# İshak Sükûti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_S%C3%BCk%C3%BBti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İshak Sükûti, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0shak_S%C3%BCk%C3%BBti (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/81/%C4%B0shak_S%C3%BCkuti.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1868
- **Doğum yeri:** Diyarbakır
- **Ölüm yeri:** San Remo
- **Tanınma nedeni:** İttihat ve Terakki'nin kurucularından
- **Meslek:** Tıp doktoru

![Ekim 1909 tarihli Resimli Kitab dergisinde İshak Sukuti Bey'in Cenaze Töreni](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/1909_10_Resimli_Ishak_Sukuti_Cenaze.jpg)
*Ekim 1909 tarihli Resimli Kitab dergisinde İshak Sukuti Bey'in Cenaze Töreni (Resimli Kitab Dergisi, public-domain)*

**İshak Sükûti** (1868 - 9 Şubat 1902, [San Remo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sanremo)), Osmanlı [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i).[^1][^2]

[Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'da, fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Sükûtî, Kuleli Askerî Tıbbiye İdadisinden mezun olduktan sonra,[^3] 1887'de Sarayburnu'ndaki [Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_T%C4%B1bbiye-i_%C5%9E%C3%A2h%C3%A2ne)'ye kaydoldu. Burada, arkadaşı [İbrahim Temo](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Temo) ile birlikte, daha sonraları [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) olacak, illegal bir örgüt kurdular. Tahsilini tamamlayarak, tabip yüzbaşı oldu. Haydarpaşa Tatbikat Hastanesi'nde çalışırken [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) yönetimine karşı çıktı. Etkinlikleri öğrenilince Rodos Kalesi'ne sürüldü. Buradan kaçarak Paris'e yerleşti. Sonrasında ise İsviçre'ye geçti. 1897'de [Abdullah Cevdet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_Cevdet), [Ethem Ruhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ethem_Ruhi_Balkan), [Tunalı Hilmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunal%C4%B1_Hilmi), [Ahmed Nuri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Nuri), [Mustafa Ragıp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Rag%C4%B1p) gibi arkadaşlarıyla birlikte [Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin Cenevre Şubesi'ni kurdu. [Osmanlı Gazetesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Gazetesi)'ni yayınlamaya başladı. Aynı yıl, cemiyetin Kahire Şubesi'nin kurulmasına da öncülük etti. Hükûmet bu çalışmalardan tedirgin oldu. Vazgeçerlerse onlara mesleklerine uygun görevler verileceğini belirtti. İshak Sükûti ve arkadaşları, Trablusgarp'taki 78 siyasi tutuklunun serbest bırakılması karşılığında bu öneriyi kabul etti. İshak Sükûti anlaşma uyarınca Roma Büyükelçiliği'nde doktorluk görevi aldı.

## Ölümü

Sürgünlük yıllarında [verem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Verem)e yakalanan İshak Sükûti, San Remo'da öldü. Ölümünden 7 yıl sonra 1909 yılında Dr. [Rıza Nur](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1za_Nur) Avrupa'ya giderek mezarını açtırdı ve naaşı İstanbul'a getirildi. Sükûtî, Divanyolu'ndaki [Sultan II. Mahmud Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud_T%C3%BCrbesi) bahçesine gömüldü.[^4]

## Kökeni

İshak Sükûti, genel görüşlere göre [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) olarak bilinir. Ancak bazı kaynaklara ve görüşlere göre [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_T%C3%BCrkleri) olarakta geçmektedir.[^5]

[^1]: Gawrych, George. The Crescent and the Eagle: Ottoman rule, Islam and the Albanians, 1874–1913. IB Tauris, 2006, s. 141, 143. <https://books.google.com.au/books?id=wPOtzk-unJgC&printsec=frontcover&dq=The+crescent+and+the+eagle:+Ottoman+rule,+Islam+and+the+Albanians,+1874-1913+lexicon&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiT94zl8ebXAhWJT7wKHYRLADEQ6AEIJjAA#v=snippet&q=%C4%B0shak%20S%C3%BCkuti&f=false>
[^2]: Jongerden, Joost. Social Relations in Ottoman Diyarbekir, 1870-1915. BRILL, 2012, s. 69. <https://books.google.com.au/books?id=X_LmnA75Dt8C&pg=PA69&dq=%C4%B0shak+S%C3%BCkuti&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiK7dvGv9naAhUOPrwKHXhnAO4Q6AEITTAH#v=onepage&q=%C4%B0shak%20S%C3%BCkuti&f=false>
[^3]: Ahmet KANLIDERE. İttihat ve Terakki’nin Gölgede Kalmış Simalarından Doktor İshak Sükûtî (1868-1902). Selçuk Üniversitesi. <https://www.selcuk.edu.tr/dosyalar/files/303/26_%20%C4%B0ttihat%20ve%20Terakki%E2%80%99nin%20G%C3%B6lgede%20%20Kalm%C4%B1%C5%9F%20Simalar%C4%B1ndan%20Doktor%20%C4%B0shak%20S%C3%BCk%C3%BBt%C3%AE%20(1868-1902)%20-%20Ahmet%20KANLIDERE.pdf>
[^4]: Başbakanlık Osmanlı Arşivleri. BEO, 1379/103359, 3644/273233.
[^5]: İshak Sükûtî. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ishak-sukuti>
