# Özdemiroğlu Mehmed Rıfat Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Özdemiroğlu Mehmed Rıfat Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pasha_%28old%29.jpg/1280px-%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pasha_%28old%29.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1810 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 18 Aralık 1859; (49 yaşında) - **Ölüm yeri:** Priştine, Osmanlı İmparatorluğu - **Mezaryeri:** I. Murad Türbesi, Mazgit, Kastriot, Kosova - **Hizmet yılları:** 1830-1859; (aralıklarla) - **Rütbesi:** Serdâr-ı ekrem - **Savaşları:** Kırım Savaşı; Silistre Kuşatması - **Çocukları:** Servet Paşa; Mazhar Paşa; Vassaf Bey **Özdemiroğlu Mehmed Rıfat Paşa** (1810, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) – 18 Aralık 1859, [Priştine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pri%C5%9Ftine)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [serdâr-ı ekrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serd%C3%A2r_%28r%C3%BCtbe%29)i ve bürokrattır. Tanınırlığını [Musa Hulûsî Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_Hul%C3%BBs%C3%AE_Pa%C5%9Fa)'nın ölümünün ardından devraldığı [Silistre Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281854%29)'ndaki başarılı komutasıyla kazandı. ## Hayatı ### Gençliği 1810'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. Babası, [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) ya da [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)lı [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asıllı [Özdemir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemir_Pa%C5%9Fa)'nın neslinden olan Çektiri Beyi Emin Bey'dir. 20 yaşındayken orduya katıldı, yeteneğinden dolayı dönemin en meşhur [harp akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harp_akademisi) olan [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'teki [Saint-Cyr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint-Cyr)'e gönderildi. Ülkeye binbaşı rütbesiyle döndü. 1836'da mirliva ve Harbiye Mektebi Nâzırı yapıldı; bu görevini 1848'e kadar sürdürdü. Kasım 1847'de ferîk ve Dâr-ı Şûrâ-yı Askerî reisi mertebelerine ulaştı. Bu vazîfesini ise Kasım 1857'ye dek yürüttü. 1853'te memur olarak [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F)'e atandı. ![Rıfat Paşa, tahsilini tamamladıktan sonra](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pasha_%28young%29.jpg/1280px-%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Mehmed_R%C4%B1fat_Pasha_%28young%29.jpg) *Rıfat Paşa, tahsilini tamamladıktan sonra (public-domain)* ### Kırım Savaşı [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın ilk evrelerinde [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de teşkil edilen askerî meclise başkanlık yaptı. Ekim 1853'te [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'da 20.000 neferin başında mevcuttu.[^1] [Musa Hulûsî Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_Hul%C3%BBs%C3%AE_Pa%C5%9Fa)'nın [Silistre Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281854%29) sırasında ölmesi üzerine, 7 Haziran 1854'te komutayı devralmak için [Şumnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eumnu) üzerinden [Silistre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre) kalesine geldi. [Ömer Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'dan iki hafta yardım gelemeyeceği haberini de muhâfızlara iletti.[^2] Musa Paşa'nın tedbirlerini ve kararlarını harfen uygulayarak onun gibi başarılı bir savunma sergiledi. [Rus ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorluk_Ordusu)nun kayıpları arasında, aralarında [Dmitri Selvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dmitri_Selvan) ve [Karl Şilder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karl_%C5%9Eilder)'in de bulunduğu dokuz generalin ölümü büyük bir darbe oldu. Başkomutanlar [İvan Paskeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Paskevi%C3%A7) ve [Mihail Dmitriyeviç Gorçakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihail_Dmitriyevi%C3%A7_Gor%C3%A7akov)'un ağır bir şekilde yaralanmaları (Paskeviç ölümcül), bu zor durumu daha da kritik hâle getirdi. On binlerce askerini kaybeden Ruslar, 23 Haziran'da gece yarısı kuşatmayı alelacele erdirmek zorunda kaldı.[^3] Hizmetinden ötürü [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bizzat Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) tarafından [İftihar Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ftihar_Ni%C5%9Fan%C4%B1) ve değerli taşlarla süslenmiş bir kılıç ile taltif edildi. Normal maaşının dışında ömür boyu aylık 250 altın maaşa bağlandı.[^4] Rifat Paşa ayrıca birkaç yabancı devletten nişanla ödüllendirildi; bunların en önemlisi, Çar [II. Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandr)'ın kendisine takdim ettiği ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın önde gelen nişanlarından [Kutsal Aleksandr Nevski Nişanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Aleksandr_Nevski_Ni%C5%9Fan%C4%B1)'ydı. Musa ve Rıfat Paşaların muazzam müdâfaalarından esinlenen [Nâmık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal), 1872'de [*Vatan yahut Silistre*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vatan_yahut_Silistre) eserini kaleme aldı.[^5] Mehmed Emin ise 1911'de hakkında *Silistre kahramanlarından Rıfat Paşa* kitabını yazdı.[^6] ### Son yılları Savaşın akabinde yeniden Dâr-ı Şûrâ başkanı oldu ve bu görevi, Eylül 1857'de müşîr ünvanıyla [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_%28eyalet%29) ile [Tırhala](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rhala_Sanca%C4%9F%C4%B1) vâlisi olana kadar îfâ etti. Temmuz 1857-Haziran 1859 araları [serdâr-ı ekrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serd%C3%A2r_%28r%C3%BCtbe%29) pâyesiyle Rumeli Ordusu'nun başında bulundu. Mayıs 1858-Haziran 1859 arası [Silistre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29) vâlisiydi. Haziran 1859'da [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya) ile [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp) kumandanı yapıldı.[^7] [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_%28eyalet%29) muhâfızıyken 17 Aralık 1859'da 49 yaşında [Priştine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pri%C5%9Ftine)'de öldü. [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova)'nın [Mazgit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mazgit) köyündeki [I. Murad Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad_T%C3%BCrbesi)'nin avlusuna defnedildi.[^8] Sicill-i Osmânî'ye göre "akıllı ve fünûn-ı askeriyede mâhirdi".[^9] Birkaç çocuğu vardı; en bilinenleri [Servet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Servet_Pa%C5%9Fa), Mazhar Paşa ve Vassaf Bey'dir. Ayrıca [Âbidin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82bidin_Pa%C5%9Fa)'nın kayınpederidir.[^10] [^1]: Çetin, Mehmet. Kırım Savaşı: Emperyal Güçlerin Dünya Savaşı Pratiği. Avrasya Araştırma Enstitüsü, 2016, s. 55. [^2]: Badem, Candan. The Ottoman Crimean War (1853-1856). Brill, 2010, s. 185-186. [^3]: Canım, Rıdvan. Tuna'nın Sönmeyen Kandilleri - V: Silistre. Atatürk Üniversitesi, 2021, s. 416-417. [^4]: Öztuna, Yılmaz. Devletler ve hânedanlar. Kültür Bakanlığı, 1989, s. 783. [^5]: Sarıçoban, Gülay. Namık Kemal ve Hürriyet Fikri. Atatürk Üniversitesi, s. 529. [^6]: Emin, Mehmed. Silistre kahramanlarından Rıfat Paşa. Nümune-yi Tıbaat Matbaası, 1911. [^7]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 101. [^8]: Kuzucu, Kemalettin. Kosovada'ki Tarihi ve Kültürel Mirasımız Meşhed-i Hudavendigar. Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı, 2015, s. 81. [^9]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1397-1398. [^10]: Rıfat Paşa. Eyüpsultan Belediyesi.