# İstefanaki Karatodori

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stefanaki_Karatodori
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İstefanaki Karatodori, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stefanaki_Karatodori (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum adı:** Stéfanos Karatheodhorí
- **Doğum tarihi:** 17 Mart 1789
- **Doğum yeri:** Bosnohori, Osmanlı imparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1867
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
- **Yattığı yer:** Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi
- **Milliyeti:** Osmanlı Rumu
- **Dini:** Ortodoksluk
- **Dalı:** Tıp
- **Öğrenim:** Pisa Üniversitesi
- **Etkilendikleri:** Alessandro Volta
- **Akrabalar:** Kostantinos
- **Evlilikleri:** Lukia Murusis
- **Çocukları:** Kostaki Karatodori Bey; Sisam beyliği; Aleksandro Karatodori Paşa
- **Ek bilgi:** II. Mahmud’un doktoru
- **Etnik kökeni:** Rum

**İstefanaki Karatodori** (Στέφανος Καραθεοδωρή *Stéfanos Karatheodhorí*; 1789, [Bosnaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%2C_Edirne), [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) - 1867, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) [Osmanlı Rumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1) bilgin, doktor ve devlet adamı. [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un saray hekimidir.

## Hayatı

17 Mart 1789'da [Edirne Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Vilayeti)'ndeki [Bosnohori](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%2C_Edirne) (Vyssa) köyünde dünyaya geldi. İlkokulu [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)’deki Rum okulunda tamamlamıştır. Ardından Rum tüccarların katkılarıyla, yeni nesil arasında Yunan milliyetçiliğinin geliştirilmesi amacıyla kurulan [Ayvalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayval%C4%B1k) Rum Okulu’na devam etmiştir. 1805’te kaydolduğu okuldan 1809 yılında mezun olmuştur. Okul müdürü Benjamin Lesvios, İstefanaki’nin yurtdışında eğitim görmesi için Rum gençlere burs veren [Pisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pisa)’daki Rum tüccarlarla görüşmüştür. Lesvios’un tavsiye sonucunda yüksek tahsil için bu dönemin tıp alanında gözde ülkelerinden biri olan [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)’nın [Pisa Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pisa_%C3%9Cniversitesi)’ne giden İstefanaki fizik, matematik, felsefe, tıp ve filoloji alanlarında eğitim görmüştür. Buradaki eğitimi esnasında İtalyan fizikçi [Alessandro Volta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alessandro_Volta)’nın derslerine de iştirak etmiştir. 1819’da tıp diploması alarak okulundan mezun olmuştur.[^1]

İstefanaki’nin kariyeri 1820’de Edirne Rum Okulu Müdürlüğü görevi ile başlamıştır. Okuldaki görevinin yanı sıra 1821’de serbest hekimliğe de başlayan İstefanaki, öte yandan kilisenin sözcülük görevini de yürütmüştür. 1821’de [Yunan İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) patlak verdiğinde, Karatodori ailesinin önde gelen şahsı, genç İstefanaki, Yeniçerilerce ‘gâvurluk’ ve casuslukla suçlanmış, o dönem Edirne Mahkemesi Birinci Kâtibi olan Mehmed Kabuli Efendi bu suçlamalara karşı, ona sahip çıkmıştır. Hekim İstefanaki'nin, Kabuli Efendi'nin eşini tedavi edip hayatî tehlikeyi atlatmasının bunda etkili olduğu anlaşılmaktadır. Muhtemelen, bu gelişmeyle beraber, Kabuli Efendi ile Hekim İstefanaki arasında bir yakınlık oluşmuştur. 1824'te İstanbul'a gelmiştir. Böylece meslekî kariyerinin önemli adımlarından birini atmıştır. İstanbul'da ilk önce serbest hekim olarak çalışan Hekim İstefanaki'nin hastaları genelde Fenerli Rum soylular ve devlet çalışanlarıydı.[^2]

1827 yılında [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un doktoru olmuştur. Bu dönemde kurulan tıp okulunun ([Tıphâne-i Âmire ve Cerrahhâne-i Âmire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_T%C4%B1bbiye-i_%C5%9E%C3%A2h%C3%A2ne)) tesisine katkı yapmış ve yeğeni [Kostantinos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kostantinos_Karatodori) (1802-1879) ile beraber yıllarca buralarda ders vermiştir. Tıphâne-i Âmire ve Cerrahhâne-i Âmire tıp okulları 1839'da [Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_T%C4%B1bbiye-i_%C5%9E%C3%A2h%C3%A2ne) adı altında birleştirildikten sonra burada ders vermeye devam etmiştir. Çalışma ve gayretinden ötürü 1858'de kendisine dördüncü rütbeden bir [Mecidiye Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_Ni%C5%9Fan%C4%B1) verilmiştir. Yeğeni Konstantin de [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in ölümüne değin saray hekimliği yapmıştır.[^3]

1851'de kurulan Encümen-i Dâniş'in fahri üyesidir ve kurucuları arasında bulunduğu *Ellinikos Filologikos Sillogos* (Dersaadet Helen Cemiyet-i Edebiyesi) ilk başkanıdır. 41 yaşındayken [Bâb-ı Âli tercümanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1) Aleksandros Mavrokordatos ve Eflak-Boğdan Beyi [Aleksandros Murusis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Morozi)'in kızı Smaragda Murusis'in 18 yaşındaki kızları Lukia ile evlenir. Bu evlilikten 7 çocukları olmuştur. Çocuklarından biri [Sisam beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam_Em%C3%A2reti) [Aleksandro Karatodori Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa)'dır.[^4] Diğer çocuğu [Kostaki Karatodori Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kostaki_Karatodori_Bey) de [Sisam beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam_Em%C3%A2reti) yapmıştır.

Mezarı eşiyle beraber kurucu ve hamisi olduğu [Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Panayia_Kilisesi_%28Yenik%C3%B6y%29)'nin bahçesindedir.[^5]

[^1]: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf Bir Saray Hekiminin Serencamı: İstefanaki Karatodori (1789- 1867), Mahmut Akpınar, C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIV/1 - 2010, 173-184. <http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf>
[^2]: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf Bir Saray Hekiminin Serencamı: İstefanaki Karatodori (1789- 1867), Mahmut Akpınar, C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIV/1 - 2010, 173-184. <http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf>
[^3]: http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf Bir Saray Hekiminin Serencamı: İstefanaki Karatodori (1789- 1867), Mahmut Akpınar, C.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, XIV/1 - 2010, 173-184. <http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/2138.pdf>
[^4]: Efe, Peri. Millet-i Rum’dan bir Münevver: Aleksandros Karatheodoris. Toplumsal Tarih, 2010, s. 83-93. <https://www.academia.edu/19855178/Bir_Osmanl%C4%B1_B%C3%BCrokrat%C4%B1_Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa_M%C4%B0llet_i_Rumdan_Bir_M%C3%BCnevver_Aleksandros_Karatheodoris>
[^5]: Kotam, Aleksia. Yeniköy Panayia Kilisesi 180 yaşında. agos.com.tr, 2017. <http://www.agos.com.tr/tr/yazi/18485/yenikoy-panayia-kilisesi-180-yasinda>
