# Ömer Nâilî Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_N%C3%A2il%C3%AE_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ömer Nâilî Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96mer_N%C3%A2il%C3%AE_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/%C3%96mer_N%C3%A2il%C3%AE_Pasha.jpg)
* (Abdullah Freres, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1831
- **Doğum yeri:** Macaristan Krallığı, Avusturya İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1870; (38-39 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Rütbesi:** 50x50pik Ferîk
- **Hizmetyılları:** 1848-1870
- **Savaşları:** 1848 Macar Devrimi; Kırım Savaşı

**Ömer Nâilî Paşa** (d. 1831, [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29) – ö. 1870, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk)i, [askerî târihçisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_tarih) ve öğretmenidir. [1848 Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve [Polonyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) mülteci gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığınarak Müslüman oldu. [Genç Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Osmanl%C4%B1lar)'ın önde gelen isimlerinden olan Ömer Paşa, ölümüne dek 15 yıl boyunca Osmanlı Devleti'ne hizmet etti.

## Hayatı

### Macaristan Krallığı'ndaki yaşamı

1831'de [Avusturya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun içinde bulunan [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29)'nda [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) bir aileye doğdu. Doğum ismi bilinmiyor. [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca)'da takma adı "Schatmar" olduğu söylenmektedir.[^1] 17 yaşındayken [Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'ne katıldı. Devrim başarısızlıkla sonuçlandığında; Cumhurbaşkanı [Lajos Kossuth](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lajos_Kossuth) ve kabinesinin çoğu üyesi, [Józef Bem](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Bem), [György Klapka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Klapka), [Henryk Dembiński](https://turkipedia.org/tr/wiki/Henryk_Dembi%C5%84ski), [Józef Wysocki](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Wysocki), [György Kmety](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Kmety), [Fischel Freund](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Mahmud_Hamdi_Pa%C5%9Fa), [Adolf Farkas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Osman_Pa%C5%9Fa), [Josef Kohlman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Feyz%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ve diğer pek çok Macar ile [Polonyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) gibi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na babasıyla birlikte sığındı.[^2]

### Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı

Geçici olarak [Tuna Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna_Vilayeti)'nde yaşarken, Hristiyanlıktan Müslümanlığa geçti. Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) ona "Ömer Nâilî" ismini verdi. Tıpkı Osmanlı Devleti'nin hizmetine geçen birçok ecnebi figürler gibi (en önemlisi [Ludwig Detroit](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9Fir_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)), Sultan Abdülmecid kendisini [Ömer Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'nın gözetimine teslim etti. Kısa bir süre sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a yerleşerek [Maçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7ka%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)'daki Askerî Îdâdî'de ve akabinde [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'de öğrenim gördü. 1855'te kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu ve [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'na iştirak etti. [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de önemli memuriyetlerde bulundu. 1866'da miralay rütbesindeyken, iki ciltlik *Fenn-i Harb ve Târih-i Askerî* eserini yayımladı.[^3] Ömer Nâilî Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun [Batılılaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1l%C4%B1la%C5%9Fma)sını destekliyordu. Bu nedenle [Genç Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Osmanl%C4%B1lar)'ın bir üyesiydi. Diğer [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) ile [Polonyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) paşalarla demokratik ve progresif düşüncelerini savunan *Courrier d'Orient* gazetesinde yazarlık yaptı.[^4]

Genç Osmanlılar, Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'i tahttan indirip yerine Şehzâdeler [Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) ya da [Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad)'ı getirmek istediler. Ayetullah Bey'in yardımıyla açığa getirilen entrikalar, Mayıs ve Haziran 1867'de örgütün başkanlığını sürdüren Ömer Paşa dâhil birçok üyenin tutuklanmasına sebep oldu.[^5] Ömer Paşa bu sırada [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki tüm polislik işlevlerinden sorumlu olan Dersaadet Karakollar Ferîki makâmındaydı.[^6] Çok geçmeden serbest bırakıldı ve Mayıs 1868'de Mekteb-i Harbiye'de öğretmen oldu.[^7] Strateji, taktik ve istihkâm üzerine dersler verdi. 1869'da [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) mevkisindeyken, Tuna Vilâyeti'ndeki [2. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun kurmay başkanı yapıldı. Vazîfesini yürüttüğü esnâda, 38-39 yaşlarında 1870'te İstanbul'da öldü. Sicill-i Osmânî'de "genç ve zeki" olduğu yazılmaktadır.[^8]

Ömer Paşa, dört dili akıcı bir şekilde konuşabiliyordu; [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca), [Macarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarca), [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca) ve [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca).[^9] Paşa, [süvâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) yarbayı Hasan Suphi Bey'in babası; politikacı [Saim Önhon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saim_%C3%96nhon)'un dedesi ve bürokrat [Ömer Önhon](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_%C3%96nhon)'un büyük büyükbabasıdır.[^10]

[^1]: Unsere Zeit deutsche Revue der Gegenwart: Monatsschrift zum Conversationslexikon. F. M. Brockhaus, 1877, s. 628. <https://www.google.com/books/edition/Unsere_Zeit/0QUX9eRef_EC?hl=en>
[^2]: Marz, Rasim. Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann. Frank & Timme, 2016, s. 81. <https://g.co/kgs/dUw7dBR>
[^3]: Yalçın, Osman. Harp Tarihinin Etüdü ve Harp Tarihi Yazımında Yöntem. Çanakkale Eğitim, Bilim, Sosyal ve Kültürel Araştırmalar ve Uygulamalar Derneği, s. 465. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/19maysbd/issue/63475/913507>
[^4]: Korkmaz, Adem. Midhat Paşa'nın Hayatı, İdari ve Siyasi Faaliyetleri. İstanbul Üniversitesi, 2016. <https://nek.istanbul.edu.tr/ekos/TEZ/55792.pdf>
[^5]: Petrosyan, Yuriy A.. Sosyalist Açıdan Jön Türk Hareketi. Yordam Kitap, 2015, s. 66, 78. <https://books.google.com/books?id=JeiDDwAAQBAJ&printsec=copyright&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^6]: Küçük, Yalçın. Aydın Üzerine Tezler, 1830-1980. Tekin Yayınevi, 1984, s. 678. <https://archive.org/details/yalcin-kucuk-aydin-uzerine-tezler-birinci-kitap/>
[^7]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1323. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_04/>
[^8]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 1323. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_04/>
[^9]: Topuz, Hıfzı. Paris'te son Osmanlılar: Mediha Sultan ve Damat Ferit. Remzi Kitabevi, 2000, s. 80. <https://archive.org/details/paristesonosmanl0000topu/>
[^10]: Öztürk, Kâzım. Türk Parlamento Tarihi. T.B.M.M. IX. dönem, 1950-1954. TBMM Vakfı Yayınları, 1993, s. 704. <https://g.co/kgs/BWjyscu>
