# İstraker Reşid Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0straker_Re%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İstraker Reşid Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0straker_Re%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Strecker_Pasha.jpg/1280px-Strecker_Pasha.jpg) * (Basile Kargopoulo, public-domain)* - **Makam:** Doğu Rumeli'nin milis ve jandarma kumandanlığı - **Dönembaşı:** 10 Ağustos 1879 - **Dönemsonu:** 14 Şubat 1884 - **Hükümdar:** II. Abdülhamid - **Öncegelen:** Vitalis Paşa - **Sonragelen:** Mâhir Paşa - **Doğum tarihi:** 8 Haziran 1830 - **Doğum yeri:** Bamberg, Bavyera Krallığı, Alman Konfederasyonu - **Ölüm tarihi:** 18 Ocak 1890; (59 yaşında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Yattığı yer:** İstanbul, Türkiye - **Ölüm nedeni:** Grip kaynaklı zatürre - **Rütbesi:** Uzman çavuş (Prusya ordusu); Ferîk (Osmanlı ordusu) - **Hizmetyılları:** 1848-1890 - **Savaşları:** Baden Seferi; Kırım Savaşı; 93 Harbi **İstraker Reşid Paşa** ya da doğum adıyla **Wilhelm Strecker** (8 Haziran 1830, [Bamberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bamberg) – 18 Ocak 1890, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) asıllı [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) astsubayı, [Britanyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) konsolos, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [topçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_s%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1) [ferîği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk), devlet adamı, coğrafyacı ve yazardır. [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)na yaklaşık 35 yıl hizmet verdi. ## Hayatı ### Gençliği Wilhelm Strecker, 8 Haziran 1830'da [Alman Konfederasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Konfederasyonu)'na bağlı [Bavyera Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bavyera_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Bamberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bamberg) şehrinde [Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) bir âileye doğdu. 1848'de [Prusya ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Kraliyet_Ordusu)nun bir [Jäger](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%A4ger) taburuna katıldı, [Baden Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baden_Seferi) ardından [topçu sınıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_s%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1)na nakledilerek burada [uzman çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzman_%C3%A7avu%C5%9F) oldu. 1854'te görevinden ayrılarak [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hizmetine girdi. ### Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı #### İlk yılları 1855'te [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Britanya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından oluşturulan Türk Birliği'ne katılıp kısa süre sonra cepheye sevk edilmişse de, oraya ulaşamadan savaş sona ermişti. 1856'da Osmanlı ordusuna kabul edilen Strecker, [kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam_%28r%C3%BCtbe%29) rütbesiyle [4. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/4._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'da [topçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_s%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1) subayı olarak özellikle [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ve [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan)'da neredeyse 10 yıl görev yaptı. Burada bulunduğu süre zarfında [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)'yi ve dönemin politik ile sosyal koşullarını derinlemesine öğrendi; zaman zaman Britanya [konsolos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konsolos)u olarak da görev yapardı. Akabinde merkezi [Şumnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eumnu)'da bulunan [2. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'ya nakledildi. Burada şehrin en yeni tahkîmatlarının inşâsını denetledi ve dış savunmalarını [Kraków](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krak%C3%B3w)'daki [Wawel Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wawel_Kalesi) modeli doğrultusunda tasarladı.[^1] Aynı zamanda [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna_Vilayeti) ile [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Vilayeti) vilâyetlerindeki topçu birliklerini tâlim ettirdi. Bu birlikler daha sonra [Plevne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne)'de görev aldı ve önemli başarılara imzâ attılar; bu sebeple [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1)'ndaki zaferler yabancı basında genellikle Strecker'e atfedilirdi.[^2] 1875'te [mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) mertebesine terfî etti. #### 93 Harbi Artık İstraker Reşid Paşa olarak anılan Strecker, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) esnâsında [Varna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varna)'daki topçu birliklerine kumanda etti. Kale hiç kuşatılmadığı için düşmanla doğrudan çatışma fırsatı bulamadı; görevi, sahadaki ve kalelerdeki askerlerin ihtiyaç duyduğu malzeme ve teçhîzatın Varna'dan sağlanıp her zaman hazır bulunmasını temin etmekle sınırlıydı. Kendisine daha fiilî komuta verilmediği için derin bir üzüntü duyduğu aktarılmaktadır.[^3] ![1877'de Reşid Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/Strecker_Pascha.jpg) *1877'de Reşid Paşa (The Graphic, public-domain)* [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un olası bir düşman saldırısıyla tehdit altında olması üzerine savunma hazırlıkları yapıldı ve İstraker, [Deli Fuad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Fuad_Pa%C5%9Fa) komutasındaki savunma ordusunun topçu müfettişi olarak atandı. [Ayastefanos Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayastefanos_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) nedeniyle bu kuvvetler harekete geçmedi. Bunun arkasından İstraker, Osmanlı ordusunun yeniden düzenlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalara katıldı. Ağustos 1878'de [Ahmed Muhtar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_Pa%C5%9Fa) ile berâber [Eduard Totleben](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eduard_Totleben) liderliğindeki [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) heyetiyle müzâkerelerde bulundu. #### Doğu Rumeli [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'ın [yâver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_subay%C4%B1)lerinden biri olan İstraker Reşid Paşa, [Aleko Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleko_Pa%C5%9Fa)'nın isteğiyle 10 Ağustos 1879'da [Doğu Rumeli Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Rumeli)'nin [milis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milis) ve [jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma) kumandanlığına getirildi. Görevini oldukça ciddiye aldığından dolayı, selefi [Vitalis Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vitalis_Pa%C5%9Fa)'dan daha faaldi. 1881'de vilâyete (özellikle [Kırcaali](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rcaali)'ye) dönen Müslüman mülteciler üzerinde zulümde bulunan birtakım [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar) milisleri askerî mahkemeye sevk etti; verilen cezâlar, miliste disiplini yeniden sağlamaya yardımcı oldu.[^4] Olaylar boyunca Aleko Paşa ile sık sık ihtilâfa düştü. Reşid Paşa, engellere karşı gösterdiği üstün çabalarla kendini kanıtladı ve her yönden gelen entrikalar neredeyse tamamen ortadan kaldırıldı. Fakat, "Tâyin olunduğundan beri dâimâ keyifsizlikten kurtulamadığını, bu durumun sıhhat ve vücûdunu vahim bir sûrette tehdid ettiğini" öne sürerek 4 Aralık 1883'te Sultan'a istifâ dilekçesini yolladı; isteği kabul edilerek 14 Şubat 1884'te İstanbul'a çağrıldı ve yerine [Mâhir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/George_Colville_Borthwick) tâyin edildi. Reşid Paşa'nın taktik zekâsı ve askerî dehâsı, kişiliğinin ağırlığı ve her yerde bıraktığı etki, İmparator [III. Friedrich](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Friedrich_%28Alman_imparatoru%29)'i andıran etkileyici fiziksel görünümüyle daha da güç kazanıyordu. 1883'te [Rüstem Mariani Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Mariani_Pa%C5%9Fa)'nın yerine [Cebel-i Lübnan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_L%C3%BCbnan_Sanca%C4%9F%C4%B1) [mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)lığına aday gösterilmişse de, [Fransızların](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) îtirazı yüzünden bu tâyin gerçekleşemedi.[^5] #### Son yılları Eylül 1885'te [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'deki ordunun kolordu kurmay başkanlığına getirildi.[^6] Az müddet sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndü ve [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesiyle Harbiye Nezâreti Topçu ve Mühendislik Komitesi'ne üye yapıldı. 1889'da diğer paşalar eşliğinde İmparator [II. Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Wilhelm)'i İstanbul'da karşılayıp rehberlik etmekle vazîfelendirildi.[^7] İstraker Reşid Paşa, 18 Ocak 1890'da 59 yaşındayken [grip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grip) kaynaklı [zatürre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zat%C3%BCrre) nedeniyle öldü. [Mecîdiye Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_Ni%C5%9Fan%C4%B1) başta olmak üzere çeşitli nişanlarla taltif edilmiştir. ### Özel hayatı İstraker Reşid Paşa'nın [Bamberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bamberg)'deki âilesi sonradan [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih)'e göçtü.[^8] Kendisi [Makriköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C4%B1rk%C3%B6y)'de [İngiliz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) eşiyle bir [villa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Villa)da yaşıyordu. Devlet adamlığı yanı sıra coğrafyacı ve yazardır. İlk çalışması olan *Zur Geographie von Hocharmenien* adlı makâlesi 1869'da yayımlandı; bu çalışmasıyla [Batı Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Ermenistan)'ın doğru ve sistematik ilk [topografik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topo%C4%9Frafya) tasvirini ortaya koyan kişi oldu. 1886'de yayımlanan *Ueber den Rückzug der Zehntausend* eseri ise [Ksenofon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ksenofon)'un askerî harekâtlarını konu alır. 1892'de yayımlanan ve yarıda kalan *Bemerkungen über den Russisch-Türkischen Krieg 1877-78 und Beitrag zur Geschichte desselben* yapıtı [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) hakkındadır; bu eserinde, târihçilerin yeterince kullanmadığına inandığı Osmanlı kaynaklarından olabildiğince yararlanmaya çalıştı. [^1]: Unsere Zeit: Die türkischen Heerführer im Kriege von 1877. F. M. Brockhaus, 1878, s. 11. [^2]: Militär-Zeitung: Fremde Officiere in der türkischen Armee. 4 Ocak 1887, s. 4. [^3]: Das Echo: Deutschtum im Auslande. Verlag J. H. Schorer, 30 Ocak 1890, s. 145. [^4]: Gopčević, Spiridon. Bulgarien und Ostrumelien mit besonderer berücksichtigung des zeitraumes von 1878-1886. Verlag von B. Elischer, 1886, s. 274. [^5]: Politics in the Lebanon. Littell & Co., 13 Ekim 1883, s. 69. [^6]: The New York Times: The Roumelian Troubles. George Jones, 28 Eylül 1885, s. 1. [^7]: Fremden-Blatt. Elbemühl Verlag, 1889. [^8]: Bayerische Krieger-Zeitung: Heer und Flotte. Stahl, 1890, s. 15.