# Üge Kağan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cge_Ka%C4%9Fan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Üge Kağan, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cge_Ka%C4%9Fan (CC-BY-SA-4.0)

- **Hüküm süresi:** Uygur Kağanlığı: 839-845 (ya da 847)
- **Ölüm tarihi:** 837
- **Önce gelen:** Külüg Beg
- **Sonra gelen:** Ormaz (meşru kağan değil)

**Üge Kağan**, 839-845 (ya da 847)[^1] arasında [Uygur Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı yöneten Uygur kağanıdır. Tarihçilere göre Üge, son meşru Uygur kağanıdır.[^2] Yaşadığı dönemde, Uygur kağanlığı çöküş devresini tamamlayıp tamamıyla yıkılma evresine girmiştir.

Külüg'ün intiharından sonra Uygur Kağanlığı iyice karışmış ve taht kavgaları iyiden iyiye kendini göstermeye başlamıştır. [Kürebir Urungu Sangun](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrebir_Urungu_Sangun), II. Kasar'ı (diğer adı Ormış)tahta oturtmak istemiştir.[^3] Miran Betikleri'ne göre, buna karşı çıkan Uygur komutanı [Külüg Baga Sangun](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCl%C3%BCg_Baga_Sangun), Kürebir Türklerinin ülke üzerindeki nüfuzunu kırabilmek için [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar)ın yanına kaçarak onlardan yardım istemiştir. Tam bu arada Orta Asya'da yaşanan büyük kuraklık nedeniyle Uygurlar açlık ve sefalete düşmüştür.[^4] 100.000 kişilik Kırgız ordusuyla Ordu-Balık'a giren Baga Sangun, Kürebir Urungu Sangun ve II. Kasar'ı öldürmüştür.[^5] Uygur başkentine giren Kırgızlar başkenti yağmaladıktan sonra Uygur halkı büyük bir panik yaşamış ve ülke tamamen dağılmıştır. Dil tarihçileri Uygurlara ait [Göç Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7_Destan%C4%B1)'nın bu olay üzerine yazıldığı kanaatindedir.[^6]

## Kağanlığı ve Uygurların göçü

İyme I Bitiği'ne göre, Kırgızlar Uygur başkentine yerleştikten sonra, Kök Türklerden gelen devlet geleneğini devam ettirebilmek için birçok yarlık hazırlayarak, il ve töreyi düzenlemek istemiştir.[^7] Ancak, Uygurlar; Kırgızların boyunduruğu altına girmek istememiştir. Bunun için hükümdar ailesine mensup kişiler önderliğinde, Uygurlar Ordu-Balık'ı terk etmeye karar vermiştir. Böylece Türkler kadim koruganları Ötüken çevresini terk etmek zorunda kalmıştır. Sonuç olarak Uygurlar, ekseriyeti [Kansu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu) ve [Turfan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turfan) bölgelerine olmak üzere birçok farklı coğrafyaya dağıldılar.

Güneye giden Uygurlar, Mart 841 yılında topladıkları [Türk Toyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toy)'nda Üge'yi kağan seçtiler.[^8] Üge, ordugahını Ts'o-tzu-shan'da kurdu.[^9] 840'daki Kırgız baskınında Kırgızların eline geçen Çinli prenses Taiho'yu, Kırgız elçilik heyetini basarak ele geçirdi.[^10] Uygurlar, bu durumdan yararlanmak isteseler de, aralarında düştükleri anlaşmazlık sonucunda Kürebir Türklerinin desteğini alan Çinliler prensesi kaçırmayı başardı.[^11] Böylece, Uygurlar, prensesi Çin'e karşı bir koz olarak kullanıp, Çin'den yerleşim için toprak talep etme şanslarını kaybetti. Buna rağmen, Üge Kağan, Çinlilere müracaat ederek, Chen-wu şehrinin geçici olarak kendilerine verilmesini istemiştir, bu kabul görmemiş, Üge'den ayrılıp Çin topraklarına yerleşen Türkler, Çin'in farklı bölgelerine dağıtılarak kendilerine Çince soyadlar verilmiştir.[^12] Üge Kağan'ın 847'de [Altay Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9Flar%C4%B1)'nda öldürülmesiyle, [Ormaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ormaz)'ın 2 yıl kadar süren direnişi de başarısız olmuş, Uygur Kağanlığı tamamen son ermiştir.[^13]

## Ayrıca bakınız

- [Göç Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7_Destan%C4%B1)

[^1]: Kayahan Erimer, Eski Türkçe, TDK, s. 19.
[^2]: History of Central Asia. Encyclopedia Britannica. <http://www.britannica.com/EBchecked/topic/102315/history-of-Central-Asia/73536/Reunification#73538>
[^3]: Michael Robert Drompp, Tang China And The Collapse Of The Uighur Empire: A Documentary History, BRILL, 2005, s. 35.
[^4]: Ercilasun, A. Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, s. 222.
[^5]: Saadettin Gömeç, Uygur Türkleri Tarihi ve Kültürü, Akçağ Yayınları, s. 60.
[^6]: Ercilasun, A. Bican, Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, s. 222.
[^7]: Gömeç, s. 60.
[^8]: Ekber N. Necef, Karahanlılar - Sayfa 183.
[^9]: Hasan Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi - 2. cilt - Sayfa 103.
[^10]: Hasan Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi - 2. cilt - Sayfa 103.
[^11]: Tarihte Türk devletleri, 1-2. ciltler, Ankara Üniversitesi, 1987, s. 247.
[^12]: Özkan İzgi (1986), Kutluk Bilge Kül Kağan-Bögü Kağan ve Uygurlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları
[^13]: Doğu Türkistan'in sesi, 39-46. sayılar, s. 38.
