# İshak Ağa Çeşmesi (Beykoz Çayırı) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_(Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İshak Ağa Çeşmesi (Beykoz Çayırı), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** İshak Ağa Fountain, Beykoz Meadow-1.jpg - **Diğer ad:** Terazibaşı Çeşmesi Terazi Çeşmesi - **Durum:** İşlevsel - **Tür:** Sütun çeşme - **Konum:** Beykoz, İstanbul, Türkiye - **Yaptıran:** İshak Ağa - **Tamamlanma:** 1749/1750 - **Yenileme:** 1972 2005 2014 - **Yenileyen:** İSKİ (2005) İstanbul Büyükşehir Belediyesi (2014) - **Malzeme:** Mermer - **Yükseklik:** 4 m - **Kitâbesini yazan:** Edirneli Emin Efendi - **Su kaynağı:** Yalıköy'ün doğu kısmındaki sırt **İshak Ağa Çeşmesi**, **Terazibaşı Çeşmesi** ya da **Terazi Çeşmesi**; [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beykoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz) ilçesindeki bir [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)dir. Eski İstanbul [Gümrük Emini](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BCkler_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) İshak Ağa tarafından 1749 ya da 1750 yılında yaptırıldı. Önceleri dört cephesinde de birer [lüle](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCle) ve [tekne](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) varken, ilerleyen dönemde iki cephesindeki lüleleri kapatıldı ve bu cephelerdeki tekneleri dolduruldu. 1970'te yapılan [kanalizasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanalizasyon) çalışmaları esnasında çeşmenin suyu kesilse de 1972'de [kitâbesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) olduğu cephesinin toprak seviyesinin altına indirilmesiyle tekrar işlevsel hâle geldi. Bu çalışmanın ardından çeşmeye, yapılan bir merdivenden inilerek ulaşılmaya başlanmıştı. 2005'teki [restorasyonla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Restorasyon_%28onar%C4%B1m%29) bu [kot](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2k%C4%B1m) farkı giderilerek çevre düzenlemesi ile bu cephedeki teknesi yapıldı. 2014'te ön cephesindeki lülenin bir muslukla değiştirildiği çeşme, günümüzde işlevseldir. İshak Ağa Çeşmesi, [Ortaçeşme Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz)'ndeki [Beykoz Çayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1)'nda konumlanan bir [sütun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) çeşmesi niteliğindedir. [Kare prizma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) şeklindeki [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) bir sütundan meydana gelir. Çeşmenin [haznesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ahazne) olan bu kısım, kademeli bir mermer [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak)la sonlanır. [Beşik çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fik_%C3%A7at%C4%B1) biçimli üst kısmının tepesi [volüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vol%C3%BCt)lerle süslüdür. Cephelerinin tamamı dikdörtgen [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme)lerle sınırlandırılan yüzeysel birer [niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) içerisindedir ve her biri [ayna taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Aw%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1) şekline bürünmüştür. Günümüzde iki cephesinde birer musluk varken dört cephesindeki mermer tekneden yanlarda olanları doldurulmuştur. Musluklarından birinin yukarısında üç satırlık yapım kitâbesi vardır. ## Tarihi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) [Gümrük Emini](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BCkler_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) İshak Ağa tarafından, kendisinin görevinden azledilişinden sonra, 1749 ya da 1750 yılında yaptırıldı. Çeşmenin suyu, [Yalıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yal%C4%B1k%C3%B6y%2C_Beykoz)'ün doğu kısmındaki sırttan geliyordu.[^1] Önceleri dört cephesinde de birer [lüle](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCle) varken, ilerleyen dönemde iki cephesindeki lüleleri kapatıldı ve bu cephelerdeki [tekneleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Aw%3Atekne) dolduruldu. 1945'te yayımlanan eserinde [İbrahim Hilmi Tanışık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Hilmi_Tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1k), [kitâbesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) olduğu cephesinde sürekli su akan bir lülesinin, arka cephesinde ise bir [musluğunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musluk) olduğunu; lülenin bulunduğu cephesindeki teknesinin kırık olduğu yazar.[^2] Kırılan bu tekne 1950'lerde, mısır pişirilen kazanların altına konulmak üzere, bulunduğu [Beykoz Çayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1)'ndaki başka bir noktaya taşınmıştı. 1970'te yapılan [kanalizasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanalizasyon) çalışmaları esnasında çeşmenin suyu kesilse de, 1972'deki çalışmalarla kitâbesinin olduğu cephesinin toprak seviyesinin altına indirilmesi ve toprak altından çıkarılan kısma iki lüle eklenmesiyle tekrar işlevsel hâle geldi.[^3][^4] Bu çalışmanın ardından çeşmeye, yapılan taş merdivenden inilerek ulaşılmaya başlanmış, [kot](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%A2k%C4%B1m) farkının olduğu duvar kısmı mermerle kaplanmış ve kot farkından ortaya çıkan alt kısma bir tekne yerleştirilmişti. [İSKİ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0SK%C4%B0) tarafından 2005'te yapılan [restorasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Restorasyon_%28onar%C4%B1m%29) çalışmalarında çeşme ile çevre zeminleri arasındaki kot farkı giderilerek çevre düzenlemesi yapıldı. Çeşmenin ön cephesindeki teknesi de özgün hâliyle yeniden yapılmış, yeşil zemininin temizlendiği kitâbe metni altın varakla kaplanmıştı.[^5] Restorasyon çalışmalarının sonlanmasıyla Haziran 2005'te, [İstanbul Büyükşehir Belediye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_Belediyesi) Başkanı [Kadir Topbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir_Topba%C5%9F)'ın katılımıyla tören düzenlendi.[^6] 2014'te [İstanbul Büyükşehir Belediyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_Belediyesi), çeşmenin ön cephesindeki lüleyi bir muslukla değiştirdi.[^7][^8] ## Konumu ve mimarisi [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Beykoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz) ilçesinin [Ortaçeşme Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz)'ndeki [Beykoz Çayırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz_%C3%87ay%C4%B1r%C4%B1)'nda konumlanır. Terazibaşı Çeşmesi ya da Terazi Çeşmesi adlarıyla da bilinir. 1-1,2 m kesitli [kare prizma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikd%C3%B6rtgenler_prizmas%C4%B1) şeklindeki [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) bir [sütundan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolon) meydana gelen bir sütun çeşmedir. Çeşmenin [haznesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Ahazne) olan 4 m boyundaki bu kısım, kademeli bir mermer [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak)la sonlanır. [Beşik çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fik_%C3%A7at%C4%B1) biçimli üst kısmının tepesi [volüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vol%C3%BCt)lerle süslüdür. Cephelerinin tamamı dikdörtgen [silme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silme)lerle sınırlandırılan yüzeysel birer [niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29) içerisindedir ve her biri [ayna taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Aw%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1) şekline bürünmüştür. Günümüzde iki cephesinde birer musluk varken dört cephesindeki mermer [tekneden](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Aw%3Atekne) yanlarda olanları doldurulmuştur.[^9][^10] Musluklarından birinin yukarısında, alt alta sıralanan, yan uçları kemerli dikdörtgen şeklindeki üç [kartuşun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartu%C5%9F_%28sanat%29) içinde üç satırlık yapım [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) vardır. Ortadaki kartuşun altındaki daha küçük kartuşta ise yapım tarihi yer alır. Altın varakla yazılı, [Edirneli Emin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirneli_Emin_Efendi) tarafından [celî sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%AE) üslubuyla işlenen metin şu şekildedir:[^11][^12] ## Ayrıca bakınız - [Beykoz'daki çeşmeler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beykoz%27daki_%C3%A7e%C5%9Fmeler_listesi) - [İshak Ağa Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi), Beykoz'un Merkez Mahallesi'nde yer alan ve İshak Ağa'nın yenilediği çeşme - [İshak Ağa Çeşmesi (Ortaçeşme, Beykoz)](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_A%C4%9Fa_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Orta%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Beykoz%29), Beykoz'un Ortaçeşme Mahallesi'nde yer alan ve İshak Ağa'nın yaptırdığı çeşme [^1]: İstanbul Su Külliyatı XIII: 19 ve 20. Yüzyılda İstanbul Suları. 2000, s. 157, 188. [^2]: İstanbul Çeşmeleri. 1945, s. 354. [^3]: Beykoz'un Tarihî Suları. 2022, s. 151. [^4]: Beykoz. 2008, s. 92. [^5]: Beykoz'un Tarihî Suları. 2022, s. 151. [^6]: Çeşmeler canlanıyor. 20 Haziran 2005. [^7]: Beykozlu Ekrem İyican. 12 Nisan 2014. [^8]: 2014 Faaliyet Raporu. 2015, s. 184. [^9]: Beykoz'un Tarihî Suları. 2022, s. 151. [^10]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 180. [^11]: İshak Ağa Çeşmesi - Yapım kitabesi. [^12]: Gümrükçü İshak Ağa Çeşmeleri: Kitabeleri ve hattatları. Toplumsal Tarih, Temmuz 2012, s. 22-27.