# İstolni Belgrad Muharebesi (1593)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stolni_Belgrad_Muharebesi_(1593)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İstolni Belgrad Muharebesi (1593), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stolni_Belgrad_Muharebesi_%281593%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** İstolni Belgrad Muharebesi
- **Parçası:** 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı
- **Tarih:** 4 Kasım 1593
- **Yer:** İstolni Belgrad, Macaristan
- **Sebep:** Alman ordusunun İstolni Belgrad'ı kuşatmak istemesi
- **Sonuç:** Kutsal Roma İmparatorluğu zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlı Devleti Slovakya'daki kalelerini kaybetti
- **Savaşan:** 25px Kutsal Roma İmparatorluğu; 20px Macaristan Krallığı; 25px Hırvat Krallığı; 20px Papalık Devleti; 25px Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** 25px Albay Hardegg; 20px Miklós Pálffy; 20px Györgi Zrinyi; 25px Tamás Nádasdy; 20px Péter Huszár; 25px Budin Valisi Hasan Paşa
- **Güç:** ~20.000; ~10-15.000
- **Kayıp:** ~1.500 asker; 3-4.000 asker, 20-40 top

**İstolni Belgrad Muharebesi**, 4 Kasım 1593'te [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale) Komutanı Albay Hardegg komutasındaki [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusunun [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin) Valisi Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı birliğini yendiği askerî çarpışma, [1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1593-1606_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda bir evre.

## Muharebe öncesi

1593 yılında [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na savaş ilan edilmesiyle 19 Temmuz'da Türk ordusunun başında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan harekete geçen Serdar-ı Ekrem Sadrazam [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) 4 Eylül gibi sefer mevsimi açısından geç bir tarihte [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a ulaştı. Ardından sınır bölgesine yürüdü ve 13 Ekim'de (3 günlük bir kuşatmadan sonra) [Bespirim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vesprim)'i, 19 Ekim'de de [Palota](https://turkipedia.org/tr/wiki/V%C3%A1rpalota)'yı (2 günlük bir kuşatmadan sonra) fethetti.

Bu sırada [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale) ve [Komarom](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%A1rom-Estergon) civarında yaklaşık 20.000 kişilik bir ordu toplamıştı. Alınan esirlerden [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale) civarındaki Alman ordusunun [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r)'a yürüyecekleri duyumu alınmışsa da, Kasım ayının yaklaşması nedeniyle, kışlağa çekilerek müteakip bahar harekâta devam etme fikri ağır basmıştı.

Türk ordusu 24 Ekim'de çekilmeye başlarken, [Kutsal Roma İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_imparatorlar%C4%B1_listesi) [II. Rudolf](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Rudolf_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) tarafından İmparatorluk ordusunun komutanlığıyla görevlendirilen [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale) Komutanı Albay Ferdinand Hardegg, [Orta Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Macaristan) komutanları Miklós Pálffy ve Kont György Zrinyi, [Hırvat](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatlar) Komutan Tamás Nádasdy Türk ordusunun takibini önerdiler. Bununla birlikte, İmparatorluk (Alman-Macar) ordusu yavaş yavaş 20.000'e ulaştığından, taarruz için yeterli değildi. 28 Ekim'e kadar süren Harp Kurulunda önce [Bespirim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vesprim)'in geri alınması tartışılmışken, daha sonra [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r)'ın kuşatılması hususunda mutabık kalındı. 29 Ekim'de harekete geçen ordu, 31 Ekim günü 15.00 civarında sisten faydalanarak kalenin önüne kadar fark edilmeksizin geldi. Bununla birlikte, 200-300 kişilik bir Türk keşifçi birliğini takibe girişince, kalenin top menziline girdi ve 1 Kasım'a kadar topların menzilinden uzaklaşana kadar kaydadeğer kayıplar verdi.

Papalık temsilcisi Péter Huszár komutasındaki Macar birliklerinin kaleye taarruzunun da püskürtülmesi üzerine, 1 Kasım'da Albay Hardegg orduyu kamplarına geri çekti. 3 Kasım Çarşamba günü ise külliyen ricat etmeye başlamışken, [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r) kalesinin kuşatıldığını duyan [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin) Beylerbeyi Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı birliği sabah saatlerinde kale civarında göründü. Birlikte [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon), [Peçuy](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%A9cs), [Mohaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moha%C3%A7) ve [Nograd](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%B3gr%C3%A1d) Beylerine bağlı askerler de vardı. Birliğin [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r) kalesinden çıkan takipçi bir birlik olmadığını anlayan Albay Hardegg ordusunu muharebe düzenine soktu.

## Muharebe

İmparatorluk ordusu ile Osmanlı birliği [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r)'ın 10 kilometre kuzeydoğusunda [Pákozd](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%A1kozd) civarında 10.00 sularında karşı karşıya geldi. Budin Valisi Hasan Paşa, sayı ve teçhizat açısından dezavantajlı konumda olmasına rağmen muharebeyi kabul etti. İmparatorluk ordusunda Alman askerleri merkezde, Miklós Pálffy sol kanatta, György Zrinyi ve Tamás Nádasdy sağ kanatta konumlandılar. İmparatorluk ordusu Pálffy'nin kanadından taarruza geçti. Péter Huszár ise Osmanlı birliklerinin karşı taarruzunu püskürttü. Alman ordusunun topçusunun devreye girmesiyle Osmanlı birlikleri bozulmaya başladı.

[Aşağı Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fa%C4%9F%C4%B1_Avusturya) süvarisinin hücumuyla Osmanlı piyadeleri sarsıldı. Albay Hardegg'in sol, Péter Huszár'ın ise sağ kanattan başlattığı hücuma dayanamayan Osmanlı birlikleri, sağ kanadın Kont Pálffy'nin birlikleri tarafından kuşatılma tehlikesi karşısında geri çekilmeye başladı. Nádasdy ve Zrinyi komutasındaki birlikler düzensiz bir şekilde [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r) kalesine çekilmeye çalışan Osmanlı birliklerini 4 kilometre boyunca takip etti.

Osmanlı birliği (Alman kayıtlarına göre) 3.000 ilâ 4.000 asker ve 20 ilâ 40 top kayıp verirken, İmparatorluk ordusununki 1.500 civarındaydı. Ordusundaki komutanlarının [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r)'ın yeniden kuşatılması yönündeki fikirlerinin aksine (kuşatma için ağır toplar da orduya ulaşmıştı), Albay Hardegg riske girmeyerek geri çekilmeyi tercih etti ve 7 Kasım'da [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale)'ye ulaştı. Kont Pálffy de [Komarom](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%A1rom-Estergon)'a geri döndü.

## Muharebe sonrası

![Filek'in Almanlarca ele geçirilişi (1593)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/F%C3%BClek_megv%C3%A9tele_1593-ban.jpg/1280px-F%C3%BClek_megv%C3%A9tele_1593-ban.jpg)
*Filek'in Almanlarca ele geçirilişi (1593) (Abraham Ortelius, public-domain)*

Bu muharebeyle [Kulpa Bozgunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kulpa_Bozgunu)'ndan sonra aynı yıl içinde ikinci yenilgiyi alan Osmanlı birlikleri kalelere çekilirken, Alman ordusu da harekât serbestisi kazandı.

Alman idaresindeki [Orta Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Macaristan) kalesi [Kosice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C5%A1ice)'nin komutanı Kristof Teuffenbach 1593 Eylül'ünde [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Türk ordusunun [Slovakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slovakya) bölgesine yönelmesi ihtimaline karşı bölgesinde asker toplamıştı. [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r) Muharebesi'nin ardından [Yanıkkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale)'ye dönen Albay Hardegg'in aksine fırsatı değerlendirerek harekâtı sürdürmek isteyen Miklós Pálffy 7-8.000 kişilik ordusuyla [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'yı geçti ve 24 Kasım'da Teuffenbach'ın birliklerine katıldı.

Teuffenbach ilk önce 8-9 Kasım'da (birkaç yıl önce [Filek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filakovo)'teki Türk garnizonu tarafından inşa edilmiş olan) [Sabatka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rimavsk%C3%A1_Sobota) kalesini kuşatmış, [Seçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9cs%C3%A9ny) civarında bir Türk birliğini püskürttükten sonra Sabatka 15 Kasım'da teslim olmuştu. Teuffenbach [Filek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filakovo)'i kuşatırken Pálffy'nin ordusuyla 24 Kasım'da Teuffenbach'a katılması Osmanlı birliklerinin moralini bozdu ve 800 kişilik garnizon 27 Kasım'da 39 yıldır Osmanlı egemenliğindeki bu önemli kaleyi teslim ederek güneye çekildi.

Alman-Macar ordusu, tahliye edilen [Kekkö](https://turkipedia.org/tr/wiki/Modr%C3%BD_Kame%C5%88), [Dvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dvin), [Somoskö](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somosk%C3%B6), [Devam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devam), [Boyak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boyak) ve [Hayasko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hajn%C3%A1%C4%8Dka) kalelerini savaşsız ele geçirdi.

[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) Arşidükü Matthias komutasındaki bir birlik ise [Neograd](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%B3gr%C3%A1d)'ı zaptetti.

Harekâta devam ederek bölgedeki bir diğer önemli Osmanlı kalesi [Hatvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatvan)'ı ele geçirmeyi hedefleyen Kont Pálffy'nin aksine, Teuffenbach soğuktan şikayet eden askerleriyle birlikte [Kosice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C5%A1ice)'ye çekildi. Bunu üzerine çekilmekten başka çaresi kalmayan Kont Pálffy geri dönüş yolu boyunca [Seçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9cs%C3%A9ny) ve [Dregeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dr%C3%A9gelypal%C3%A1nk)'yi hücumla zaptetti ve 15 Ocak 1594'te [Komarom](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%A1rom-Estergon)'a döndü.

Osmanlı Sadrazamı [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) ise 1594 sefer mevsiminde doğrudan (İstolni Belgrad Muharebesinde başrol oynayan) Albay Hardegg ile Kont Pálffy'nin konuşlandıkları yerleri hedef alarak [Yanıkkale'yi fethetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yan%C4%B1kkale_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281594%29) ve [Komarom](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%A1rom-Estergon)'u kuşattı.