# İsmâil Rusûhî Dede > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sm%C3%A2il_Rus%C3%BBh%C3%AE_Dede > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İsmâil Rusûhî Dede, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0sm%C3%A2il_Rus%C3%BBh%C3%AE_Dede (CC-BY-SA-4.0) **İsmâil Rusûhî Dede** ya da **Ankaravî İsmâil Rusûhî Efendi** (doğum tarihi bilinmiyor, [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) - 1631, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Galata Mevlevîhânesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata_Mevlevihanesi) şeyhlerindendir.[^1] Mutasavvıf kimliğinin yanında devrinin önemli ilim adamlarından olan Ankaravî, değişik konularda yirmi dört adet eser yazmıştır. Bazı kaynaklarda eser sayısı 28 olarak belirtilir. [Mesnevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesnevi) hakkındaki çalışmalarıyla da Anadolu tasavvuf hareketinin önde gelen isimleri arasında yer alır.[^2][^3] [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) doğumlu İsmâil Rusûhî Dede'nin babasının adı Ahmed'di. İlk eğitimini Ankara'da gören İsmâil Rusûhî Dede [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) ve [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) öğrendi. [Tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf)a yönelerek [Bayrâmiyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayramilik) tarikatına katıldı ve tasavvuf derecelerinde yükseldi. Gözlerinden rahatsızlanan İsmâil Rusûhî Dede, hekimlere başvurup türlü tedaviler görse de iyileşemedi ve rahatsızlığı daha da artmaya başladı. Son çareyi manevi hekimlerde arayan İsmâil Rusûhî Dede [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya)'ya gitti. Burada [Muhammed Celâleddin-i Rûmî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevl%C3%A2n%C3%A2_Cel%C3%A2ledd%C3%AEn-i_R%C3%BBm%C3%AE)'nin mevlevî şeyhi torunu Çelebi Bostan Efendi'yi ziyaret etti. Çelebi Bostan Efendi, ondan Mevlana'nın [Mesnevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesnev%C3%AE_%28Mevl%C3%A2n%C3%A2_Cel%C3%A2ledd%C3%AEn-i_R%C3%BBm%C3%AE%29)'sini şerh etmesini istedi. İsmâil Rusûhî Dede, Çelebi Bostan Efendi'nin öğrencisi oldu ve Mesnevî'yi şerh etti.[^4][^5] Bu sırada gözleri iyileşmeye başlayan İsmâil Rusûhî Dede, Çelebi Bostan Efendi tarafından 1610 yılında Galata Mevlevîhânesi'ne tayin edildi.[^6] 1631 yılında vefât eden İsmâil Rusûhî Dede, vasiyeti üzerine Galata Mevlevîhânesi'nin bahçesine defnedildi. ## Yapıtları ### Mevlevîlik - Risâle fîHakkı's-Semâ - Huccetu's-Semâ' - Risâletu't-Tenzîhiyye fîŞe'ni'l-Mevleviyye - Risâle-yi Usûl-ı Tarîkat ve Bey'at - Sülûknâme-yi Şeyh İsmâîl ### Tasavvufî ve Felsefî Konular #### Tasavvufî Istılâhatlar - Minhâcu'l-Fukârâ - Derecâtu's-Sâlikîn - Risâle-yi Uyûn-ı İsnâ Aşere #### Tasavvufî Şiir Şerhleri - Makâsıdu'l-Aliyye fîŞerhi't-Tâiyye - Şerh-i Kasîde-yi Mimiyye el-Hamriyye - Hikemu'l-Munderice fîŞerhi'l-Munferice #### İbn Arabî ve İşrâkî Felsefesi - İzâhu'l-Hikem (Şerhu Heyâkili'n-Nûr) - Zubdetu'l-Fuhûs fîNakşi'l-Fusûs ### Dinî İlimler - Futûhât-ı Ayniyye - Misbâhu'l-Esrâr - Şerh-i Ehâdîs-i Erba'în - Keffu'l-Lisân anŞurbi'd-Duhân ### Belâgat - Miftâhu'l-Belâga ve Misbâhu'l-Fesâha ### Çoklu Mesnevî Şerhi - Simâtu'l-Mûkınîn - Cenâhu'l-Ervâh - Câmi'u'l-Âyât - Fâtihu'l-Ebyât - Hall-i Müşkilât-ı Mesnevî - Nisâb-ı Mevlevî - Tuhfetu'l-Berere - Mebde ve Me'âd - Mecmû'atu'l-Letâyif ve Matmûratu'l-Ma'ârif [^1]: Ankaravî İsmail Rüsûhî Efendi. semazen.net. [^2]: İsmail-İ Ankaravi Hayatı, Eserleri Ve Tasavvufi Görüşleri-Dr. Erhan Yetik. [^3]: İsmâîl Rusûhî-Yi Ankaravî Şerh-i Mesnevî. [^4]: Türk Edebiyatında Mesnevi Tercüme ve Şerhleri. Pan Yayıncılık, 2008, s. 142. [^5]: Galata Mevlevihanesi: Divan Edebiyatı Müzesi. Türkiye Turing Otomobil Kurumu Yayınları, 1977, s. 30. [^6]: Hadislerle Tasavvuf ve Mevlevi Erkanı. Dârulhadis, 2001, s. 17, 21.