# Ören İyesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96ren_%C4%B0yesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ören İyesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96ren_%C4%B0yesi (CC-BY-SA-4.0)

![Bir ören (Şarkışla, Kanak Barajı yakınları)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/%C3%96ren_%28%C5%9Eark%C4%B1%C5%9Fla%2C_Kanak_Baraj%C4%B1_yak%C4%B1nlar%C4%B1%29.jpg/1280px-%C3%96ren_%28%C5%9Eark%C4%B1%C5%9Fla%2C_Kanak_Baraj%C4%B1_yak%C4%B1nlar%C4%B1%29.jpg)
*Bir ören (Şarkışla, Kanak Barajı yakınları) (Buzancar, CC-BY-SA-4.0)*

**Ören İyesi** – [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler), [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar), [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altaylar) ve [Çuvaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87uva%C5%9Flar) mitolojilerinde Harabe Ruhu. **Üren İyesi** olarak da söylenir. **Peg İyesi**, **Kıyrağan İyesi** veya **Çaldıbar İyesi** de denir. Harabenin koruyucu [ruh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruh)udur. Uygarlığın bozulma sınırları olarak görülür. [Ölüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96l%C3%BCm)le iç içe olan ve korkulan yerlerdir. Bu nedenle tıpkı [mezarlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezarl%C4%B1k)lar gibi ölü alanlar olarak algılanırlar. Örenler de, bir anlamda yapıların ölüleri ve onların mezarlarıdır. Buralarda sabaha kadar bilinmeyen ışıklar yanar ve [müzik](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzik) sesleri gelir.

## Türk kültüründe örenler

[Cin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cin), [peri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peri), mekir, [hortlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hortlak), [meçkey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C3%A7key) gibi adlarla anılan varlıkların geceleri dolaştıklarına, horoz sesi ya da sabah ezanı duyulur duyulmaz dağılıp, kendi mekanlarına çekildiklerine inanılır.[^1] Yaşadıkları bu yerler ise değirmenler, hamamlar, terk edilmiş yapılar, örenler, mezarlıklar ve hanlardır. Issız yerleri anlatmak için kullanılan "in-cin top oynuyor" deyimi bu anlayıştan kaynaklanmaktadır. Bunun dışında bu tür yerlere kimsenin girmeye cesaret edemeyeceği düşüncesi altın, hazine gibi servetlerin gömülmesine neden olmuştur. Hazinelerin bir çömlek içinde harabelere ve viranelere gömülmesi geçmiş dönemlerde oldukça yaygın bir alışkanlık haline gelmiştir.[^2] Türk halk inancında "ıssız" sözcüğü Is'ı (İye'si, yani koruyucu ruhu olmayan) yerleri ifade etmekte kullanılır ki, bu tür yerlerin koruyucu ruhu olmadığı için artık tamamen kötü varlıkların eline geçmiştir. İşte örenlerin (harabe ve viranelerin) en tehlikeli olanları da bunlardır.

## Etimoloji

(Ör/Ür) kökünden türemiştir. Eski yapı veya kent kalıntısı, virane, harabe demektir.

[^1]: Adana Halk Kültüründe Albasması Ayşe Başçetinçelik. <http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/ayse_bascetincelik_adana_halk_kulturu_albasmasi.pdf>
[^2]: Zati Divanında Halk İnanışları, Hakan Yekbaş. <http://turkoloji.cu.edu.tr/ESKI%20TURK%20%20EDEBIYATI/hakan_yekbas_zati_divani_halk_inanislari.pdf>
