir. Sivas Valilik görevine gitmekte iken Ekim 1777'da yolda aniden [Nallıhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nall%C4%B1han)‘da ölmüştür. Mezarı Nallıhan'dadır.[^5] ## Değerlendirme "Osmanlılar Ansiklopedisi" onu şöyle değerlendirmektedir:[^6] Kaynaklar İvazzade Halil Paşa'nın, keyfine düşkün biri olduğu ve israfa varan cömertliği yanında çelebi ve nazik mizaçlı olduğunu belirtmektedirler. ## Dış bağlantılar - Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı', İstanbul:Türkiye Yayınevi.* - Yayın Kurulu "Halil Paşa (İvazzade)" (1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.519 ISBN 975-08-0072-9 - Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.297 [http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft) [^1]: Yayın Kurulu "Halil Paşa (İvazzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.519 ISBN 975-08-0072-9 [^2]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.297 [^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.II s.297 [^4]: Yayın Kurulu "Halil Paşa (İvazzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.519 ISBN 975-08-0072-9 [^5]: Yayın Kurulu "Halil Paşa (İvazzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.519 ISBN 975-08-0072-9 [^6]: Yayın Kurulu "Halil Paşa (İvazzade)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.519 ISBN 975-08-0072-9