# İbrahim Yınal

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Y%C4%B1nal
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İbrahim Yınal, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Y%C4%B1nal (CC-BY-SA-4.0)

- **Unvan:** Melik
- **Ölüm tarihi:** 23 Temmuz 1059
- **Hanedan:** Selçuklu Hanedanı
- **Babası:** Yusuf Yınal
- **Dini:** İslam

**İbrahim Yınal** (ö. 23 Temmuz 1059), Selçuklu ailesinden Türk beyidir. Babası [Yusuf Yınal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Y%C4%B1nal), [Selçuk Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk_Bey)'in dört oğlundan biriydi.[^1] Selçuk Bey'in büyük oğlu [Mikail Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikail_%28Sel%C3%A7uk_Bey%27in_o%C4%9Flu%29) ölünce, Orta Asya'da yaygın olan [levirat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levirat)us geleneği uyarınca dul karısı, kardeşi Yusuf'la evlendirildi ve bu evlilikten İbrahim Yınal dünyaya geldi. Dolayısıyla İbrahim Yınal, [Tuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul) ve [Çağrı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fr%C4%B1_%28Horasan_Sel%C3%A7uklu_meliki%29)lerin anne tarafından kardeşi, baba tarafından kuzenidir.Lakabı Seyfüddevle'dir.Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun ilk iki başkenti olan [Nişabur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fabur) ve [Rey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rey) şehirleriyle beraber [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) gibi nice şehirlerin fatihidir. [Dicle Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dicle) boyuna ilk akınları yapan komutandır. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'nun Türkleşmesi'nde büyük katkıları olmuştur.

[Dandanakan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dandanakan_Muharebesi)'ndan sonra İbrahim Yınal batı ucuna gönderildi. Kuzeni Hasan Bey'in Gürcüler tarafından pusuya düşürülüp öldürülmesi üzerine, diğer kuzeni [Kutalmış Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutalm%C4%B1%C5%9F)'le beraber [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına girdi. Gürcü Dükü [IV. Liparit](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Liparit)'in komuta ettiği Bizans-Gürcü ordusunu [Pasinler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasinler_Muharebesi)'de bozguna uğrattı (1048). Çok sayıda esir ve ganimet ele geçirdi. (Arap tarihçi [Ali İbnü'l-Esîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C4%B0bn%C3%BC%27l-Es%C3%AEr), esir sayısını abartarak 100.000 olarak aktarır.)

Sultan Tuğrul Bey, başarılı sonuçlanan Anadolu harekâtından sonra İbrahim Yınal'dan Hemedân şehri ile Cibâl bölgesinde yer alan kalelerin kendisine teslim edilmesini istedi (1049-50/h.441). İbrahim Yınal, ağabeyi Tuğrul Bey'in bu isteğini kabul etmedi ve ondan ayrılarak isyana girişti. Bu İbrahim Yınal'ın hayatı boyunca Tuğrul Bey'e karşı giriştiği iki isyandan ilkidir. Neticede taraflar arasında meydana gelen şiddetli savaşı Tuğrul Bey kazandı. Tuğrul Bey savaştan sonra kardeşinin elinde bulunan bütün kale ve şehirleri dört gün içinde ele geçirdi. İbrahim Yınal savaştan sonra Sermâc Kalesi'ne kapandıysa da Tuğrul Bey, çeşitli kavimlerden oluşan ve yaklaşık 100.000 kişilik güçlü ordusu ile onu kaleden indirmeye muvaffak oldu.[^2]

Batı sınırındaki akınları yöneten İbrahim Yınal, ateş hattında olup askeri yükü taşıdığını düşünerek iktidar merkezini dinlememeye başladı. 1058'de yönünü doğuya çevirip [Tuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul)'un üzerine yürüdü. Bu İbrahim Yınal'ın ağabeyi Tuğrul'a karşı ikinci isyanıdır. Diğer Selçuklu beylerinden beklediği desteği göremeyen İbrahim bozguna uğradı. Bizzat kardeşi/kuzeni [Tuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul) tarafından yay kirişiyle boğularak öldürüldü. İbrahim Yınal'ın isyanı ve öldürülüş şekli bizzat Garsuni'me tarafından yazılmıştır. Ancak bu kitap zamanımıza ulaşmamış olup, Sıbt İbnu'l-Cevzi tarafından yazılan Mir'atü'z-Zaman Fi Tarihi'l-Ayan'da Selçuklular kitabın özetlerinden günümüze gelmiştir.

## Popüler kültür

2021'de [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1) de yayınlanmaya başlayan [Alparslan: Büyük Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alparslan%3A_B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu) dizisinde [Uygar Özçelik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygar_%C3%96z%C3%A7elik) tarafından canlandırılmıştır.[^3]

[^1]: Selçuklu Hanedanının Önemli Bir Mensubu: İbrahim Yınal. Türkiyat Mecmuası. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuturkiyat/issue/18520/195409>
[^2]: Ergüner, Anıl. İbrahim Yınal ve Siyasî Faaliyetleri. 2024-09-22, s. 2373–2395. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/atdd/issue/86362/1511699>
[^3]: Yınal Bey Kimdir ? Uyanış : Büyük selçuklu Uygar Özçelik kimdir ?. <https://www.fenoreporter.com/haberler/alparslan-buyuk-selcuklu-ibrahim-yinal-uygar-ozcelik-kimdir>
