# İstanbul Harekâtı (1807)
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Harek%C3%A2t%C4%B1_(1807)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İstanbul Harekâtı (1807), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul_Harek%C3%A2t%C4%B1_%281807%29 (CC-BY-SA-4.0)
* (Thomas Whitcombe, public-domain)*
- **Çatışma:** İstanbul Harekâtı
- **Parçası:** 1807-1809 Osmanlı-İngiliz Savaşı/Napolyon Savaşları
- **Tarih:** 19 Şubat-3 Mart 1807
- **Yer:** Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi
- **Bölge:** Türkiye
- **Sonuç:** Stratejik Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Birleşik Krallık
- **Komutan:** III. Selim; Seydi Ali Paşa; John Thomas Duckworth
- **Kayıp:** 1 kalyon, 4 firkete, 3 şalupa, 1 brik ve 2 gambot; 1 kalyon, 300 ölü, 250 yaralı
**İstanbul Harekâtı** ya da **Çanakkale Harekâtı**, [1807-1809 Osmanlı-İngiliz Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ngiliz_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.
1806 yılında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla [savaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/1806-1812_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1) giren [Rusya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla ittifak halinde Osmanlılara savaş açan [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) 1807 yılında [Amiral Duckworth](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Thomas_Duckworth) komutasındaki [İngiliz donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kraliyet_Donanmas%C4%B1)nı [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'na sokarak buradaki bir [Osmanlı filosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nu mağlup ettikten sonra başkent [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) önlerine geldiyse de, alınan savunma önlemleri karşısında çekilmek zorunda kaldı ve [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan çıkarken kayıplara uğradı.
## Harekât
### Çanakkale Boğazı'nda muharebe
[İngiliz donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kraliyet_Donanmas%C4%B1) *Royal George (100), Windsor Castle (98), Canopus (80), Pompée (74), Repulse (74), Ajax (74), Thunderer (74), Standard (64), Endymion (40)* ve *Active (38)* gemileri ile *Lucifer* ve *Meteor* bomba gemilerinden müteşekkildi. Donanma [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1) açıklarında uygun rüzgar beklerken 14 Şubat'ta alev alan *Ajax* 15 Şubat'ta [Bozcaada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada)'ya sürüklenerek patladı ve 250 İngiliz denizci öldü. 19 Şubat 1807'de uygun rüzgârı bulan donanma 08.00'da Boğaz'a girdi ve her iki yakadaki Türk kalelerinin ateşiyle karşılaştı. Boğaz'da [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)na bağlı 13 parçalık bir filo (1 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon), 4 [firkete](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn), 4 [şalupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ealupa), 2 [brik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brik) ve 2 [gambot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gambot)) İngilizleri karşıladıysa da; 1 [gambot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gambot) ve 1 [şalupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ealupa) esir düştü, diğerleri de baştankara etti ve İngilizlerce yakıldı. 1 [brik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brik) ise süratle [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a seyrederek İngiliz donanmasının gelişini haber verdi. Akşam 5.00 civarında İngiliz donanması [Marmara Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi)'ne girdi.
### İstanbul önlerinde İngiliz donanması
*Çanakkale önlerinde deniz muharebesi (16 Şubat 1807) (Whitcombe, Thomas, artist; Sutherland, Thomas, engraver, public-domain)*
*Fransız Elçisi Sebastiani'nin de desteğiyle İstanbul'da güçlendirilen savunma (public-domain)*
İngiliz donanması 20 Şubat'ta [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) kıyılarına ulaşarak [Adalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalar) önüne demir attı. Bu, [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)'nden (1453) bu yana bir düşman donanmanın [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) önlerinde göründüğü ilk olaydı.[^1] [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ise [Boğaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1) ve [Haliç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7)'te savunma düzeni aldı. Amiral Duckworth 21 Şubat'ta *Endymion* gemisini göndererek [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın teslim edilmesi talebini içeren yarım saatlik bir [ültimatom](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cltimatom) verdi. Buna hiçbir yanıt verilmediği gibi, İngiliz Amiral'in görüşme talebi ise [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y) önerilmek suretiyle cevaplandı.[^2] İngiliz Amiral'in hareketsiz kalması inandırıcılığını yitirmesine yol açtı.
Boğaz çevresine 1200 top ve Beşiktaş önlerine kalyon, fırkateyn ve korvetlerden oluşan 20 parçalık donanma yerleştiririlerek hazırlıkların tamamlanmasının ardından [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Halet Efendi aracılığıyla İngiliz Amiral'e sert bir nota verdi. Ayrıca, bir grup Türk askeri [Kınalıada](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1nal%C4%B1ada)'ya çıktı. Buna karşılık olarak Amiral Duckworth de aday İngiliz denizcilerini çıkardı. Adanın içlerindeki manastır ve çevresinde yoğunlaşan çarpışamalarsa gayrimüslimler de Türk askerlerine destek verdi ve İngiliz deniz piyadelerinin püskürtüldü.
### Çanakkale Boğazı'ndan çıkış
İngiliz donanması 3 Mart'ta [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ne doğru çıkışa geçti.[^3] Buna mukabil, tahkimatını güçlendirmiş Osmanlı savunması Boğaz geçişinde İngiliz donanmasını topa tuttu. 400-450 kilogramlık taş gülleler İngiliz gemilerine büyük hasar verirken[^4], 29 ölü ve 138 yaralı veren İngiliz donanması 3 Mart akşamı [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1) dışına çıkmayı başardı.[^5]
Çanakkale ve İstanbul'daki çarpışmalarda verilen 280 zayiat ve Ajax gemisinin infilakıyla verilen 250 ölü [İngiliz donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kraliyet_Donanmas%C4%B1) açısından başarısız sonuçlanan seferin ağır faturası oldu.[^6]
[^1]: "Guardian of the Straits: Ottoman Naval Battles at the Dardanelles (1656-1915) and Implications for Turkey’s Maritime Security", Halil Ersin Avcı, International Journal of Social Sciences/Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, s.528
[^2]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.441
[^3]: Napoleon.org sitesi.
[^4]: "The Naval History of Great Britain", William James, c.4, 1805–1807 (1837), s.320-321
[^5]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.441-442
[^6]: The Royal Hospital School, Holbrook cannon.