# İstanbul Antlaşması (1547) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_(1547) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İstanbul Antlaşması (1547), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281547%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** İstanbul Antlaşması - **Çeşit:** Barış antlaşması - **Diller:** Osmanlı Türkçesi - **Taraflar:** Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya Arşidüklüğü; Kutsal Roma İmparatorluğu **İstanbul Antlaşması** veya bazı kaynaklarda geçen kullanımıyla **Edirne Antlaşması**,[^1] [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında 19 Haziran 1547 tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da imzalanan, [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun da dahil edildiği antlaşmadır. Taraflar arasında yaşanan çeşitli çatışmaların ardından Kasım 1545'te, 18 ay kadar sürecek olan bir ateşkes antlaşması yapıldı. Bu antlaşmanın süresinin dolması sonrasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'a gönderilen Kutsal Roma İmparatorluğu elçisinin de devreye girmesiyle Avusturya Arşidüklüğü ile, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun da dahil edildiği beş yıl geçerli olacağı belirtilen bir antlaşma daha imzalandı. İki devlet arasındaki ilk yazılı antlaşma olma niteliği taşıyan bu belgeyle birlikte Avusturya Arşidükü [I. Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) ile Kutsal Roma İmparatoru [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl), Osmanlı İmparatorluğu'nun [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üzerindeki hâkimiyetini tanıdı ve [Habsburg Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1)'nın elinde bulundurduğu Macaristan toprakları için Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 [duka](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCk) vergi vermeyi kabul etti. Ayrıca antlaşmaya göre iki taraf da birbirine saldırmayacaktı. Ancak 1551'de Avusturya kuvvetlerinin, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel_Prensli%C4%9Fi)'e saldırmasıyla birlikte antlaşma ihlal edildi. ## Arka plan Aralık 1525'ye [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun başkenti [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelen [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) elçisi [Jean Frangipani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jean_Frangipani), 24 Şubat 1525'teki [Pavia Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pavia_Muharebesi) sonrası [Kutsal Roma İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na esir düşen Fransa Kralı [I. François](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Fran%C3%A7ois) için kralın annesi [Louise de Savoie](https://turkipedia.org/tr/wiki/Louise_de_Savoie)'un isteği üzerine Osmanlı Padişahı [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'dan yardım istedi. Yazdığı mektupla yardım sözü veren Süleyman, iki devlet arasında anlaşma sağlanıp François serbest bırakılsa da [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üzerine sefer gerçekleştirme kararı aldı. Macaristan üzerine önce [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pargal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa) gönderildi, 23 Nisan 1526'da ise Süleyman'ın önderliğindeki ordu Macaristan'a hareket etti. Macaristan Kralı [II. Lajos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Lajos)'un liderliğindeki ordu ile 29 Ağustos 1526 günü yapılan [muharebeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moha%C3%A7_Muharebesi) Osmanlı ordusu kazanırken Lajos ise muharebeden kaçan bazı askerlerle birlikte bataklıkta boğularak hayatını kaybetti. Kazanılan bu muharebe sonrasında Macaristan Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı ve başına Süleyman tarafından [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel_Prensli%C4%9Fi) Voyvodası [János Zápolya](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._J%C3%A1nos) getirildi. Ancak Kutsal Roma İmparatoru [V. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl)'ın kardeşi [Avusturya Arşidükü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) [Ferdinand](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ferdinand_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29), János'un krallığını tanımayarak kendini Macaristan kralı ilan etti. Ferdinand, János'un kuvvetlerini yenilgiye uğratmasının ardından 20 Ağustos 1527'de [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)'e girdi[^2] ve Osmanlı İmparatorluğu'na vergi ödemesi karşılığında kendisinin Macaristan kralı olarak tanınmasını istedi. Bunu reddeden Süleyman, 10 Mayıs 1529'da yeni bir sefere çıktı ve 3 Eylül'de kuşattığı Budin'in 7 Eylül'de teslim olmasıyla yönetimi tekrar János'a verdi. Çeşitli yerleri ele geçiren Osmanlı ordusu, 23 Eylül'de Avusturya topraklarına girmesinin ardından 27 Eylül'de [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'yı [kuşatsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) da 16 Ekim günü kuşatma kaldırıldı ve 16 Aralık 1529'da ordu İstanbul'a döndü. Viyana Kuşatması'nın ardından Ferdinand tarafından gönderilen ve Macaristan Krallığı'nın kendisine verilmesi gerektiğini bildiren ikinci elçi Süleyman'dan ret cevabı aldı. Bunun üzerine bazı şehirleri Osmanlı'dan alan Ferdinand'ın 1530'un Ekim ile Aralık ayları arasında gerçekleştirdiği [Budin Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281530%29) ise başarısızlıkla sonuçlandı. Yaşanan gelişmeler sebebiyle Süleyman ve Sadrazam İbrahim Paşa'nın önderliğindeki ordu 25 Nisan 1532'de İstanbul'dan ayrıldı. Bazı yerlerin Osmanlı egemenliğine girmesini sağlayan [sefer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Seferi), 21 Kasım'da İstanbul'a dönülmesiyle sona erdi. Birkaç ay sonra, 22 Haziran 1533 tarihinde Avusturya Arşidüklüğü ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan yazılı olmayan [antlaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281533%29) ile birlikte Macaristan'ın batısındaki bir bölge kendisine kalan Ferdinand, Macaristan üzerindeki hak iddiasını sonlandırarak János'un Macaristan hükümdarlığını tanıdı ve Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 [duka](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCk) vergi vermeyi kabul etti.[^3] János'un 22 Temmuz 1540'ta ölmesinin ardından eşi [Izabela Jagiellonka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Izabela_Jagiellonka), János'un ölümünden birkaç gün önce doğan oğlu [János Zsigmond Zápolya](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._J%C3%A1nos)'nın naibi olarak Macaristan'ı yönetmek için Süleyman'dan onay aldı. Yaşanan bu gelişme sonrasında Ferdinand, Ekim 1540'ta bir kez daha [Budin'i kuşatsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281540%29) da[^4] şehirdeki Macar kuvvetlerine karşı üstünlük sağlayamadı.[^5] Ertesi yıl Ferdinand'a bağlı bir ordu Budin üzerine hareket etti. 3 Mayıs 1541 tarihinde şehre gelen ordu, 4 Mayıs günü şehri [kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281541%29).[^6] Önce [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) Beylerbeyi [Divane Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Div%C3%A2ne_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa), ardından ise üçüncü vezir [Sokollu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki kuvvetleri Budin'e gönderen Süleyman, 23 Haziran 1541'de orduyla birlikte [sefere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stabur_Seferi) çıktı. Öncü Osmanlı kuvvetleri 10 Temmuz 1541'de Budin'e geldi. 21 Ağustos günü kuşatma sonlandırıldı ve Ferdinand'ın kuvvetleri çekilmeye başladı.[^7] Ordunun 27 Kasım 1541'de İstanbul'a dönmesiyle sefer sona erdi. 1542'de Ferdinand'ın tekrar Budin ve [Peşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Fte)'yi kuşatması üzerine Süleyman, Macaristan üzerine bir kez daha sefere çıkma kararı aldı.[^8] İstanbul'daki hazırlıkları tamamlanmasının ardından 17 Aralık 1542'de Edirne'ye hareket eden Süleyman, kışı burada geçirmesinin ardından 23 Nisan 1543'te [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya doğru yola çıktı. Bazı şehirlerin Osmanlı egemenliğine girmesiyle sonuçlanan bu sefer, Süleyman'ın 16 Kasım günü İstanbul'a ulaşmasıyla sona erdi. 1545'in Kasım ayında Ferdinand tarafından İstanbul'a gönderilen elçilik heyetinin görüşmeleri sonrasında iki devlet arasında 18 ay kadar sürecek bir ateşkes yapıldı. Haziran 1547'de V. Karl tarafından gönderilen elçi Gerhard Veltwick'in de devreye girmesi sonrasında Kutsal Roma İmparatorluğu ile Osmanlı İmparatorluğu arasında barış görüşmeleri başladı. ## İçeriği 19 Haziran 1547 tarihinde İstanbul'da imzalanan belge, iki devlet arasındaki ilk yazılı antlaşma oldu.[^9] [Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca)yle kaleme alınan ve şartları Osmanlı tarafından belirlenen ahitte Süleyman, Ferdinand ve V. Karl'ın ismi geçmekteydi. Beş yıl geçerli olacağı belirtilen antlaşmaya göre Macaristan topraklarındaki Osmanlı kontrolündeki yerler Osmanlı İmparatorluğu'nun elinde kalacak, Macaristan'daki Habsburgların kontrolü altında bulunan yerler için Osmanlı İmparatorluğu'na yıllık 30.000 duka vergi gönderilecek, ahdin süresi boyunca her iki taraf da birbirine saldırmayacak ve her iki tarafın tacirleri de kanunlarda belirtilen vergileri ödedikten sonra serbest biçimde ticaret yapabileceklerdi.[^10][^11][^12] Osmanlı İmparatorluğu ile olumlu ilişkileri olan Fransa Krallığı ve [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'nin de dahil edildiği antlaşma; 1 Ağustos günü Karl, 8 Ekim günü Süleyman, 26 Ağustos günü ise Ferdinand tarafından onaylandı. ## Sonrası Izabela Jagiellonka, oğlu ile birlikte [Lipova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipova%2C_Arad)'ya gönderilerek Erdel'in yönetimi kendisine verildi. Macaristan Kralı János Zsigmond'un vasisi [György Martinuzzi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Martinuzzi) ise buradaki meclis tarafından kral naibi olarak seçilmiş, 1549'da Ferdinand ile Izabela'nın adamları arasında gizli bir anlaşma yapmış, Temmuz 1551'de ise Izabela ile Ferdinand arasında yapılan ve Ferdinand'ın Macaristan ile Erdel hükümdarı olarak tanındığı [antlaşmayla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wei%C3%9Fenburg_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) Erdel'in Avusturya himayesine girmesi doğrultusunda çalışmalara başlamıştı.[^13] Avusturya askerlerinin Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Erdel'e saldırmasıyla İstanbul Antlaşması ihlal edildi. Süleyman tarafından [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) beylerbeyi ile [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) voyvodalarına Erdel'e yapılacak bir saldırıya karşı koyma emri verildi. Erdel topraklarına birtakım saldırılar düzenleyen Avusturya askerleri bazı kişileri esir aldı. Yaşanan gelişme sonrası Erdel üzerine gönderilen Rumeli Beylerbeyi Sokollu Mehmed Paşa; [Beçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C3%A7e) (günümüzdeki adı Bečej), [Beçkerek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zrenjanin) (günümüzdeki adı Zrenjanin) ve [Çanad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenad)'ın (günümüzdeki adı Cenad) yanı sıra on iki kaleyi ele geçirdi, Lipova'yı tekrar kontrol altına aldı, [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar)'a yaptığı kuşatmanın ise başarısızlıkla sonuçlanması sonrasında İstanbul'a döndü. [^1]: Ground Warfare: An International Encyclopedia. 2002, s. 79. [^2]: Ferdinand I., 1503-1564: Fürst, König und Kaiser. 2003. [^3]: Geschichte des Osmanischen Reiches. 2009, s. 350-351. [^4]: Halecki, Oskar. The Cambridge History of Poland, s. 317. [^5]: 1533-1540-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. [^6]: 1541-1542-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. [^7]: 1541-1542-ig tartó korszak eseményei Magyarországon. [^8]: Ground Warfare: An International Encyclopedia. 2002, s. 387. [^9]: Osmanlılar: Fütühat, İmparatorluk, Avrupa ile İlişkiler. 2010, s. 41. [^10]: Ground Warfare: An International Encyclopedia. 2002, s. 387. [^11]: Holt, P. M.. The Central Islamic Lands from Pre-Islamic Times to the First World War, s. 328. [^12]: Cartography in the Traditional Islamic and South Asian Societies. 1992, s. 245. [^13]: Der Reichstag zu Regensburg 1556/57. 2013, s. 310.