# İttihad-ı Muhammedi Fırkası > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihad-%C4%B1_Muhammedi_F%C4%B1rkas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İttihad-ı Muhammedi Fırkası, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0ttihad-%C4%B1_Muhammedi_F%C4%B1rkas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Colorcode:** 008000 - **Kısaltma:** İMF - **Kurucusu:** Derviş Vahdeti - **Kuruluş:** 5 Nisan 1909 - **Kapanış:** Bilgi yok - **Öncülü:** Yok - **Ardılı:** Kapandı - **Merkez:** İstanbul - **Gazete:** Volkan - **İdeoloji:** İslamcılık **İttihad-ı Muhammedî Fırkası**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) döneminde faaliyet gösteren [İslamcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slamc%C4%B1l%C4%B1k) siyasi parti. 5 Nisan 1909'da kuruldu. Adı, günümüz Türkçesinde *Muhammedçi Birlik Partisi* anlamına gelir. Kurucusu [Derviş Vahdeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F_Vahdeti)'dir. Kurucuları arasında [Derviş Vahdeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F_Vahdeti) haricinde [Ferik Rıza Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferik_R%C4%B1za_Pa%C5%9Fa), [Süheyl Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCheyl_Pa%C5%9Fa), [Mehmet Sadık Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Sad%C4%B1k_Efendi) gibi muhalif isimler de bulunuyordu. [Said Nursî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Nurs%C3%AE) önceleri cemiyete destek vermiş olsa da, kullanılan üslubu beğenmediğinden cemiyetle ilişkisini kesmiştir. Cemiyet, kuruluşunu [Ayasofya Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayasofya)'nde okutulan bir mevlitle ilan etmiştir. ## Tarihi Cemiyet, kendisini *fırka* olarak tanımlıyor ve partinin (fırkanın) gerçek başkanının ve yol göstericisinin [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed) olduğunu dile getiriyordu. Parti üyeleri "Volkancılar" veya "Muhammedîler" olarak anıldılar. Fırka kurulduktan kısa süre sonra [Volkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volkan_%28gazete%29) gazetesi de yayına başladı. Derviş Vahdetî ve diğer Volkan yazarları, başlangıçta [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'ni desteklemişlerse de daha sonra [İttihatçılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)ın özgürlükleri kısıtlayıcı uygulamalarını ve diğer politikalarını eleştirip muhalif bir parti olmuşlardır. İttihatçılar da onları totaliterlik (*istibdat*) ve irtica taraftarlığı ile suçlamışlardır. İslamcı olmasına rağmen bu parti, diğer İslamcı çevrelerin muhalefetiyle karşılaşmış, [Sırat-ı Müstakim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%AEl%C3%BCrre%C5%9F%C3%A2d), [Beyanü'l-Hak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyan%C3%BC%27l-Hak) gibi gazete ve dergiler partiyi sert bir dille eleştirmiştir.[^1] Zamanla meşrutiyet rejimine, dönemin hükûmetine ve [İttihatçılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)a hakaretamiz bir üslupla ağır eleştiriler yöneltiyordu. Volkan gazetesini, muhalif *Mizan*, *Serbesti*, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%28gazete%29) ve [İkdam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) gazeteleri izledi. İttihat ve Terakki ise [Tanin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanin) ve [Şûra-yı Ümmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBra-y%C4%B1_%C3%9Cmmet) gazeteleri vasıtasıyla eleştirilere yanıt veriyordu. Halk, toprak kayıplarından İttihatçıları ve meşrutî yönetimi sorumlu tutuyor; *Volkan*, *Serbesti* gibi gazeteler toplumda İttihatçılara karşı olan öfkeyi körüklüyordu. Toplum böylesi bir gerilimin içindeyken *Serbesti* gazetesinin başyazarı [Hasan Fehmi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Fehmi_Bey)'in Galata Köprüsü'nde öldürülmesi gerilimi iyice tırmandırdı. Hasan Fehmi'nin muhalif bir gazetenin başyazarı olması, kamuoyunda bu cinayetin [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin bir suikastı olduğu algısı oluşturdu. Bu olaydan bir hafta sonra [31 Mart Olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/31_Mart_Vakas%C4%B1) patlak verdi. Olay ilk önce askeriyede başladı. Asker "Biz meşrutiyet değil, şeriat isteriz" diye silahlanmış, üstlerinin ikazlarına uymayarak isyan etmişti. İsyan toplumun daha geniş kesimlerine yayıldı ve isyancılar meclisi basıp bir nazırı öldürdü. Olaylar [Hareket Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hareket_Ordusu) tarafından bastırıldı. İttihad-ı Muhammedî Fırkası üyeleri ise halkı kışkırttıkları, isyana teşvik ettikleri gerekçesiyle [Divan-ı Harp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan-%C4%B1_Harp)'te yargılanmış, Derviş Vahdeti idam edilmiştir. [Tarık Zafer Tunaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1k_Zafer_Tunaya)'ya göre, İttihad-ı Muhammedî Fırkası, "*parlamento içinde kurulmuş, klerikal, gizli ve ihtilalci" eğilimli bir partidir.*[^2] [^1]: İslâm Ansiklopedisi. Türkiye Diyanet Vakfı. [^2]: Türkiye'de Siyasal Partiler. İletişim Yayınları, s. 217.