# İrvin Yakovlev

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rvin_Yakovlev
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İrvin Yakovlev, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0rvin_Yakovlev (CC-BY-SA-4.0)

![Yakovlev I.Y.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cc/I_Y_Yakovlev.jpg)
*Yakovlev I.Y. (public-domain)*

**İvan Yakovleviç Yakovlev** (Яккӑвлӗв Йӑван Яккӑлчӗ), 15 Nisan 1848'de [Simbirsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulyanovsk) bölgesinin Buinsk ile Kınna Kuşki köyünde (Tataristan - Tetüş) dünyaya gelmiştir, 1930 yılında Moskova'da ölmüştür. 1875 yılında [Kazan Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Federal_%C3%9Cniversitesi) Tarih Filoloji Fakültesini bitiren ilk [Çuvaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9Flar)tır.

## Hayatı

Lise yıllarında, 1868 senelerinde gayret ve çabalarıyla, dostlarının da yardımıyla [Çuvaş Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F_Okulu) açmıştır. Açılışından üç yıl sonra bu okul devlet bünyesine girmiştir. Daha sonralardan bu okul Çuvaş halkının kültür ve eğitim merkezi haline getirilmiştir. Mezunlar arasında ünlü Çuvaş yazarları, köy öğretmenleri ve Çuvaş için çalışan birçok eğitimci, ressam ve bilimci vardır.

Bu okul [Çarlık Rusyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın ilk [Çuvaş Milli Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F_Milli_Okulu), [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) döneminde ilk yüksekokul olmuştur.

Yakovlev, üniversiteden mezun olduktan sonra Çuvaş okullarında müfettişlik yapmış; daha sonra [Çuvaş Öğretmen Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9F_%C3%96%C4%9Fretmen_Okulu)'na müdürlük yapmıştır.

Yakovlev, Çuvaş çocukları için anadilde yeni bir alfabe, ders kitabı ve okuma kitapları yazma konusunda yardımcı temel atmıştır. Çuvaş folklörünü yayınlaştırmaya çalışmıştır. Yazdığı hikâyeler halen Çuvaş okullarında okutulmaktadır. Çuvaş Edebiyatı'nın gelişimi için gerek tercümeler, gerek araştırmalarla oluşumuna yardımcı olmuştur.

Elli yıl kadar süren çalışmaları olmuştur. Gelecek nesiller için *İ. Y. Yakovlev Vasiyetnamesi****ni bırakmıştır.***

Yakovlev, dünya çapında bir şahsiyettir. [Çarlık Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'sında adı geçen birisi olmuş; halk meselelerinde kendisine danışılarak görüşleri alınmıştır.

Yakovlev, dünyada gerçekten de adını duyurmuş; *İncil* adında bir cemiyetin onur üyesi olmuştur.

"Çuvaş Halkının Aydını" olarak bilinir.

Kendisiyle ilgili birçok bilgi [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) arşivlerinde mevcuttur. Kendisiyle ilgili yine Çuvaşça yazılan kitaplar mevcuttur.