# Ülüş sistemi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cl%C3%BC%C5%9F_sistemi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ülüş sistemi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cl%C3%BC%C5%9F_sistemi (CC-BY-SA-4.0)

**Ülüş sistemi** tarihi [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_devletleri_listesi) ve [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) devletlerinde idari sistemdi. Türkçedeki *Üleş* sözü "pay" manasına gelmektedir.[^1][^2]

## Sistem

Tarihçi [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k)'a göre, egemenlik sadece [Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan)'ın değil aynı zamanda onun aile üyelerinin idi.[^3] Onun için Kağan tarafından ailenin her bir üyesine ülkenin bir parçası (payı) veriliyordu. Bu payın adı [ülüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cl%C3%BC%C5%9F) idi. Ancak Kürşat Koçak'a göre ülüşler üst düzey yöneticilere de veriliyordu.[^4] Bu sistem [Orta Çağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_%C3%87a%C4%9F)'daki [yurtluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yurtluk) sistemine benzemektedir. Ancak [Lev Gumilyov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lev_Gumilyov) Avrupa tipi bir [feodalizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feodalizm)in olmadığını vurgulamaktadır.[^5] Lev Gumilyov'a göre bu uygulama ikinci yüzyılda [Güneyli Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu) tarafından geliştirilmiştir.[^6] [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Uygur Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Moğol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve Orta Asya'nın diğer devletlerinde uygulanmıştır.

[^1]: Türk Dil Kurumu Sözlüğü. <http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5669e4314207f1.18028082>
[^2]: Sözlük.net. <http://www.sozluk.net/index.php?word=%C3%BCle%C5%9Fmek&sozluk=ingilizce>
[^3]: İnalcık p.218. <http://www.inalcik.com/images/pdfs/27873361OSMALILARDASALTANATVERASETi.pdf>
[^4]: Academia periodical. <http://www.akademikdizin.com/?record=23232>
[^5]: L.N.Gümilev, Eski Türkler, translation by Ahsen Batur, p.80-81
[^6]: L.N.Gümilev, Eski Türkler, translation by Ahsen Batur, p.80-81