# İttihatçılık

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat%C3%A7%C4%B1l%C4%B1k
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İttihatçılık, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0ttihat%C3%A7%C4%B1l%C4%B1k (CC-BY-SA-4.0)

**İttihatçılık**,[^1] 1908'de [Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi)'ni gerçekleştiren ve 1913'ten 1918'e kadar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu yöneten [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin ideolojisiydi. "**İttihatçı**", cemiyetin mensuplarına verilen isimdi.

## Türk milliyetçiliği

İTC Merkez Komitesi yoğun Türk milliyetçilerinden oluşmasına rağmen, 1912-13 [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki yenilgiye kadar İTC, imparatorluğun Türk olmayan halkını rahatsız edeceği için Türk milliyetçiliğini kamuoyu önünde vurgulamadı. İttihat ve Terakki için bir başka sorun da, imparatorluktaki etnik Türklerin çoğunluğunun kendilerini kesinlikle Türk olarak değil, sadece Türkçe konuşan [Sünni Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik)lar olarak görmeleriydi.

## Bilime vurgu

![Türk Tarih Tezi'nin yazarlarından biri olan hukuk profesörü Yusuf Ziya Özer.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e8/Yusuf_Ziya_%C3%96zer.jpg)
*Türk Tarih Tezi'nin yazarlarından biri olan hukuk profesörü Yusuf Ziya Özer. (public-domain)*

İttihatçılar, [Batı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_d%C3%BCnyas%C4%B1)'nın başarısının sırrının [bilim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilim) olduğuna ve bir milletin bilimsel açıdan ne kadar ileri olursa, o kadar güçlü olacağına inanıyorlardı. [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) tarihçi [Handan Nezir Akmeşe'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Handan_Nezir_Akme%C5%9Fe) göre [İttihat ve Terakki'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) özü "bilim kültü" ve güçlü bir [Türk milliyetçiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_milliyet%C3%A7ili%C4%9Fi) duygusuydu. [Auguste Comte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Auguste_Comte) ve [Gustave Le Bon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gustave_Le_Bon) gibi Fransız entelektüellerinden güçlü bir şekilde etkilenen İttihatçılar, bilim elitlerinin yönetimi fikrini benimsemişlerdi. Jön Türklere göre [Osmanlı İmparatorluğu'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) temel sorunu geri kalmış, yoksullaşmış durumu ve [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) nüfusunun çoğunluğunun okuma yazma bilmemesiydi, bu yüzden Osmanlı halkının çoğu modern bilimde geri kaldı. İttihat ve Terakki'nin bilime, her şeyden önce de [doğa bilimlerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fa_bilimleri) karşı bir takıntısı vardı, [İTC](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) dergileri [Kimya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kimya) derslerine çok fazla [metin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metin) ayırıyordu ve İttihatçılar kendilerini sıklıkla tüm toplumsal sorunları çözmek için modern bilimsel fikir ve yöntemleri uygulayacak "toplum doktorları" olarak tanımlıyorlardı.

[^1]: Bozkurt, Serhat. The Kurds and Settlement Policies from the Late Ottoman Empire to Early Republican Turkey: Continuities and Discontinuities (1916–34). Iranian Studies, 2014, s. 823-837.