# Özdemiroğlu Osman Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Özdemiroğlu Osman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/15/Osman_Pasha_at_the_Siege_of_Caffa_%281584%29.jpg) * (1598 artist, public-domain)* - **Makam:** Osmanlı Sadrazamı - **Dönembaşı:** 28 Temmuz 1584 - **Dönemsonu:** 29 Ekim 1585 - **Hükümdar:** III. Murad - **Öncegelen:** Kanijeli Siyavuş Paşa - **Sonragelen:** Hadim Mesih Mehmed Paşa - **Doğum tarihi:** 1526 - **Doğum yeri:** Kahire, Mısır Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 29 Ekim - **Ölüm yeri:** Şenb-i Gazan, İran - **Yattığı yer:** Diyarbakır, Türkiye - **Eşi:** Şavhal'ın Yeğeni - **İlişkiler:** Özdemir Paşa (babası) - **Dini:** İslam - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Alanı:** : Osmanlı Ordusu - **Hizmet yılları:** 1578–1585 - **Rütbesi:** Serdar - **Savaşları:** Yemen Seferi (1568-1570); 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı; Çıldır Muharebesi; Meşaleler Muharebesi; Koyungeçidi Muharebesi; Tiflis'in Zaptı; Alvar Muharebesi; Aras Han Muharebesi; Şahoğlu Muharebesi; Tebriz Kuşatması (1585); Şenbigazan Muharebesi **Özdemiroğlu Osman Paşa** ya da **Gönül Osman Paşa**[^1] (1526 - 29 Ekim 1585), [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) saltanatı döneminde, 1584-1585 yılları arasında sadrazamlık yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır. [Kızıl Deniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz) çevresinde beylerbeyi olmuştur. [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da elde ettiği başarılar ile *Kafkas Fâtihi* ünvanını kazanmıştır. ## Yaşamı 1526'da [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de doğmuştur. [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)lı [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)[^2][^3] veya Memlûk Çerkesi[^4] asıllıdır. Babası [Özdemir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemir_Pa%C5%9Fa), Osmanlı İmparatorluğu hizmetinde yetişerek [Kızıl Deniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'de Portekizlilere karşı [Hadım Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa) seferlerine iştirak ettikten sonra, [Habeş Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habe%C5%9F_%28eyalet%29)'nde beylerbeyliği görevini ifa etti. Annesi ise Mısır'da bulunan Abbasi halifeleri soyundandır.[^5] Özdemiroğlu Osman Paşa 20 yaşına girmeden Osmanlı Devleti idari görevlerine tayin edilmiştir. Önce Mısır Beylerbeyliğine bağlı bazı sancaklarda sancak beyliği yaptı. 1561'de Mısır emirhaçlığına tayin edildi. Babası ölünce, onun yerine yedi yıl Habeşistan Beylerbeyi görevi yaptı.[^6] 14 Ocak 1569'da Yemen eyaleti Yemen Beylerbeyliği ve Sana Beylerbeyliği olarak ikiye bölündü. Sana Beylerbeyliği'ne Özdemiroğlu Osman Paşa atandı. Bu sırada Yemen'de Zeydi "İmam Topal Mütahhar" isyanı çıktı ve bu isyanı bastırmak isteyen Yemen Beylerbeyi Murat Paşa, isyancılar tarafından öldürüldü. Bu isyanı bastırmak için Sana ve Yemen beylerbeylikleri tekrar birleştirilerek kurulan Yemen Eyaleti, Özdemiroğlu Osman Paşa'ya verildi.[^7] İsyanı bastırmak için serdarlık ise önce [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'ya verildi ve Özdemiroğlu Osman Paşa ona yakınlığı ile bilinmeye başladı. Fakat sonra Lala Mustafa Paşa ile arası iyi olmayan [Koca Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Sinan_Pa%C5%9Fa) Yemen'e serdar olarak gönderildi. Bu iki rakip paşa arasında mücadele içinde Lala Mustafa Paşa taraftarı olarak bilinen Özdemiroğlu Osman Paşa Yemen'de öldürüleceğinden korkarak İstanbul'a kaçtı. Fakat Koca Sinan Paşa tarafından aleyhinde Yemen'den yazılar gönderildiği için zamanın sadrazamı [Sokollu Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa) İstanbul'da ona soğuk davrandı. ![Özdemiroğlu Osman Paşa (solda) ve Sadrazam](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/35/Secaatname_0229_%28cropped1%29.jpg) *Özdemiroğlu Osman Paşa (solda) ve Sadrazam (Dal Mehmed Çelebi (Asafi), public-domain)* Lala Mustafa Paşa'nın ricaları ile bir müddet sonra bazı Anadolu sancak beyliği ve sonra valiliklerde bulundu. 1573'te ise [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) Beylerbeyliğine getirildi. Bu görevdeyken, Safevilerle savaş için serdar seçilen Lala Mustafa Paşa maiyetine verildi. Burada gösterdiği beceriden ve komuta ettiği alayının mükemmelliğinden dolayı isim yaptı. [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)'nde büyük kahramanlık gösterip [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan)'ın ele geçmesinde büyük katkı yaptı. Bu başarılardan dolayı 1578'de yeni ele geçirilip kurulan Şirvan Beylerbeyliği görevi verildi.[^8][^9] Bundan sonra beş yıl bu idari görevle Kafkasya'da İran Şahları orduları ile mücadelelerde uğraştı. Şirvan, [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan), [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan) ve [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'da Osmanlı egemenliğini kurup güçlendirdi. Şirvan beylerbeyi iken cesareti ve yüksek ve komuta ve kontrol becerisi ile Safevilerin kendine karşı gönderdiği büyük orduları yendi. 9 Eylül 1578'de Safevi birliklerini [Koyungeçidi Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunge%C3%A7idi_Muharebesi)'nde bozguna uğrattı. Özdemiroğlu'nun bundan sonra Kafkasya'da geçen beş yıllık idari görevi sürekli Safevilerle mücadele içerisinde geçti. Şirvan, Azerbaycan, Dağıstan ve Gürcistan'da Osmanlı hakimiyetini pekiştirdi. Kırım Hanı Mehmed Giray'ın yardımı ile Karabağ, Mugan ve Kızılağaç'a kadar bütün kuzey Azerbaycan'ı yağma ve tahrip etti. Kırım Hanı Mehmed Giray'a daha ileri gitmeyi teklif ettiyse de Mehmed Giray, bunu kabul etmeyerek Kırım'a döndü. Şirvan, Safevilerin eline geçti. Kefe Beylerbeyi Cafer Paşa kumandasında yardımcı kuvvetler gelince İmam Kulu Han komutasındaki yetmiş bin kişilik Safevi ordusunu, 8 Mayıs 1583'te [Meşaleler Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Faleler_Muharebesi)'nde büyük bir bozguna uğrattı. Bu muharebeden sonra Şirvan kesin olarak Osmanlı egemenliği altına geçti. 21 Ekim 1583'te [Derbent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent%2C_Da%C4%9F%C4%B1stan)'ten (Demirkapı) ayrılarak 3.000 kişilik kuvvetiyle [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'nın kuzeyinden [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a yöneldi. 28-30 Ekim 1583'teki [Sunç Nehri Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sun%C3%A7_Nehri_Muharebesi)'nde bölgedeki Rus kuvvetlerini mağlup ettikten sonra zorlu kış koşullarında [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'ye ulaştı ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na isyan eden [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [II. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed_Giray)'ı [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın yardımıyla mağlup etti ve [II. İslam Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0slam_Giray)'ı tahta çıkararak Kırım Hanlığı üzerindeki [Osmanlı hakimiyetini yeniden kurdu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281584%29). 1585 yılında bir kez daha [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) cephesinde Serdar olarak atandı ve [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'nun başında 21 Eylül 1585'teki [Alvar Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alvar_Muharebesi)'nde [Hamza Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_Mirza) komutasındaki [Safevî ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)nu mağlup ettikten sonra 23-25 Eylül'de [kuşattığı Tebriz'i](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281585%29) zaptetti. Burada hastalığı ilerledi ve durumu ağırlaştı. Bu büyük şehirde Osmanlı hakimiyetini kurmaya çalışan [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'na yönelik taarruzlarını sürdüren [Hamza Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamza_Mirza) komutasındaki [Safevî ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)nın üzerine [Cığalazade Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Sinan_Pa%C5%9Fa)'yı gönderdi. Osmanlı ordusu 28 Ekim'de bu defa [Şenbigazan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eenbigazan_Muharebesi)'nda İran ordusunu mağlup ederken[^10] hastalığı iyice ağırlaşan Osman Paşa, 30 Ekim 1585'te öldü. Vasiyetine uyularak naaşı Diyarbakır'a getirildi ve burada beylerbeyi iken yaptırdığı türbeye gömüldü. ## Eserleri Özdemiroğlu Osman Paşa İstanbul'da Sultan Selim civarında bir medrese yaptırmıştır. Ama sonradan [Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan) buna bir minare de ekleyip bu medreseyi camiye dönüştürmüştür. ## Dış bağlantılar - [Özdemiroğlu\_Osman\_Paşa biyografisi](http://www.e-tarih.org/biyografi.php?b=324&isim=Özdemiroğlu_Osman_Paşa) - Buz, Ayhan (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap ISBN978-975-254-278-5 - Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.343-345 - Tektaş, Nazım. (2009), *Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000 [^1]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1305. [^2]: Osmanlı devlet erkânı, İsmail Hâmi Danişmend, Türkiye Yayınevi, 1971 - 360 sayfa, s. 22 [^3]: Nazım Tektaş. Osmanlı Tarihi 1 - Çadırdan Saraya. — artcivic, 2009-11-12. — 538 с. — ISBN 978-975-8845-11-8. [^4]: OSMAN PAŞA, Özdemiroğlu. [^5]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.341 [^6]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.341 [^7]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.341 [^8]: Arşivlenmiş kopya. [^9]: Buz, Ayhan (2009), Osmanlı Sadrazamları, İstanbul:Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5 [^10]: "Kayı 5: Kudret ve Azamet Yılları", Ahmet Şimşirgil, Timaş Tarih (2013)