# Ürüng Ayığ Toyon > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cr%C3%BCng_Ay%C4%B1%C4%9F_Toyon > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ürüng Ayığ Toyon, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cr%C3%BCng_Ay%C4%B1%C4%9F_Toyon (CC-BY-SA-4.0) **Ürüng Ayığ Toyon** (Yakutça: *Үрүҥ Айыы Тойон*, Rusça: *Юрюнг Айы Тойон*) - [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi) ve [Yakut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakutlar) mitolojilerinde Gökyüzü Tanrısı. **Ürüng Ay Toyon** olarak da söylenir. **Ayığ Han** veya **Ayıh Han** olarak da bilinir. ## Özellikleri [Yakut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut) halkının inanışında gökyüzü tanrısının adı olup, gökyüzünün en üst katında iki beyaz [güneş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCne%C5%9F) ile birlikte yaşayan yaşlı bir adam olarak tasvir edilmektedir. Beyaz güneşleri ortasından ayırarak insanların ısınması için 3. bir güneşi yaratmıştır.[^1] Onun eşinin adına ise "Kübey Hatun" denilir. Her şeyi yönlendirip, idare eden de Ürüng Ayı Toyon'un kendisidir. Adının [mitoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mit)k anlamından da anlaşılacağı gibi, oldukça büyük saygı gösterilen kutlu, nur yüzlü, kutsal ve ulu bir varlık konumundadır.[^2] ## Etimoloji (Ay) kökünden türemiştir. Ayışığı ve Yaratmak anlamlarını içerir. Aymak (kendinde olmak) fiili ile aynı kökten gelir. Aymaz ise karşıt anlamlı olarak gafil, kendini bilmez demektir. [Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca) Ayh sözcüğü korku demektir ve bağlantılı olması muhtemeldir.[^3] Ürüng sözcüğü, beyaz anlamına gelir ve sonundaki -ng ise aslında "n" sesinin genizden çıkan bir türü olup (*Osm.* Kaf-ı Nuni) bazı kaynaklarda "ñ" (*Osm.* [**ڭ**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nef_%28harf%29)) ile gösterilir (Ürüñ). ## Ayrıca bakınız - [Ayığ Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cr%C3%BCng_Ay%C4%B1%C4%9F_Toyon) ## Dış bağlantılar - [Ürüng Ayığ Toyon](http://www.bethesdaturk.com/forum/index.php?topic=150.0) - [Şamanizm](http://samanizmnedir.blogcu.com/) - [Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca](http://www.kayipdunya.com/wp-content/uploads/kalins-pdf/singles/turk-mitolojisi-sozlugu-t-u.pdf) (Ürüng Ayıı Toyon) [^1]: Özhan Öztürk, Folklor ve Mitoloji Sözlüğü. Ankara, 2009, Phoenix Yayınları. s. 922-923,951 [^2]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi [^3]: Mongolian Dictionary, Andras Rajki, ("ayh")