# İbrahim Bey (Memlük)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Bey_(Meml%C3%BCk)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İbrahim Bey (Memlük), https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0brahim_Bey_%28Meml%C3%BCk%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Portrait_of_Ibrahim_Bey%2C_an_Egyptian_Lady_of_Rank%2C_and_a_Female_Water_Carrier_and_Child.jpg/1280px-Portrait_of_Ibrahim_Bey%2C_an_Egyptian_Lady_of_Rank%2C_and_a_Female_Water_Carrier_and_Child.jpg)
* (Dominique Denon, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1735
- **Ölüm tarihi:** 1817
- **Meslek:** Devlet adamı

**İbrahim Bey (Memlük)** (1735-1817), [Muhammed Murad Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Murad_Bey) ile [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk)lerin lideri ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ın idareden sorumlu yöneticisiydi.

## Hayatı

İbrahim Bey, [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'ın güneydoğusundaki Kakheti[^1][^2] bölgesinde bulunan Martqopi'de bir kilise rahibinin ailesine mensuptu. Asıl adı Abram Sinjikaşvili idi. Çocukluğunda [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) köle satıcıları tarafından yakalandı ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a satıldı. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ı benimsemiş ve [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) olarak eğitilmiştir. Memlük hükümdarı Muhammed Dhab'a sadakatinden dolayı sürekli olarak yükselmiş ve böylece Memlüklerin en etkili komutanlarından biri olmuştur.

## İktidara gelmesi

İyi bir komutan olması Ebu Dhab'ın ölümünün ardından [Murat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Murad_Bey)'le birlikte [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da iktidara gelmesine vesile olmuştur.

[Murat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Murad_Bey) askeri konuları idare ederken, İbrahim Bey sivil idareyi yönetti. [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın Memlük rejimini yıkamaya yönelik girişimlerinden başarı ile çıkan [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti), ayakta kalmayı başarmıştı. Ancak 1786 yılına gelindiğinde [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) sorununa kökten çözmek isteyen bir Osmanlı padişahı vardı: [Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhamit). Kontrolünden çıkmış olan [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı zapt etmek için [Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhamit), zamanın Kaptanı Deryası olan [Cezayirli Gazi Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa)'ya emir verdi. Cezayirli Hasan Paşa, verilen görevi yerine getirmiş, [Memlûk idaresini ortadan kaldırmayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi_%281786-1787%29) başarmış ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ın idaresini tekrar [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na kazandırmıştı. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), İsmail Bey'i, Mısır valisi olarak atadı. Ancak 1791'de, Hasan Paşa tarafından sınır dışı edilen İbrahim Bey, sürgünden altı yıl sonra [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye geri döndü ve kontrolü geri aldı.

## İktidardan düşmesi

[Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar), 1798'de [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'ı işgal edince, İbrahim Bey, [Napolyon Bonapart](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Bonapart) komutasındaki ordularına karşı [Piramitler Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piramitler_Muharebesi)'nda ve Heliopolis Savaşı'nda görev aldı. Ancak her iki savaşı da kaybetti. Bu yenilgiler [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'in [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) üzerindeki hakimiyetini kaybetmesine neden oldu. [Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) ile yapılan savaşlar bittikten sonra [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'da hakimiyet [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın eline geçti. [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın 1811 yılında [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) önderlerine yönelik yapmış olduğu katliamdan sağ kurtulan İbrahim Bey, 1817 yılında öldü.

[^1]: Mikaberidze, Alexander, "Ibrahim Bey", in: Gregory Fremont-Barnes (ed., 2006), The Encyclopedia of the French Revolutionary and Napoleonic Wars, Vol. 2, p. 471-2. ABC-CLIO, Inc.
[^2]: Crecelius, Daniel. Relations of the Georgian Mamluks of Egypt with Their Homeland in the Last Decades of the Eighteenth Century. Journal of the Economic and Social History of the Orient, 2002, s. 320-341.