# Üsküdar Mevlevihanesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar_Mevlevihanesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Üsküdar Mevlevihanesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar_Mevlevihanesi (CC-BY-SA-4.0)

![Mevlevihanenin Konya Panorama Müzesi bahçesindeki maketi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/%C3%9Csk%C3%BCdar_Mevlevhanesi_07.jpg/1280px-%C3%9Csk%C3%BCdar_Mevlevhanesi_07.jpg)
*Mevlevihanenin Konya Panorama Müzesi bahçesindeki maketi (Satirdan kahraman, CC-BY-SA-4.0)*

**Üsküdar Mevlevihanesi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) ilçesinde yer alan eski bir [mevlevihane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevlevihane)dir. Günümüzde Klasik Türk Sanatları Vakfı binası olarak faaliyet göstermektedir.[^1] [Galata Mevlevihanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata_Mevlevihanesi) Şeyhi Üsküdarlı Numan Dede'nin 1790'da görevinden ayrılması sonrasında, kendisi tarafından kurulmuştur.[^2]

## Tarihi

Sultanzâde Halil Nûman Dede Bey tarafından 1792 ya da 1793 yılında kuruldu. İstanbul'daki diğer mevlevîhânelerden farklı olarak, özellikle taşradan [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelen veya İstanbul'dan Anadolu'ya geçen dervişlerin konaklaması için tasarlanmıştı. [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) ile [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) dönemlerinin yanı sıra 1872'de [Ahmed Vesim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Vesim_Pa%C5%9Fa) tarafından onarıldı. Üsküdar Mevlevîhânesi'nde cumartesi günleri mukabele icra ediliyordu. 1885 ya da 1886 yılı verilerine göre burada on dört derviş ikamet ediyordu.[^3]

1919'da harap durumda olan mevlevîhâne, Ahmed Remzi Dedeefendi tarafından onarıldı. [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) tarafından yenilenmesi planlansa da, [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) nedeniyle bu onarım gerçekleşmedi. Cumhuriyet döneminde terkedilen binalar, 1975-1980 yıllarında bazı hayırseverlerin yardımlarıyla onarıldı.[^4]

## Mimarisi

Bina topluluğu; semâhâne-türbe, selâmlık-mutfak, dedegân ve harem dairelerinden oluşur. Mevlevîhânenin arsası Doğancılar Caddesi ve bahçeli meskenlerle çevrilidir. Semâhâne-türbe binası zemin katında türbe, üst katında semâhâne olarak tasarlanmıştır. Binanın bazı bölümleri günümüze ulaşamamıştır. Semâhâne-türbe binasının içindeki tek süsleme mihrap hücresindeki kalem işi tezyinattır.[^5]

[^1]: Üsküdar Mevlevîhânesi. <http://www.ktsv.com.tr/81-uskudar-mevlevhnesi>
[^2]: Galata Mevlevihanesi. Nisan 2003, s. 57.
[^3]: Üsküdar Mevlevîhânesi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/uskudar-mevlevihanesi>
[^4]: Üsküdar Mevlevîhânesi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/uskudar-mevlevihanesi>
[^5]: Üsküdar Mevlevîhânesi. <http://www.ktsv.com.tr/81-uskudar-mevlevhnesi>
