# İkinci Humus Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Humus_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İkinci Humus Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0kinci_Humus_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/1281BattleOfHoms.JPG/1280px-1281BattleOfHoms.JPG)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** İkinci Humus Muharebesi
- **Tarih:** 29 Ekim 1281
- **Yer:** Humus
- **Sonuç:** Memlük zaferi
- **Savaşan:** İlhanlılar; Kilikya Ermeni Krallığı; Gürcistan Krallığı; Anadolu Selçuklu Devleti; Hospitalier Şövalyeleri; Memlûk Devleti
- **Komutan:** Möngke Temür; II. Levon; II. Demetre; Kalavun; Şafi' bin Ali el-Masrî
- **Birlik:** Moğol süvarileri; Ermeni, Gürcü ve Selçuklu yardımcıları; Frenk paralı askerleri; Ağır süvari; Hafif süvari; Piyade
- **Güç:** 40.000–50.000; 30.000; 800 Kraliyet Memlükleri; 4.000+ Halqa; 4.000+ Bedeviler
- **Kayıp:** Çok ağır kayıplar; Çok ağır kayıplar

**İkinci Humus Muharebesi**, [batı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1) [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'de, [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye) kenti ve civarında, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kökenli [Memlük Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ve [Moğol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) merkezli [İlhanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) kolu arasında, 29 Ekim 1281 tarihinde yapılan ve Memlük zaferiyle sonuçlanan savaştır.

## Öncesi

1260'taki [Ayn Calut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayn_Calut_Muharebesi), [Birinci Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Humus_Muharebesi) ve 1277'deki [Elbistan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbistan_Muharebesi)'nde gelen Memlük zaferlerinden sonra, İlhanlı hükümdarı [Abaka Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka), kardeşi [Mengü Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meng%C3%BC_Timur)'a, 50,000'i [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar)dan, 30,000'i de [II. Demetre](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Demetre) kontrolündeki [Gürcüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) ve [II. Levon](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Levon) kontrolündeki [Kilikya Ermenileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)'nden oluşan, toplam 80,000 kişilik ordunun komutasını vermiş ve Eylül ayında [Gaziantep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep) yolu üzerinden [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) topraklarına girmesi için yola çıkartmıştır.[^1]

## Muharebe

İki ordu, Humus'un hemen güneyinde karşılaşmışlardır. Memlük ordusu bölgeye Moğollardan önce gelerek süvarileri için daha elverişli bir pozisyon sağlamıştır. Sol kanatta [Bedeviler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedeviler), sağ kanatta [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) süvariler bulunmaktadır ve merkeze Sungur el-Aşkar'ın [Şovalyeler Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%B6valyeler_Kalesi) kalesinden takviye ettiği paralı askerler yerleştirilmiştir. Çok çetin geçen bu muharebede, Mengü Timur, II. Demetre ve II. Levon komutasındaki birleşik [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) birlikleri, Memlük ordusunun ağırlıklı olarak sol kanadına saldırmış ve buradaki birlikleri bozguna uğratarak dağıtmıştır. [Sultan Kalavun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalavun), dağılmaya başlayan ordusunu geçici olarak geri çekmiş ve tekrar toparlayarak bizzat komuta ettiği orduyu, Moğol ordusunun ani olarak merkezine hücuma kaldırmış, düşman birliklerini merkezden çevreye doğru bozguna uğratmışlardır. Mengü Timur yaralanmış ve altüst olmuş ordusu arkasından gelecek şekilde savaş alanından kaçmıştır. [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'ın yenilgisinin kesinleştiği bu sırada, Mengü Timur'un kaçmasına rağmen, [Sultan Kalavun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalavun), yenilen ordunun geride kalan birliklerini peşinden kovalamamayı tercih etmiştir. Bu sayede, [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) ve [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) destek birlikleri savaş alanından güvenli bir biçimde geri çekilme imkânı bulmuşlardır.[^2]

## Sonrası

Savaştan sadece bir yıl sonra, 1282'de, [İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) hükümdarı [Abaka Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka) hayatını kaybetmiş, yerine kardeşi ve aynı zamanda varisi olan [Ahmet Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder) tahta geçmiştir. Teküder, [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'ın, [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'e karşı izlediği [politika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset)yı tersine çevirmiş, kendisini ve devletini [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'a dönüştürmüş ve [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)ı [Kalavun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalavun) ile barış anlaşması imzalamıştır.[^3][^4]

## Ayrıca bakınız

- [Birinci Humus Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Humus_Muharebesi), 1260
- [Vâdi'l-Haznedar Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/V%C3%A2di%27l-Haznedar_Muharebesi), (ya da Üçüncü Humus Muharebesi), 1299-1300
- [Humus, Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye)

[^1]: Nicole, Warlords, syf. 117
[^2]: Reuven Amitai-Preiss (1995), Moğollar ve Memlükler: Memlük-İlhanlı Savaşları, 1260 ila 1281 (Mongols and Mamluks: The Mamluk-Īlkhānid War, 1260-1281), Sayfalar: 179-225. Cambridge Üniversitesi Yayınları, ISBN 0-521-46226-6.
[^3]: Reuven Amitai-Preiss (1995), Moğollar ve Memlükler: Memlük-İlhanlı Savaşları, 1260 ila 1281 (Mongols and Mamluks: The Mamluk-Īlkhānid War, 1260-1281), Sayfalar: 179-225. Cambridge Üniversitesi Yayınları, ISBN 0-521-46226-6.
[^4]: Jean, Richard (1999). Haçlı Seferleri 1071 ila 1291 (The Crusades, C. 1071-c. 1291), syf. 453. Cambridge Üniversitesi Yayınları, ISBN 0-521-62566-1.