# İshak Ağa Çeşmesi (Ortaçeşme, Beykoz) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_(Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İshak Ağa Çeşmesi (Ortaçeşme, Beykoz), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** İshak Ağa Çeşmesi, Ortaçeşme.jpg - **Diğer ad:** Palamar Çeşmesi - **Durum:** İşlevsel - **Tür:** Sütun çeşme - **Konum:** Beykoz, İstanbul, Türkiye - **Yaptıran:** İshak Ağa - **Tamamlanma:** 1752/1753 - **Yenileme:** 1972 sonrası - **Malzeme:** Mermer - **Kitâbesini yazan:** Edirneli Emin Efendi - **Su kaynağı:** Yalıköy'ün doğu kısmındaki sırt **İshak Ağa Çeşmesi** ya da **Palamar Çeşmesi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beykoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz) ilçesindeki bir [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)dir. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) Gümrük Emini İshak Ağa tarafından 1752 ya da 1753 yılında yaptırıldı. İnşa edildiği dönemde [Beykoz Çayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1) içinde yer alsa da, bölgedeki yapılaşmanın artmasıyla kent dokusu içinde kaldı. 1972 sonrasında özgün [teknesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) şekli değiştirilen çeşme, günümüzde işlevseldir. İshak Ağa Çeşmesi, [Ortaçeşme Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz)'nde konumlanan ve [kare prizma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) şeklindeki [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) bir [sütundan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) meydana gelen bir sütun çeşmedir. Çeşmenin [haznesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ahazne) olan bu sütunun üstü, kare tabanlı bir [piramit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramit_%28geometri%29) şeklindedir. Gövdenin güneydoğuya bakan cephesinde [lüle](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCle)si, lülesinin yukarısında üç satırlık yapım [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) ve mermer teknesi yer alır. Dikdörtgen bir [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme) içine, yüzeysel çizgilerle [mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) biçiminin verildiği kuzeybatı cephesi, bir [namazgâh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Namazg%C3%A2h) olarak düzenlenmiştir. Mihrabın yukarısında bir çiçek dalı [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma)sı bulunur. ## Tarihi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) Gümrük Emini İshak Ağa tarafından, kendisinin görevinden azledilişinden sonra aynı göreve ikinci kez getirildiği 1752 ya da 1753 yılında yaptırıldı. Çeşmenin suyu, [Yalıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yal%C4%B1k%C3%B6y%2C_Beykoz)'ün doğu kısmındaki sırttan geliyordu.[^1] İnşa edildiği dönemde [Beykoz Çayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1)'ndaysa da, bölgedeki yapılaşmanın artmasıyla kent dokusu içinde kaldı. [İbrahim Hilmi Tanışık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Hilmi_Tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1k)'ın 1945'te yayımlanan eserindeki ifadelerle "[yalak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalak) şeklinde uzun \[bir\] [teknesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne)" vardı.[^2] Bu şekliyle en son kaydı 1972 yılında olup ilerleyen dönemde teknesinin şekli değiştirildi.[^3] Günümüzde mülkiyeti [maliye hazinesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazine_ve_Maliye_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) olan çeşme, işlevsel durumdadır.[^4] ## Konumu ve mimarisi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beykoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz) ilçesinin [Ortaçeşme Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz)'nde, Çayır Caddesi ile Sultan Aziz Caddesi'nin kesiştiği bölgede konumlanır. Palamar Çeşmesi olarak da bilinir.[^5] [Kare prizma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) şeklindeki [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) bir [sütundan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) meydana gelen bir sütun çeşmedir. Çeşmenin [haznesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ahazne) olan bu sütunun üstü, kare tabanlı bir [piramit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramit_%28geometri%29) şeklindedir. Gövdenin güneydoğuya bakan cephesinde [lüle](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCle)si ile mermer [teknesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) yer alır. Dikdörtgen bir [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme) içine, yüzeysel çizgilerle [mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap) biçiminin verildiği aldığı kuzeybatı cephesi, bir [namazgâh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Namazg%C3%A2h) olarak düzenlenmiştir.[^6][^7] Mihrabın yukarısında bir çiçek dalı [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma)sı bulunur. Ön cephesinin üst kısmında, alt alta sıralanan, yan uçları kemerli dikdörtgen şeklindeki üç kartuşun içinde üç satırlık yapım [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) vardır. Yeşil zemin üzerine altın varakla yazılı, [Edirneli Emin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirneli_Emin_Efendi) tarafından [celî sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%AE) üslubuyla işlenen metin şu şekildedir:[^8][^9][^10] ## Kültürel etkileri ![Hoca Ali Rıza'nın, çeşme ile çevresini tasvir ettiği eseri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1nda-Hoca_Ali_R%C4%B1za.jpg/1280px-Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1nda-Hoca_Ali_R%C4%B1za.jpg) *Hoca Ali Rıza'nın, çeşme ile çevresini tasvir ettiği eseri (Hoca Ali Rıza, public-domain)* [Hoca Ali Rıza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_Ali_R%C4%B1za)'nın, çeşmeyi ve çevresini tasvir ettiği kâğıt üzerine suluboya bir resmi vardır.[^11] ## Ayrıca bakınız - [Beykoz'daki çeşmeler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz%27daki_%C3%A7e%C5%9Fmeler_listesi) - [İshak Ağa Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi), Beykoz'un Merkez Mahallesi'nde yer alan ve İshak Ağa'nın yenilediği çeşme - [İshak Ağa Çeşmesi (Beykoz Çayırı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1%29), Beykoz Çayırı'nda yer alan ve İshak Ağa'nın yaptırdığı çeşme [^1]: İstanbul Su Külliyatı XIII: 19 ve 20. Yüzyılda İstanbul Suları. 2000, s. 157, 188. [^2]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 354. [^3]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 436. [^4]: İSKİ, Beykoz'da tarihi çeşmeyi onaracak. 1 Aralık 2020. [^5]: Beykoz'un Tarihî Suları. 2022, s. 152. [^6]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 179. [^7]: Beykoz. 2008, s. 92. [^8]: İshak Ağa Çeşmesi - Yapım kitabesi. [^9]: Gümrükçü İshak Ağa Çeşmeleri: Kitabeleri ve hattatları. Toplumsal Tarih, Temmuz 2012, s. 25. [^10]: İstanbul'un 100 Kitabesi. 2011, s. 94. [^11]: Beykoz Çayırında.