İmaret Mezarlığı

İmaret Gervent Mezarlığı (İmarət Qərvənd qəbristanlığı) veya İmaret Mezarlığı (İmarət qəbristanlığı) Azerbaycan'ın Ağdam kentinde bulunan bir kraliyet mezarlığı ve komplekstir. Karabağ Hanlığı'nın Azeri^{[1]Hewsen, Robert H.. Review of George A. Bournoutian, A History of Qarabagh: An Annotated Translation of Mirza Jamal Javanshir Qarabaghi's Tarikh-e Qarabagh, in Journal of the Society for Armenian Studies: JSAS. 1995, s. 270.[2]Gvosdev, Nikolas K.. Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819. St. Martin's Press in association with St. Antony's College, 2000.} Türk^{[3]Houtsma, M. Th.. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936. BRILL, 1936, s. 727.[4]Bayne Fisher, William. The Cambridge History of Iran. Cambridge University Press, 1991, s. 512.} soylularının, hanları dahil mezarlarını barındırır.

Tarihi

Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve Karabağ'ın ilk hanı olan Penahali Han'ın Mozolesi, 18–19. yüzyıllara dayanmaktadır ve komplekste yer almaktadır. Mezarın yanında, Penahali Han'nin oğlu İbrahim Halil Han'a ait bir tane mezar daha var. Penahali Han Türbesinin bir giriş kapısı vardır. Giriş kapısı kemerli bir yapıya sahiptir. Türbe, merhumun mezarını barındıran çokgen konik planlı bir yapıya sahiptir. Mezarların önünde de Hurşidbanu Natevan'ın büstü var.^{[5]Memmedli, Nureddin. Günəş şüaları ilə nurlanmış ağ evim.... Medeniyet, 20 Kasım 2020.}

Modern tarihi

Ermeni kuvvetleri, 1993'in Temmuz ayında, Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Ağdam'ı işgal etmiştir.^{[6]Caucasus City Falls to Armenian Forces. 24 Ağustos 1993.} Yoğun çatışmalar, tüm nüfusu doğuya kaçmaya zorlamış, Ağdam'ı hayalet bir kasaba haline getirmiştir.^{[7]Novikova, Gayane. The Nagorno Karabakh Conflict: In Search of the Way Out: To the Question of the Readiness of Azerbaijani and Armenian Societies to a Compromise Resolution of the Conflict. Amrots Group, 2004, s. 138.} 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nı sona erdiren bir anlaşmanın parçası olarak, kasaba ve çevresi 20 Kasım 2020'de Azerbaycan kontrolüne geri verilmiştir.^{[8]Azerbaijanis celebrate Karabakh deal. 10 Kasım 2020.[9]Azerbaijan Army Enters Agdam As Armenians Flee.}

Ocak 2021'de İran asıllı Fransız foto muhabiri Reza Deghati, Ağdam'ı ziyareti sırasında, Ağdam'ın Ermeni işgali sırasında mezarlığın yıkıldığını, Hurşidbanu Natevan'ın mezarının yağmalandığını ve tüm kemiklerinin çalındığını bildirmiştir.^{[10]Dünyaca məşhur fotoqraf ermənilərin Natəvanın Ağdamdakı qəbrini təhqir etməsindən yazdı – Foto. 26 Ocak 2021.}

Mezarlar

• Penahali Han, Karabağ Hanlığı'nın kurucusu ve Karabağ'ın ilk hanı.^{[11]Tevfikli, Vügar. Ağdamın "İmarət"li günləri.... 525-ci gazet, 17 Nisan 2012, s. 2.}

• İbrahim Halil Han, üçüncü Karabağ Hanı.^{[12]Tevfikli, Vügar. Dağlıq Qarabağ işğaldan əvvəl – FOTOREPORTAJ (I Hissə). 3 Temmuz 2014.}

• Mehdikulu Han Cevanşir, dördüncü ve sonuncu Karabağ Hanı.^{[11]Tevfikli, Vügar. Ağdamın "İmarət"li günləri.... 525-ci gazet, 17 Nisan 2012, s. 2.}

• Caferkulu Ağa Cevanşir, Azeri şairi ve Rus İmparatorluk Ordusunun tümgeneralleri.^{[13]Gafarova, Sekine. Cəfərqulu xan Nəva. 25 Aralık 2018.}

• Gövher Ağa, Azerbaijani poet and daughter of Ibrahim Khalil Khan.^{[14]Cengizoğlu, Enver. Cavanşir eli: Sarıcalılar. Mütercim, 2015, s. 352.}

• Hurşidbanu Natevan, Azeri şaire ve Mehdikulu Han'ın kızı.^{[10]Dünyaca məşhur fotoqraf ermənilərin Natəvanın Ağdamdakı qəbrini təhqir etməsindən yazdı – Foto. 26 Ocak 2021.}

• Hanbike Hanım, Azeri şaire ve Hurşidbanu Natevan'ın kızı.^{[15]Halilzade, Flora. Tək inci kimi parlayan Xan qızı. Kaspiy, 13 Nisan 2015.}

Ayrıca bakınız

• Türkiye'deki mezarlıklar listesi