# İran Türkmenleri > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_T%C3%BCrkmenleri > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: İran Türkmenleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0ran_T%C3%BCrkmenleri (CC-BY-SA-4.0) - **Grup:** İran Türkmenleri - **Nüfus:** 1,600,000 (2%) - **Bölgeler:** Gülistan Eyaleti, Razavi Horasan Eyaleti ve Kuzey Horasan Eyaleti - **Diller:** Türkmence, Farsça - **Dinler:** Sünni İslam - **İlgili gruplar:** Türk halkları, Horasan Türkleri ![İranlı Türkmen öğrenciler.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Iranian_students_30_June_30_2013_in_Baghrud_-_Nishapur_30.JPG) *İranlı Türkmen öğrenciler. (Sonia Sevilla, CC-BY-SA-3.0)* **İran Türkmenleri** ([Türkmence](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmence): Eýran Türkmenleri - ایران تۆرکمن‌لری, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): **ترکمن‌های ایران‎‎**), İran'ın kuzey-doğusunda bulunan ve [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan) ile sınır komşusu olan *İran Türkmenistanı*[^1] ya da *Güney Türkmenistan*[^2] olarak da adlandırılan [Türkmen Sahra](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_Sahra) denen coğrafi bölgede, çoğunluk oldukları [Gülistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClistan_%28il%29) eyaleti ile azınlık oldukları [Kuzey Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Horasan) ve [Razavi Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rezevi_Horasan) eyaletlerinde yaşayan Sünni Hanefi [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)dir. Türkmensahra şehirleri olarak tanınan [Gümüştepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCm%C3%BC%C5%9Ftepe) (Kümüş Tepe), [Bender Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender_T%C3%BCrkmen), [Siminşehr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Simin%C5%9Fehr) (Simin Şehir), [Akkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkale%2C_G%C3%BClistan) (Ak Kale), [Anbar Alum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anbar_Alum) (Anbar Olum), [İnceburun](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nceburun%2C_G%C3%BClistan) (İnce Burun), [Hütten Küren](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCtten_K%C3%BCren), [Neginşehr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Negin%C5%9Fehr) (Negin Şehir), [Günbedkavus](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCnbedkavus) (Gümbet Kavus), [Kelale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kelale), [Meravetepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meravetepe) (Merave Tepe), [Deregez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deregez) ve Kuzey Horasan eyaletindeki [Bocnurd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bucnurd) dışında ayrıca, Razavi Horasan eyaletinin [Türbet Cam](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbet_Cam) şehrinde ve onun çevresinde de yaklaşık beş bin Türkmen yaşamaktadır.[^3] Toplam olarak İran'daki Türkmenlerin sayısı yaklaşık iki milyon olarak tahmin edilmektedir.[^4] Türkmenlerin büyük klasik şairi Göklen boyundan [Mahtumkulu Firaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahtumkulu_Firaki)’nin mezarı buradadır.[^5] İran’da “Türklüklerini” en fazla koruyan toplum olarak bilinmektedirler.[^6] Türkmensahra Türkmen aşiretler arasında Yomut, Teke, Göklen, Nohurlu, Salır gibi aşiretler bulunmaktadır. Türkmenistan'da kullanılan yazı dili, İran Türkmenleri arasında da geçerlidir.[^7] Türkmensahra Türkmenlerinin tarihini uzun süre birlikte yaşadıkları Türkmenistan Türkmenlerinden ayrı tutmak mümkün değildir. 1881'de, Türkmenlerin Türkmenistan'daki [Göktepe Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6ktepe_Muharebesi)'nde [Çarlık Rusyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusuna yenilmesinden sonra, İran ve Çarlık Rusyası arasında yapılan Ahalteke anlaşması çerçevesinde, iki tarafta yaşayan Türkmenler arasına sınır çekilmiş ve güneydeki Türkmenler İran sınırları içinde, kuzeydeki Türkmenler ise önce Çarlık Rusyası ve daha sonra Sovyetler Birliği sınırları içinde kalmıştır. Güney Türkmenlerin oturduğu bölgeye Şah Pehlevi döneminde Türkmensahra adı verilmiştir.[^8] 1991'de Türkmenistan'ın bağımsızlığa kavuşması Türkmensahra Türkmenleri arasında da büyük sevinç yaratmıştır. Bu şekilde bölgede Türkmenlerin de bir devleti olmuştur. Türkmenistan ve İran'daki Türkmenler sınır bölgesine ait pasaport kullanarak Türkmenistan'da yılda 4 kez bulunma hakkı kazanmıştır.[^9] ## Ünlü İran Türkmenleri - [Mahtumkulu Firaki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahtumkulu_Firaki), Türkmenlerin manevi lideri ve mutasavvıf şair. - [Haj Aghi Alejalil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac_Aki_Alicelil), hayırsever. - [Serdar Azmun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdar_Azmun), [FK Rubin](https://turkipedia.org/tr/wiki/FK_Rubin) için oynayan İranlı Türkmen futbolcu. - [Ferhad Kaimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhad_Kaimi), [İran erkek millî voleybol takımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_erkek_mill%C3%AE_voleybol_tak%C4%B1m%C4%B1)nda oynayan Türkmen voleybolcu. - [İzzetullah Purkaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zzetullah_Purkaz), [İstiklal Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/BF_%C4%B0stikl%C3%A2l_H%C3%BBzistan) futbol takımında oynayan Türkmen futbolcu. - [Ümid Kukebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cmid_Kukebi), deneysel lazer fizikçisi. - [Rahimberdi Annamuradnejad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahimberdi_Annamuradnejad), şehir plancısı. ## Ayrıca bakınız - [İran Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_T%C3%BCrkleri) - [Türkmen Sahra](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_Sahra) - [Türkmen atı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_at%C4%B1) - [Türkmen halısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_hal%C4%B1s%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [İranlı Türkmenler Ansiklopedisi](http://www.bayragh.ir/) - [Türkmen Sahra](http://www.turkmensahra.com/) [^1]: Kalafat, Yaşar. Horasan Türk halk inançları [^2]: İran yönetimi Türkmenleri ezmeye çalışıyor . 25.07.2009 [^3]: Deveci, Abdurrahman (2009). İran Türkmenleri: Türkmensahra . Ortadoğu Analiz, Ekim’09 Cilt 1 - Sayı 10, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi [^4]: Deveci, Abdurrahman (2009). İran Türkmenleri: Türkmensahra . Ortadoğu Analiz, Ekim’09 Cilt 1 - Sayı 10, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi [^5]: Kalafat, Yaşar. Horasan Türk halk inançları [^6]: Yılmaz şahin, Türel (2007). İran'da unutulmuş bir toplum: Türkmen Sahra Türkmenleri . Akademik Orta Doğu, C.1, S.2, 2007 [^7]: Deveci, Abdurrahman (2009). İran Türkmenleri: Türkmensahra . Ortadoğu Analiz, Ekim’09 Cilt 1 - Sayı 10, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi [^8]: Deveci, Abdurrahman (2009). İran Türkmenleri: Türkmensahra . Ortadoğu Analiz, Ekim’09 Cilt 1 - Sayı 10, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi [^9]: Deveci, Abdurrahman (2009). İran Türkmenleri: Türkmensahra . Ortadoğu Analiz, Ekim’09 Cilt 1 - Sayı 10, Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi