# İbn Fadlan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Fadlan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: İbn Fadlan, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0bn_Fadlan (CC-BY-SA-4.0)

- **Tam adı:** Ahmed b. Fadlân b. Abbâs b. Râşid b. Hammâd
- **Doğum tarihi:** 877
- **Ölüm tarihi:** 960
- **Etnik:** Arap
- **Çalışmaları:** İbn Fadlan Seyahatnamesi

**İbn Fadlan** (877 - 960), 10. yüzyılda yaşamış bir [Arap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar) [din bilgini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lahiyat) ve [gezgin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyah)idir.

## Elçilik

Abbasi halifesi [Muktedir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muktedir)’in 921’de [İdil Ön Bulgarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Bulgar_Devleti) hükümdarı Almış Han'a gönderdiği heyette yer aldı. Görevi, oradaki Müslüman bilginleri denetlemek, halifenin mektup ve armağanlarını sunmaktı. Önemli bir diplomat ve dikkatli bir gezgin olarak kabul edilen İbn Fadlan, bu yolculuğunu 'Rihla' (Seyahatname) ve (**كتاب إلى ملك الصقالبة**; *Kitāb ilā Malik al-Saqāliba*) adlı ünlü yapıtında anlatmıştır.

İbn Fadlan, daha sonra Bulgar (*Bolğar*) kentine gelince, Wisu (ya da Isu şimdiki [Perm Kray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Perm_Kray%C4%B1)) bölgesine kısa bir gezi yapar, orada [İdil Ön Bulgarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Bulgar_Devleti) (*Volga Ön Bulgarları*) ile Komilerin (*yerel bir Fin kabile*) aralarında ticaret yaptıklarını izlemiştir. İbn Fadlan'ın Bağdat'a dönüş güzergahı belli değildir.\<ref\>M. Canard, İbn Fadlan, *Enchlopdy of İslam.\</ref\>*

## Eseri

- **كتاب إلى ملك الصقالبة**, *Kitāb ilā Malik al-Saqāliba*

Bu kitabında, [Volga Ön Bulgarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dil_Bulgar_Devleti)'nın ülkesi ve halkına ilişkin gözlemleri yanı sıra, yolculuğu sırasında gördüğü yerler ve halklarla ilgili önemli bilgiler de aktarmıştır. Bunlar arasında, Oğuzlar, Başkırtlar, Ön Bulgarlar ve Peçenekler ve Tatarlar da vardır.[^1] [Maveraünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir)’de henüz devlet öncesi bir düzende yaşamakta olan [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)e ([Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)a) ilişkin gözlemler yapmıştır.

Bu gezi yazısı, Başkir [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji) Ahmed [Zeki Velidi Togan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeki_Velidi_Togan) tarafından 1923 yılında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'nın kuzeydoğusundaki [Meşhed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fhed) ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): **مشهد** Mashhad) kentinde bir kütüphanede eksik bir çeviri yazı olarak bulunmuştur.

İbn Fadlan'ın yapıtı 1975 yılında "İbn Fazlan Seyahatnamesi" adı ile Bedir Yayınevi tarafından basılmıştır

Bir Arap Televizyon yayımcısı İbn Fadlan Seyahatnamesi'ni dizi halinde *The Roof of the World* veya *Saqf al-Alam* ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): **سقف العالم‎**) adıyla 2007 yılında yayınlamıştır.

![İbn Fadlan'nın bir el yazması (10 yy.)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Ibn_Fadhlan_manuscript.jpg)
*İbn Fadlan'nın bir el yazması (10 yy.) (uploaded by Gilwellian, public-domain)*

## İlgili Filmler

- '[13. Savaşçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/13._Sava%C5%9F%C3%A7%C4%B1) (*İngilizce: The 13th Warrior*)' (1999), [Fragman](http://www.youtube.com/watch?v=v5REaxl15uI)Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20111224214211/http://www.youtube.com/watch?v=v5REaxl15uI |tarih=24 Aralık 2011  ([Michael Crichton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Michael_Crichton)'un *Eaters of the Dead* romanından.)

## Ayrıca bakınız

- [İbn el-Fakih el-Hamadani](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn%C3%BC%27l-Fak%C3%AEh)
- [Abu Dulaf Misar ibn Muhalhil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_D%C3%BClef)

## Dış bağlantılar

- [İbn Fadlan, Seyahatname](https://web.archive.org/web/20160304192659/http://selcuklular.com/?act=show&code=page&frompage=&id=46&id_page=3574&resume=0) tr
- [James E. Montgomery: ''Ibn Faḍlān and the Rūsiyyah''](https://web.archive.org/web/20131001082748/http://www.uib.no/jais/v003ht/03-001-025Montgom1.htm), In: *Journal of Arabic and Islamic Studies*, 3 (2000).

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.imdb.com/title/tt0120657/>
