# Üryanizade Cemil Molla

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cryanizade_Cemil_Molla
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Üryanizade Cemil Molla, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cryanizade_Cemil_Molla (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Üryanizade Cemil Molla
- **Doğum tarihi:** 3 Kasım 1864
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 13 Şubat 1941
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Meslek:** Hukukçu, devlet adamı, şair
- **Yattığı yer:** Nakkaştepe Mezarlığı

**Üryanizade Cemil Molla** (d. 3 Kasım 1864[^1]- ö. 13 Şubat 1941[^2]), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamı, hukuk bilgini ve şair.

Renkli kişiliği, köşkünde kurduğu debdebeli ve sofistike hayatla Osmanlı tarihinde iz bırakmıştır.[^3]

![Üryanizade Cemil Molla Bey'in dedesinin Kuzguncuk'ta yaptırdığı Üryanizade Camii](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Uryanizade_mosque_kuzguncuk.jpg/1280px-Uryanizade_mosque_kuzguncuk.jpg)
*Üryanizade Cemil Molla Bey'in dedesinin Kuzguncuk'ta yaptırdığı Üryanizade Camii (Donnyhoca, CC-BY-3.0)*

## Yaşamı

1864 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. İstanbul'un köklü ailelerinden Üryanizadeler ailesinin üyesidir. Babası şair Süleyman Celâleddin Bey, annesi [Uryanizade Ahmed Esad Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uryanizade_Ahmed_Esad_Efendi)'nin kızı Ayşe Sıddıka Hanım'dır. Cemil Bey, medrese öğrenimi gördü.[^4] 1885'te molla payesi aldı.[^5] Kendi gayretleriyle [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce) ve [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) öğrendi.[^6] Şeyhülislamlık Dairesi memuriyetlerine yetişti. [Mecelle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecelle) ve hukuk konusunda otoriteydi.[^7]

[Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_Sanca%C4%9F%C4%B1) Beylerbeyi Hafızoviç Ebubekir Bey'in kızı Emine Hanım ile evlendi.[^8]

![Cemil Molla Köşkü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Restored_mansion_near_first_Bosporus_bridge.JPG/1280px-Restored_mansion_near_first_Bosporus_bridge.JPG)
*Cemil Molla Köşkü (İhsan Deniz Kılıçoğlu, CC-BY-SA-3.0)*

1878-1889'da [şeyhülislamlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam) yapan dedesinin izni ile onun [Kuzguncuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzguncuk)'taki yalısının karşısındaki koruda bir köşk yaptırdı. Günümüze kadar ulaşan Cemil Molla Köşkü, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) döneminin gayri resmi kültür, eğlence ve sanat merkezi haline geldi.[^9]

Cemil Molla, Padişah II. Abdülhamid'in gözdesi, dostu ve satranç arkadaşı idi.[^10] 1909'da Abdülhamid'in tahttan indirilmesi üzerine [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) yönetimi tarafından [Midilli Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'na sürgüne gönderildi. Üç yıl sonra affedilerek İstanbul'a döndü.

1919 yılında Adliye Nazırı, 1920 yılında ise [Şura-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) başkanı[^11] olarak görev yaptı. Cumhuriyet devrinde memuriyete devam etmedi, emekli oldu.

1941 yılında İstanbul'da öldü. [Nakkaştepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9F_Baba_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'deki aile mezarlığına defnedildi.[^12]

"*Dağarcığım*" adlı bir anı kitabı ve basılmış şiirleri vardır.

[^1]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^2]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^3]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^4]: 1868’den 1922’ye Şura-yı Devlet Reisleri, T.C Danıştay Başkanlığı web sitesi, Erişim tarihi:31.08.2014. <http://www.danistay.gov.tr/kurumsal-14-1868den-1922ye-sura-yi-devlet-reisleri.html>
[^5]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^6]: Cemil Molla, Üsküdarlı Meşhurlar Ansiklopedisi, İstanbul Belediye Başkanlığı Kültür Yayınları, Ocak 2012, Erişim tarihi:31.08.2014. <https://www.uskudar.bel.tr/userfiles/files/MNA_Uskudarli_Meshurlar.pdf>
[^7]: Cemil Molla, Üsküdarlı Meşhurlar Ansiklopedisi, İstanbul Belediye Başkanlığı Kültür Yayınları, Ocak 2012, Erişim tarihi:31.08.2014. <https://www.uskudar.bel.tr/userfiles/files/MNA_Uskudarli_Meshurlar.pdf>
[^8]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^9]: Dürin Ababay, Üryanizadeler: Çılgın Bir Osmanlı Ailesi, #Tarih dergisi Sayı 4, Ağustos 2014
[^10]: Seral Cumalı, Beyaz Köşkte Saz Bitince Söz Başlardı, Posta gazetesi, 15.01.2012, Erişim tarihi:31.08.2014. <http://www.posta.com.tr/pazarpostasi/HaberDetay/Beyaz_koskte_saz_bitince_soz_baslardi.htm?ArticleID=104905>
[^11]: 1868’den 1922’ye Şura-yı Devlet Reisleri, T.C Danıştay Başkanlığı web sitesi, Erişim tarihi:31.08.2014. <http://www.danistay.gov.tr/kurumsal-14-1868den-1922ye-sura-yi-devlet-reisleri.html>
[^12]: Cemil Molla, Üsküdarlı Meşhurlar Ansiklopedisi, İstanbul Belediye Başkanlığı Kültür Yayınları, Ocak 2012, Erişim tarihi:31.08.2014. <https://www.uskudar.bel.tr/userfiles/files/MNA_Uskudarli_Meshurlar.pdf>
