# İstanbul Antlaşması (1562)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_(1562)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İstanbul Antlaşması (1562), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281562%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** İstanbul Antlaşması
- **Çeşit:** Barış antlaşması
- **Taraflar:** Osmanlı İmparatorluğu Avusturya Arşidüklüğü; Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu
- **Diller:** Osmanlı Türkçesi

**İstanbul Antlaşması**, [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında 1 Haziran 1562 tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da imzalanan antlaşma. Sekiz yıl geçerliliği olan antlaşmayla birlikte Avusturya Arşidüklüğü'nün Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 altın vergi vermesi ve her iki tarafın da birbirine saldırılmaması kabul edilmişti.

## Arka plan

[I. János](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._J%C3%A1nos)'un 22 Temmuz 1540'ta ölmesinin ardından eşi [Izabela Jagiellonka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Izabela_Jagiellonka), János'un ölümünden birkaç gün önce doğan oğlu [János Zsigmond Zápolya](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._J%C3%A1nos) adına [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ın başına geçmek için, Macaristan'ın bağlı olduğu [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'dan onay aldı.[^1] Yaşanan bu gelişme sonrasında [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) Arşidükü [I Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29), Ekim 1540'ta [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'i [kuşatsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281540%29) da[^2] şehirdeki Macar kuvvetlerine karşı üstünlük sağlayamadı.[^3] Ertesi yıl, Ferdinand'a bağlı bir ordu Budin üzerine hareket etti. 3 Mayıs 1541 tarihinde şehre gelen ordu, 4 Mayıs günü şehri [kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281541%29).[^4] Önce [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) Beylerbeyi [Divane Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Div%C3%A2ne_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa), ardından ise üçüncü vezir [Sokollu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki kuvvetleri Budin'e gönderen Süleyman,[^5] 23 Haziran 1541'de orduyla birlikte [sefere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stabur_Seferi) çıktı.[^6] Öncü Osmanlı kuvvetleri 10 Temmuz 1541 günü Budin'e geldi.[^7] 21 Ağustos günü kuşatma sonlandırıldı ve Ferdinand'ın kuvvetleri geri çekilmeye başladı.[^8][^9][^10] Ordunun 27 Kasım 1541'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönmesiyle sefer sona erdi.[^11] 1542'de Ferdinand'ın tekrar Budin ve [Peşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Fte)'yi kuşatması üzerine Süleyman, Macaristan üzerine bir kez daha sefere çıkma kararı aldı.[^12] İstanbul'daki hazırlıkları tamamlanmasının ardından 17 Aralık 1542 günü [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye hareket eden Süleyman,[^13] kışı burada geçirmesinin ardından 23 Nisan 1543'te [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya doğru yola çıktı.[^14][^15] Bazı şehirlerin Osmanlı egemenliğine girmesiyle sonuçlanan bu sefer, Süleyman'ın 16 Kasım günü İstanbul'a ulaşmasıyla sona erdi.[^16]

1545'in Kasım ayında Ferdinand tarafından İstanbul'a gönderilen elçilik heyetinin görüşmeleri sonrasında iki devlet arasında 18 ay kadar sürecek bir ateşkes yapıldı.[^17][^18] 19 Haziran 1547 tarihinde ise Avusturya Arşidüklüğü ile beş yıl geçerli olacağı belirtilen bir antlaşma imzalandı. Antlaşmaya [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da dahil edilmişti. İki devlet arasındaki ilk yazılı antlaşma olma niteliği taşıyan antlaşmayla birlikte Avusturya Arşidükü I. Ferdinand ile Kutsal Roma Cermen İmparatoru [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl), Osmanlı İmparatorluğu'nun Macaristan üzerindeki hakimiyetini tanıdı ve Habsburg Hanedanı'nın elinde bulundurduğu Macaristan toprakları için Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 altın vermeyi kabul etti. Ayrıca antlaşmaya göre iki taraf da birbirine saldırmayacaktı.[^19][^20][^21][^22] Öte yandan Izabela Jagiellonka, oğlu ile birlikte [Lipova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipova%2C_Arad)'ya gönderilmiş ve [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel)'in yönetimi kendisine verilmişti.[^23] Macaristan Kralı János Zsigmond'un vasisi [György Martinuzzi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Martinuzzi) ise buradaki meclis tarafından kral naibi olarak seçilmiş, 1549'da Ferdinand ile Izabela'nın adamları arasında gizli bir anlaşma yapmış, 1551 Temmuz'unda ise Izabela ile Ferdinand arasında yapılan ve Ferdinand'ın Macaristan ile Erdel hükümdarı olarak tanındığı [antlaşmayla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wei%C3%9Fenburg_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) Erdel'in Avusturya himayesine girmesi doğrultusunda çalışmalara başlamıştı.[^24][^25][^26] Avusturya askerlerinin Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Erdel'e saldırmasıyla antlaşma ihlal edildi. Süleyman tarafından, [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) Beylerbeyi ile [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) voyvodalarına Erdel'a yapılacak bir saldırıya karşı koyma emri verildi. Erdel topraklarına birtakım saldırılar düzenleyen Avusturya askerleri, bazı kimseleri esir aldı.[^27] Yaşanan gelişme üzerine Erdel üzerine gönderilen Rumeli Beylerbeyi Sokollu Mehmed Paşa; [Beçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C3%A7e) (günümüzdeki adı Bečej), [Beçkerek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zrenjanin) (günümüzdeki adı Zrenjanin), [Çanad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenad)'ın (günümüzdeki adı Cenad) yanında on iki kaleyi ele geçirdi, Lipova'yı tekrar kontrol altına aldı, [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar)'a yaptığı kuşatmanın ise başarısızlıkla sonuçlanması sonrasında geri döndü.[^28][^29] Öte yandan Avusturya kuvvetleri tarafından kuşatılan Lipova bir süre sonra bu devletin egemenliğine girerken,[^30] Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolündeki Segedin'e yapılan saldırı başarısız oldu.[^31] Süleyman tarafından bölgeye gönderilen İkinci Vezir [Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa), [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'da buluştuğu Sokollu Mehmed Paşa ile birlikte 1552 Haziran'ında Temeşvar'ı [kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281552%29).[^32] Temeşvar ile birlikte çevresindeki küçük kalelerin de alınması sonrasında bölgede [Temeşvar Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar_%28eyalet%29) kuruldu.[^33] Diğer taraftan Budin Beylerbeyi [Hadım Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Ali_Pa%C5%9Fa_%28sadrazam%29) ise [Dregely](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dr%C3%A9gely) ve [Seçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9cs%C3%A9ny)'i almış, [Palast Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Palast_Muharebesi)'nde Avusturya kuvvetlerini yenilgiye uğratmış, [Fülek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filakovo)'i aldıktan sonra Kara Ahmed Paşa ile birleşerek [Solnok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Szolnok)'a yapılan kuşatma sonrasında burayı ele geçirmiş, sonrasında yapılan [Eğri](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fri_%28%C5%9Fehir%29) [kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fri_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281552%29) ise başarısızlıkla sonuçlanmıştı.[^34]

Ferdinand tarafından gönderilen elçi [Ogier Ghislain de Busbecq](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogier_Ghislain_de_Busbecq), 1555 Haziran'ında [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'da bulunan Süleyman ile görüştü ve iki devlet arasında altı ay sürecek bir barış yapıldı.[^35]

## İçeriği

1 Haziran 1562 tarihinde Avusturya Arşidüklüğü ile Osmanlı İmparatorluğu arasında, süresi sekiz yılla sınırlandırılan bir antlaşma yapıldı.[^36] Antlaşmayla birlikte Ferdinand, Süleyman'a yıllık 30.000 altın vergi vermeyi ve 1547'deki antlaşmadan kalan iki yıllık altın borcunun bir yılını göndermeyi kabul etmişti.[^37] Ayrıca antlaşma süresince her iki taraf da birbirine saldırmamayı kabul etti.[^38]

[^1]: Akgündüz, Ahmed; Öztürk, Said; sf. 185
[^2]: Halecki, Oskar; Reddaway, W. F.; Penson, J. H.. The Cambridge History of Poland, s. 317. <http://books.google.com.tr/books?id=N883AAAAIAAJ&printsec=frontcover&hl=tr#v=onepage&q&f=false>
[^3]: 1533-1540-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. <http://gyorkos.uw.hu/1533-1540/1533-1540.htm>
[^4]: 1541-1542-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. <http://gyorkos.uw.hu/1541-1542/1541-1542.htm>
[^5]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı; sf. 338
[^6]: Altaylı, Yasemin; sf. 39
[^7]: Altaylı, Yasemin; sf. 39
[^8]: 1541-1542-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. <http://gyorkos.uw.hu/1541-1542/1541-1542.htm>
[^9]: Altaylı, Yasemin; sf. 39
[^10]: Turnbull, Stephen; sf. 52
[^11]: Sakaoğlu, Necdet; sf. 10
[^12]: Sandler, Stanley. Ground Warfare: An International Encyclopedia. 2002, s. 387. <http://books.google.com.tr/books?id=L_xxOM85bD8C&pg=PT387&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^13]: İpcioğlu, Mehmet; sf 19
[^14]: Sakaoğlu, Necdet; sf. 10
[^15]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı; sf. 339
[^16]: İpcioğlu, Mehmet; sf 59
[^17]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 14
[^18]: Kurtaran, Uğur; ss. 35
[^19]: Sandler, Stanley. Ground Warfare: An International Encyclopedia. 2002, s. 387. <http://books.google.com.tr/books?id=L_xxOM85bD8C&pg=PT387&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^20]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 14
[^21]: TDV İslâm Ansiklopedisi, s. 68. <http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=380068>
[^22]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 25
[^23]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 15
[^24]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 15
[^25]: Der Reichstag zu Regensburg 1556/57. 2013, s. 310. <https://books.google.com.tr/books?id=B3YhpNTYZ5wC&pg=PA310&dq=Weissenburg+1551+ferdinand&hl=tr&sa=X&ei=b1HXVPfyK6jhywOy7IGQCQ&ved=0CBoQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false>
[^26]: Setton, Kenneth Meyer; ss. 567
[^27]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 34
[^28]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 15
[^29]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı; sf. 495
[^30]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 15
[^31]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 16
[^32]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 16
[^33]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 16
[^34]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 16
[^35]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 16
[^36]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 26
[^37]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 26
[^38]: Aydın, Yusuf Alperen; sf. 26
